Defensie maakte fouten tijdens voorbereiding dodelijke duikoefening

Defensie maakte fouten tijdens de voorbereidingen van een duikoefening waarbij een 23-jarige matroos in Curaçao om het leven kwam.

De marinebasis Parera op Curaçao. In 2015 kwam een 23-jarige matroos om het leven bij een duikoefening. Foto Ben Hansen/ANP

Het ministerie van Defensie heeft fouten gemaakt tijdens de voorbereiding van een dodelijk duikongeluk op Curaçao in 2015. Tijdens een oefening kwam een 23-jarige matroos om het leven. Dat blijkt maandag uit een intern onderzoek naar het ongeluk.

De matroos kwam in november 2015 om het leven tijdens een mijnenbestrijdingsoefening in de Caracasbaai op Curaçao. De onderzoekers konden geen eenduidige reden vinden voor het duikongeluk. Wel zijn er fouten gemaakt in de voorbereiding van de oefening “die de kans op het ongeval onnodig hebben vergroot”. De matroos was onvoldoende voorbereid en begon met “een niet gebruiksklaar duiksysteem” aan een moeilijke duik. De oefening had bovendien geen structuur en opbouw.

Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie, VVD) schrijft in een Kamerbrief dat tijdens de duikoefening taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden niet duidelijk verdeeld waren waardoor “een compleet overzicht van risico’s ontbrak”. Ook waren de veiligheidschecks niet voldoende uitgevoerd.

Problemen op 50 meter diepte

De communicatie met de duiker was slecht maar desondanks ging de oefening door. Hierdoor was de leiding zich “pas op een laat moment bewust van de levensgevaarlijke situatie onder water” toen de matroos op 50 meter diepte in de problemen was gekomen. Defensie erkent dat ze meer hadden kunnen doen om de kans op het ongeluk te verkleinen. “Defensie draagt [...] verantwoordelijkheid en erkent aansprakelijkheid.” Naar aanleiding van het onderzoek heeft Defensie maatregelen genomen.

Staatssecretaris Visser betreurt het incident: “Elk ongeval, elk incident is er één teveel.” Commandant Zeestrijdkrachten Rob Verkerk schreef in 2015 over het “tragisch duikongeval”: “Het verlies van deze gewaardeerde collega is een zware klap voor de Koninklijke Marine.” Naar aanleiding van het onderzoek zijn alle duikoperaties bij de marine deze week stilgelegd.

Lees meer over de toekomstplannen: Defensie wil weer betrouwbaar worden

Fouten

Het is niet de eerste keer dat Defensie fouten wordt verweten. Vorig jaar concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat Defensie “ernstig tekort” was geschoten in de zorg en veiligheid van de eigen militairen. De Onderzoeksraad onderzocht de dood van twee militairen tijdens een oefening in Mali in 2016. Jeanine Hennis (VVD) stapte na publicatie van het onderzoek op als minister van Defensie.

Ook tijdens een schietoefening in maart 2016 maakte Defensie belangrijke fouten. Hierbij kwam een 35-jarige instructeur om het leven. De begeleiding van de oefening was volgens de Onderzoeksraad “niet professioneel”.

Rutte III maakte extra geld vrij voor Defensie. In maart werd bekend dat dit gaat naar salarisverhoging voor het personeel en het oplappen van het bestaande materieel. Er is nauwelijks geld voor grote nieuwe investeringen, extra vliegtuigen, of grootschalige missies.

    • Belia Heilbron