Marokkanen zijn nu heel trots op hun voetballers

De opkomst van Marokko Marokko is een voetballand in opmars. Voor het eerst in twintig jaar is het aanwezig op het WK. Vanavond spelen ze hun eerste wedstrijd tegen Iran. De opkomst van het land berust niet op toeval.

Nordin Amrabat (links) doet een high five met Ajacied Hakim Ziyech (7) tijdens het duel van Marokko tegen Estland, afgelopen zaterdag. Foto Remko de Waal/ANP

Marokko is in de ban van twéé WK’s. Trainers, spelers en fans van het nationale elftal zijn met de gedachten gericht op 15 juni als in Sint Petersburg het eerste groepsduel met Iran op het programma staat. Ook streden zij voor de toewijzing van het WK van 2026. Ze namen het op tegen een combinatie van de VS, Canada en Mexico, en verloren.

Eén ding is duidelijk: Marokko telt plotseling weer mee als voetbalnatie. De voorbije decennia was dat wel anders. Er heerste bij velen een gevoel van ‘het wordt toch nooit wat’. Het Marokkaanse voetbal werd vaak geassocieerd met iets negatiefs. Zowel op sportief als op bestuurlijk niveau. Trainingsvelden verkeerden veelal in een belabberde staat, bondscoaches werden beschuldigd van vriendjespolitiek en internationals weigerden soms in dienst van het elftal te spelen. En Marokko werd geschorst door de Afrikaanse voetbalfederatie toen het land in 2015 als organisator de Afrika Cup wilde uitstellen vanwege een ebola-uitbraak in het westelijk deel van het continent.

Tussen droom en werkelijkheid

Onder leiding van bondsvoorzitter Fouzi Lekjaa is het beeld radicaal veranderd. Daarbij was de aanstelling van succestrainer Hervé Renard een zeer belangrijke zet voor resultaat op de korte termijn. Marokko verkeert nu tussen droom en werkelijkheid. Het megalomane plan om over acht jaar gastland te willen zijn voor een WK met 48 landen, lijkt niet meer dan een fata morgana.

Het Marokkaanse nationale elftal zorgde wel voor een concreet succes toen het zich, na een afwezigheid van twintig jaar, voor het WK wist te plaatsen. In de voorbereiding behaalde de ploeg zeges op Slowakije (2-1) en Estland (3-1) waardoor de verwachtingen hooggespannen zijn. ‘De Leeuwen van de Atlas’ hebben in Rusland hun basiskamp in het zuid-westelijke Voronezj en spelen na het duel met Iran tegen Portugal (20 juni) en Spanje (25 juni). Het bereiken van de tweede ronde zou een topprestatie zijn. Dat lukte Marokko alleen in 1986, in Mexico.

Sofyan Amrabat van Marokko gaat op de foto met fans voorafgaand aan de vriendschappelijke wedstrijd tegen Estland.

Foto REMKO DE WAAL/ANP Remko de Waal

De kwalificatie voor het WK berust allerminst op toeval. „De opkomst van het Marokkaanse voetbal is het gevolg van een plan dat acht jaar geleden is ingezet”, legt de Nederlander Mark Wotte uit. „Daarbij is alles op de schop gegaan. Van de werkwijze bij de nationale jeugdopleiding tot de faciliteiten van de A-ploeg. Goede resultaten zijn heel belangrijk. De kwalificatie voor het WK bevestigt dat we goed bezig zijn en maakt veel positiefs los bij het volk.”

Wotte levert als bondscoach van Jong Marokko een belangrijke bijdrage bij aan de ontwikkeling van het voetbal. Tijdens een rondgang op het complex van de nationale bond, even buiten Rabat, schetst hij het verhaal achter het succes. Vol trots loopt Wotte over het gigantische Centre sportif de Maâmora en wijst op bouwputten waar een medisch centrum, drie hotels en tal van velden met tribunes verrijzen. „Wie dit betaalt? De regering”, zegt Wotte, die behalve als trainer in Nederland ook in landen als Egypte, Qatar, Engeland, Roemenië en Schotland werkte. „Koning Mohammed VI is een groot voetbalfan en hij ziet in hoe belangrijk de sport voor zijn volk is. Daarnaast zijn veel grote bedrijven als sponsor bij deze upgrade betrokken. Als het goed gaat, wil iedereen erbij horen. Marokkanen zijn nu heel trots op hun voetballers.”

Vlaggenschip van de bond

Het nationale A-elftal is het vlaggenschip van de bond. Internationals als Medhi Benatia, Younes Belhanda, Karim El Ahmadi, Mbark Boussoufa, Nordin Amrabat en Hakim Ziyech worden door Marokkanen in Europa als helden vereerd. Ze gelden in eigen land als voorbeelden voor de talloze jonge talenten die het Noord-Afrikaanse land telt. Om die beter te maken is de Académie Mohammed VI de football opgericht. „De meeste internationals zijn buiten Marokko groot geworden. Daar willen we verandering in brengen”, stelt Wotte. „Ik ben ervan overtuigd dat clubs uit de nationale competitie over vijf jaar meer spelers voor de A-ploeg zullen leveren. Dat Marokko dit jaar de Afrika Cup voor spelers uit de nationale competities heeft gewonnen, geeft aan dat we op de goede weg zijn. Ayoub El Kaabi werd topscorer van dat toernooi en zit nu bij de WK-selectie.”

Marokko maakt met de Marokkaanse Fransman Nasser Larguet als technisch-directeur, en Renard en Wotte vooral gebruik van Europese knowhow. De Europeanen proberen vooral structuur aan te brengen binnen de bond, de nationale opleiding en het clubvoetbal. Zo heeft de bond twintig Marokkanen uit het nationale voetbal opgeleid om een club te kunnen managen. Daarnaast staan zestien hoofd-opleidingen en evenzoveel fysio’s van clubs op de loonlijst van de bond. Ook hier zijn de resultaten zichtbaar. Wydad AC Casablanca won in 2017 de Afrikaanse Champions League.

De typisch Noord-Afrikaanse stijl van spelen staat ter discussie, want het ‘showvoetballen’ heeft volgens Wotte voor- en nadelen. Zo bracht Marokko in het verleden met name balverliefde buitenspelers en spelbepalers voort. „Marokkanen zijn technisch vaak heel sterk, maar als ze de bal verliezen laten ze het liever lopen”, legt Wotte uit. „Daar proberen we verandering in te brengen. Collectief denken is heel belangrijk en meeverdedigen een absolute must. Daarbij wordt op het Afrikaanse continent fysiek veel gevraagd. Wie daar niet in meegaat, valt buiten de boot. Renard is daar veeleisend in zoals Ziyech heeft gemerkt, maar dat is goed opgelost.”

Het conflict tussen Renard en de Marokkaanse Nederlander Ziyech zou in het verleden symbool hebben gestaan voor de verschillende stromingen in het veelzijdige land waar verschillende talen worden gesproken. Bondscoaches kregen daarbij nogal eens het verwijt vooral spelers te kiezen met wie ze konden lezen en schrijven. Ziyech en Renard raakten in onmin nadat de Ajacied in januari 2017 buiten de selectie voor de Afrika Cup was gehouden. De middenvelder weigerde daarna een uitnodiging voor een oefenduel met Nederland in mei vorig jaar. Na bemiddeling van bondsvoorzitter Lekjaa tekenden Renard en Ziyech alsnog de vrede. Ziyech is nu een bepalende speler in het deels oranje getinte Marokko.

Lees ook dit interview met de Marokkaans-Nederlandse Feyenoord-speler Sofyan Amrabat ‘Dan denk je: hé, zie je wel. Je blijft toch een Marokkaan’

Dan loopt Wotte opeens op het nationale trainingscentrum Tarik Sektioui tegen het lijf. Hij had de Marokkaanse Nederlander ooit onder zijn hoede als trainer van Willem II en RKC. De buitenspeler maakte later furore bij FC Porto en wordt door de Portugese fans nog altijd herinnerd vanwege een fabuleus doelpunt tegen Olympique Marseille. Hij speelde negentien interlands voor Marokko, maar nam nooit deel aan het WK.

Goede organisatie is cruciaal

Hoe verklaart Sektioui het huidige succes? „Laten we zeggen dat een goede organisatie bij de bond van cruciaal belang is. De huidige situatie is ideaal”, zegt de trainer van Maghreb Fez op diplomatieke toon. „Het is prachtig dat er nu zoveel Marokkaanse Nederlanders op het WK zijn. Dat maakt het succes extra leuk. Ik ben ook groot geworden onder de Nederlandse school van trainers als Louis van Gaal en Co Adriaanse. Ik zie het als mijn plicht om die kennis over te dragen en een bijdrage te leveren aan het Marokkaanse voetbal.”

Op het voetbalcomplex wordt het geluid van klepperende ooievaars overstemd door dat van bulderende graafmachines. Het nationale voetbal staat hier letterlijk in de steigers in de hoop dat stevige fundamenten gebouwd kunnen worden zodat plaatsing voor het WK iets structureels wordt. Mocht Marokko het WK van 2026 toegewezen krijgen dan zijn ‘de Leeuwen van de Atlas’ over acht jaar al verzekerd van deelname. Maar net als in 1994, 1998, 2006 en 2010 lijkt de organisatie van het WK 2026 aan Marokko voorbij te gaan. De hoop op een incidenteel succes bij het WK in Rusland lijkt realistischer.