Gert-Jan Segers: Pas op dat Rutte III geen los-zand-coalitie wordt

Politiek Op het congres in Lunteren waarschuwt de ChristenUnie-leider de coalitiepartners: aan dadendrang zonder verhaal heb je niks. En met zijn partij in het kabinet gaat de bijstand niet omlaag.

Gert-Jan Segers tijdens een toespraak op het partijcongres van de ChristenUnie in Lunteren. Foto Jasper Juinen / ANP

Als er één regeringspartij is die onbezorgd kan zijn, zou je denken, dan is het wel de ChristenUnie. De achterban is tevreden, de gemeenteraadsverkiezingen gingen goed, de partij lijkt te gaan meebesturen in 96 gemeenten. En toch: op het ChristenUnie-congres in Lunteren is politiek leider Gert-Jan Segers vooral bezorgd. Heel mooi, zegt hij in zijn toespraak, die „stortvloed” van actieplannen waar ministers mee komen. Maar wat heb je aan „dadendrang zonder samenhang”? Welk verhaal had dit kabinet ook alweer?

In de pauze zegt Segers dat het nog niet zover is, maar het risico is er volgens hem wel: dat Rutte III een „los zand coalitie” wordt. Dat de vier regeringspartijen vergeten waarom ze vorig jaar ook alweer waren gaan samenwerken en vooral: voor wie. In Segers’ woorden: „Voor de mensen die het gevoel hebben dat de overheid eerder een vijand dan een bondgenoot is. En die denken dat ze hoog en laag kunnen springen, maar dat er toch niet naar hen wordt geluisterd.”

Het wantrouwen verminderen, dat was in het regeerakkoord een „dure belofte”, vindt Segers. „Maar het verhaal wordt niet altijd met evenveel verve verteld.” Hij ziet dat bewindslieden druk zijn met het uitvoeren van ideeën. Maar ze moeten, zegt hij die ochtend in de zaal, op al hun plannen en wetten „de Kim Putters-toets” toepassen. Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), was in de kabinetsformatie een paar keer langsgekomen bij de onderhandelingen om over de groeiende ongelijkheid te vertellen. Zo’n toets betekent volgens Segers dat bewindslieden zich steeds moeten afvragen: „Doe ik het goede? Doe ik het voor de juiste mensen? Verkleint dit de kloven die ons verdelen?”

Voeten wassen

Al wat langer is er bij Segers en anderen in de partijtop wat lichte zorg over henzelf: blijven ze als regeringspartij bescheiden genoeg? „Een machtspartij zullen we nooit worden”, zegt Segers tegen de zaal en Fred Ruiten, penningmeester in het ChristenUnie-bestuur, vraagt in het gebed waarmee hij het ochtendprogramma afsluit: „Wilt u ons leren om elkaars voeten te wassen?”

“Het gaat gewoon heel goed”, zegt partijvoorzitter Piet Adema als het congres voorbij is. „De achterban is tevreden over onze deelname in het kabinet, ze vinden dat we goed zichtbaar zijn, dat we veel van onze punten hebben verzilverd.”

Niet eerder bestuurde de ChristenUnie in zoveel gemeenten als de komende jaren en met dat aantal van 96 doet de partij (met maar vijf zetels in de Tweede Kamer) het zelfs beter dan GroenLinks, een van de grote winnaars van de gemeenteraadsverkiezingen. GroenLinks lijkt uit te komen op deelname in het bestuur van 93 gemeenten. Adema: „Maar de vorige periode bestuurden we al in 91 gemeenten, dus zo groot is het verschil niet. Wij zijn al heel lang een bestuurspartij.”

Segers verlaat het congres met een bos witte bloemen. De congresgangers vonden zijn boodschap over de dadendrang-zonder-samenhang mooi. Maar ze klapten vooral hard toen hun politiek leider uithaalde naar VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, die op het VVD-congres van twee weken geleden zei dat hij de bijstandsuitkering wil verlagen. In Lunteren zegt Segers: „Laat ik daarover maar helder zijn. In een coalitie met de ChristenUnie gaat dat niet gebeuren.”