Canada hoopt rel met VS te sussen

Relaties VS/Canada

Canada reageert ingetogen op de ongemeen felle aanvallen van de regering-Trump. De handelsrelatie met de VS is te belangrijk.

De Canadese premier Justin Trudeau verlaat een persconferentie tijdens de G7. Foto Christinne Muschi/Reuters

Met een reeks ongekend felle aanvallen op de Canadese premier Justin Trudeau – hij zou naar de hel gaan – heeft de regering van de Amerikaanse president Donald Trump een verrassingsoffensief geopend op buurland Canada. Het is een gevaarlijke provocatie voor de noorderburen, voor wie goede betrekkingen met de VS van levensbelang zijn.

Canadese politici van verschillende politieke kleuren proberen met Canadese ingetogenheid een vlam te blussen die in de pan sloeg na de G7-top, toen Trudeau opeens werd bestookt met beledigingen door Trump en zijn medewerkers. Want hoewel de Canadezen zich doodergeren aan de lompe pesterijen van het Witte Huis, beseffen ze dat escalatie van een handelsconflict met de VS geen optie is.

„Canada gelooft niet dat persoonlijke aanvallen een bijzonder gepaste of nuttige manier zijn om onze betrekkingen met andere landen te onderhouden”, zei de Canadese minister van Buitenlandse Zaken, Chrystia Freeland, in reactie op een spervuur van Trump en de zijnen. Canadeser kan een reactie bijna niet.

Economische topadviseurs van het Witte Huis haalden fel uit naar Trudeau, die aan het einde van de top herhaalde dat Canada vergeldingsmaatregelen zou nemen tegen Amerikaanse importheffingen op Canadees staal en aluminium. „Canadezen zijn beleefd en voor rede vatbaar, maar we laten niet met ons sollen”, zei hij.

Die uitspraak bleek te werken als een rode lap op een stier: Trump haalde via Twitter uit naar zijn gastheer en blies het slotcommuniqué van de top op afstand op. Larry Kudlow, economisch adviseur van het Witte Huis, zei zondag tegen CNN dat Trudeau de president „in de rug had gestoken”. Handelsadviseur Peter Navarro zei tegen Fox dat „er een speciale plek is in de hel” voor leiders als Trudeau.

Meest vijandige uitspraken ooit

Dat is geen gebruikelijke taal bij betrekkingen tussen de VS en Canada, twee nauwe bondgenoten met zeer geïntegreerde economieën. „Als ik me niet vergis, zijn dit de meest vijandige uitspraken van een Amerikaanse vertegenwoordiger over een Amerikaanse bondgenoot, ooit”, schreef de commentator Max Boot op Twitter.

Canadezen waren zo goed als unaniem in hun veroordeling. De Conservatieve oud-premier Stephen Harper legde bij Fox News uit dat Canada geen tegenstander is van de VS, ondanks beweringen van Trump. „Ik begrijp de obsessie met handelsbetrekkingen met Canada niet”, aldus Harper.

Hoewel Canadezen doorgaans wel zijn te porren voor een rondje Trump-bashing, is het urgente devies in de hoofdstad Ottawa om te de-escaleren. Canada, de op een na grootste handelspartner van de VS (na China), levert 72 procent van zijn export aan de zuiderburen. Een handelsoorlog met de VS kan grote economische schade aanrichten. De Canadese dollar, die al te lijden heeft onder onzekerheid over de toekomst van het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag Nafta, daalde wegens de spanningen.

Waarom Trump Canada opeens hard aanvalt is onduidelijk. Volgens Kudlow wilde hij niet zwak ogen voor zijn ontmoeting met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Het is echter onwaarschijnlijk dat Amerikaanse kiezers zitten te wachten op een conflict met Canada.

Voor Trudeau, die dacht dat hij de G7-top tot een goed einde had gebracht, is er werk aan de winkel om de schade te repareren. Tot nog toe heeft de premier, ondanks scherpe politieke tegenstellingen met Trump, geprobeerd om met charme-offensieven een goede band met de president op te bouwen. Het is onduidelijk of er ruimte is om daarmee door te gaan.

Overigens is het niet de eerste keer dat een Canadese premier is uitgescholden door een Amerikaanse president – al gebeurt dat doorgaans niet in het openbaar. Oud-president Richard Nixon noemde de voormalige premier Pierre Trudeau, de vader van Justin, in de jaren zeventig een asshole, zo is vastgelegd op zijn geluidsbanden uit de Oval Office. Toen Trudeau sr. dat hoorde, reageerde hij laconiek: „Ik ben voor ergere dingen uitgemaakt door betere mannen.”