Nieuwe kans voor ‘oliebol van het noorden’

Vegters rolletjes

Een begrip in het noorden van Nederland: de rolletjes en knijpertjes van Vegter. Onder de vleugel van Hollandia krijgen de lekkernijen een nieuw leven ingeblazen.

Van plat wafeltje tot rolletje: een productielijn van rolletjes in de fabriek van Vegter in Hoogezand.

Als het eerste kwartaal voorbij is en de zoete wafelwalm via openstaande garagedeuren zich over de wijk verspreidt, weet het Groningse Hoogezand hoe laat het is. De fabriek van Jac. Vegter is weer begonnen met de jaarlijkse productie van nieuwjaarsrolletjes en -knijpertjes. Binnen rollen ze van de dertig meter lange productielijn, om vervolgens verpakt te worden in de karakteristieke paars-oranje doosjes. „130 rolletjes per minuut!”, schreeuwt productieleider Gerwin Noorlag glunderend over het geraas van de machines heen.

Hij heeft reden om trots te zijn op zijn apparatuur. Nog geen drie maanden geleden moest hij vrezen dat deze misschien wel nooit meer gebruikt zou worden toen het uit 1874 stammende Vegter failliet ging .

Opgerold, dun wafeltje

Voor wie Vegter niet kent, even een korte stoomcursus. Er zijn maar weinig producten die zozeer een regionaal karakter hebben als de rolletjes van Vegter: een opgerold, dun wafeltje, bij voorkeur met een opzetbare en bijgeleverde spuittuit te vullen met slagroom en te consumeren rond de jaarwisseling. De knijpertjes van Vegter – evengoed een regionale lekkernij – zijn juist niet opgerold. Een begrip in Overijssel, de helft van Friesland, een heel klein stukje Duitsland, maar vooral: Drenthe en Groningen. In die provincies zijn de rolletjes rond Oud en Nieuw te vinden in elke supermarkt.

Jaarlijks worden 25 miljoen van deze ‘oliebollen van het noorden’ verkocht en verorberd. Driekwart daarvan in de ‘thuismarkt’, de rest daarbuiten. Voor wie denkt dat dat laatste kwart dan dus Duitsland is; ‘de rest’ betekent bij Vegter de Randstad.

De schok in de regio was dan ook groot toen in februari dit jaar bleek dat familiebedrijf Vegter – toen rond de 25 voltijdsbanen, omzet rond de 6 miljoen euro - failliet was. Het Dagblad van het Noorden ruimde er de voorpagina voor in. Plots was het niet meer zeker of West-Hoogezand ook dit jaar weer kon rekenen op een zoete lucht. Totdat Hollandia Authentic - matzesfabrikant uit Enschede en opgericht in 1933 – zich met twee werknemers van Vegter aan een overname waagde. Sinds eind april wordt de productie weer voorzichtig opgestart.

Nu ontvangt de nieuwe commercieel directeur Pieter Heijs in het bescheiden kantoor waar tot voor kort Gert Vegter zat. Omdat Hollandia (omzet van 3,5 à 4 miljoen euro per jaar) al langer de distributie en marketing deed voor Vegter, wist Heijs al een tijdje dat het bedrijf een zware periode doormaakte. „Het is heel emotioneel geweest voor alle betrokkenen”, vertelt hij. „Je ziet het bedrijf uit je vingers glijden.”

Grootste probleem was een forse lening die een paar jaar terug werd afgesloten om een nieuwe lijn chocoladekoekjes te leveren aan Aldi-Süd in Duitsland. Een ambitieuze poging tot diversificatie van het seizoensbedrijf. Toen dat driejarig contract was afgelopen werd het niet verlengd – de doodsteek. Volgens Heijs geen unieke situatie: „Je ziet het in Nederland wel vaker gebeuren dat een bedrijf failliet gaat omdat ze een te groot deel van de omzet bij Aldi en Lidl hebben liggen.”

Na het faillissement meldden zich maar liefst 24 partijen bij de curator. Daaronder waren ook welvarende noorderlingen die „geen bal” verstand hadden van koekjes, maar gewoon een traditie wilden redden. Hoeveel geld er geïnvesteerd is, wil Heijs niet zeggen, maar „het gaat om een voor ons groot bedrag”. Gert Vegter is nog steeds de pandeigenaar, er is een huurcontract voor vijf jaar afgesloten.

De tak met chocoladewafeltjes werd door het Spaanse bedrijf Dicarcono SL overgenomen, dat eigenhandig de relatief nieuwe machines naar een stadje iets boven Alicante verhuisde. In de bakkerij in Hoogezand heeft het wat lege plekken opgeleverd, maar Heijs ligt er niet wakker van: de chocoladetak overnemen zou het risico volgens hem flink hebben verhoogd omdat er na het wegvallen van Aldi op de korte termijn geen afzetmarkt voor is.

Diversificatie blijft doel

Nu zijn er nog tien voltijdsbanen bij Vegter; in drukke periodes aan te vullen met uitzendkrachten. In de hal, tussen de dreunende machines, controleren acht medewerkers vooral het ongeveer dertig meter lange productieproces. De speciaal ontworpen machines doen vrijwel alles, van het oprollen van wafeltjes tot het toevoegen van de honderden paarse spuittuiten.

Waarom gaat het nu wel lukken? Heijs is genuanceerd: het eerste jaar zal het niet makkelijk zijn, hij hoopt break-even te draaien.

Er moet hard gewerkt worden om alle rolletjes te produceren. Hij heeft veel belang bij de sinds een paar jaar geproduceerde kaasrolletjes en –wafeltjes: diversificatie blijft een doel, alhoewel niet van een omvang als het eerdere Aldi-avontuur. „Elk seizoensbedrijf is daar denk ik mee bezig. Zodat je minder afhankelijk bent van één traditie en het hele jaar door iets kan produceren.” Supermarktketen Jumbo heeft de kaasrolletjes al in het assortiment, Poiesz gaat de knijpertjes binnenkort het hele jaar door verkopen.

Het faillissement kwam op het best mogelijk moment, qua productie dan. „In november kan het echt niet”, vertelt productieleider Gerwin Noorlag. Als neef van Gert Vegter vertegenwoordigt Noorlag nog een beetje ‘de familie’. Hij heeft er vertrouwen in dat het bedrijf ondanks een ietwat late start genoeg rolletjes kan produceren voor Nieuwjaar. „Als het niet lukt dan gaan we dag en nacht draaien.”