Opinie

    • Menno Tamminga

Is het een lening? Of een greep uit de kas?

Hé, mediabedrijf TMG, de uitgever van onder meer De Telegraaf, regiokranten en website Dumpert, is iets nieuws begonnen. Een bank. TMG heeft 140 miljoen euro uitgeleend aan zijn nieuwe Vlaamse eigenaar Mediahuis, blijkt uit het jaarverslag over 2017. Dat is meer dan de helft van zijn hele eigen vermogen. Volledige openheid: Mediahuis is grootaandeelhouder van NRC Media.

De lening roept vragen op. Hoe is TMG opeens zo rijk geworden? Kranten zijn toch uit de gratie omdat lezers online zijn? Twee: mag dit? Of is dit een ordinaire greep uit de kas?

Mediahuis kocht TMG (310 miljoen omzet, 1.300 voltijdbanen) vorig jaar na een conflictrijke overnameslag. De cruciale troef van de Vlamingen was de alliantie met de familie Van Puijenbroek, de grootaandeelhouder (40 procent) van TMG.

Eerst het slechte nieuws uit het verslag. De abonnementen en advertentie-inkomsten blijven dalen. TMG laat de hoop op snel herstel varen. De uitgever schrapt de meeste oude verliezen die het concern belastingvrij dacht te compenseren met toekomstige winsten. Dat kost 29 miljoen euro.

Het goede nieuws is de waarde van het driedelig tafelzilver. Eén is verkocht (Talpa radio). Eén is deels verkocht (Keesing puzzelbladen). Eén heeft TMG nog: het kapitale pand aan de Basisweg in Amsterdam. De bulk van de verkoopbaten is uitgeleend aan Mediahuis: 140 miljoen euro.

Kijk naar dat tafelzilver en je ziet de fan-tas-tische transactie van de Vlaamse uitgever. Dat woord fantastisch staat natuurlijk niet in het TMG-jaarverslag, dat zou te triomfalistisch zijn. Maar op de achterkant van een sigarendoosje ziet de rekensom er zo uit. Het aandeel van Mediahuis in de overname van TMG was 180 miljoen euro. Trek daar de lening van 140 miljoen vanaf. Gegeven het nog aanwezige tafelzilver is de slotsom: Mediahuis kocht De Telegraaf voor niks.

Lees ook dit verslag van de overnamestrijd: Hoe een reddingsplan TMG in chaos stortte

De volle kas is een luxeprobleem. Wat kan TMG ermee doen? Rentedragende schulden aflossen. Maar TMG heeft al geen bankschuld meer.

Een ‘superdividend’ uitkeren? Dat heeft zo z’n schaduwkanten. Het concern snijdt in banen, sappelt voor elke euro (nettowinst vorig jaar: 2,9 miljoen euro) en dan incasseert de eigenaar 140 miljoen euro? Pikt het personeel dat? Nee. Gouden regel voor uitgevers: nieuws moet je verslaan, niet maken. Bovendien: een superdividend is meer iets voor een gehaaide private-equity-eigenaar. Een lening is dan een aantrekkelijk alternatief. Het bedrag staat als vordering bij de bezittingen van TMG. Maar zo’n lening kan volgens de huidige normen van serieus ondernemingsbestuur geen stiekem onderonsje zijn. Geen: we vertrouwen elkaar op onze blauwe ogen.

In het verleden is dat wel eens mis gegaan. Voorbeeld: het noodlijdende scheepsbouwconcern RSV leende aanbetalingen van de marine voor de bouw van twee fregatten door naar andere projecten. Om daar verliezen te financieren. Het ministerie van Defensie had geen zekerheden of onderpand gevraagd. Toen RSV op de fles ging (1983) kon de marine naar zijn geld en zijn fregatten fluiten.

TMG en Mediahuis hebben hun best gedaan om de lening een zakelijke basis te geven. Het Belgisch-Nederlandse TMG-bestuur heeft een eigen afweging gemaakt, zo blijkt uit het jaarverslag. Zij bekijken periodiek de financiën van Mediahuis om te zien hoe groot het risico van wanbetaling is (nu: minimaal). Hun geld is ook niet gratis: TMG krijgt zeker 0,6 procent rente. En TMG heeft het recht om zekerheden te vragen als Mediahuis onverhoopt in problemen komt. Dat laatste is de zwakke stee. Is TMG er op tijd bij als Mediahuis kapseist? Anders is het wellicht te laat en zijn de beste zekerheden al opgeëist door andere financiers.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.
    • Menno Tamminga