opinie

Verbod buitenlandse politieke campagne in Nederland is verkeerd

Het blijft voor nationale politici tobben met de vrijheid van meningsuiting zodra het politieke campagneactiviteiten van buitenlanders in Nederland betreft. Hoe ver kunnen die gaan? Meer concreet: mogen politici uit Turkije waar later deze maand parlements- en presidentsverkiezingen worden gehouden in Nederland kiezers werven binnen de Turkse diaspora?

Een beladen kwestie. De diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije zijn om die reden al ruim een jaar ernstig verstoord. Dat gebeurde nadat het kabinet vorig jaar maart besloot een Turkse minister de grens over te zetten die het verbod had genegeerd in Nederland wonende landgenoten toe te spreken. Zij wilde dat doen bij een bijeenkomst over het omstreden Turkse grondwetreferendum.

Nu is het nog zo dat dit soort activiteiten met een beroep op de openbare orde kunnen worden verboden. Het is aan het lokaal gezag om deze afweging te maken. Tweede Kamerleden van de VVD willen verder gaan. Zij hebben het kabinet gevraagd te bezien of wet dan wel regelgeving mogelijk is om campagnes in Nederland door politici uit landen van buiten de Europese Unie van meet af aan tegen te houden.

Het is opmerkelijk dat deze vragen juist van de VVD komen. Deze partij keerde zich tot voor kort tegen het „opgeheven vingertje” van Nederland tegenover landen die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat. Ook was het de VVD-fractie in de Tweede Kamer die ooit op de eigen burelen een vrijdenkersruimte inrichtte waar alles gezegd en getoond moest kunnen worden. Maar nu het om Turkije gaat gelden andere normen. Wordt er gevraagd om een verbod.

Geen misverstand. Het is evident dat Turkije onder leiding van president Recep Tayyip Erdogan in rap tempo aan het afglijden is naar een duistere autocratische staat waar elementaire mensenrechten met voeten worden getreden. Volkomen terecht wordt dit door de Nederlandse regering veroordeeld. Voor dit Turkije is geen plaats binnen de Europese Unie. Het is slechts te hopen dat het land op enig moment de weg terug zal weten te vinden naar een volwaardige democratie.

Een kwart miljoen Turkse Nederlanders mogen over enkele weken hun stem uitbrengen. Het kabinet heeft laten weten dat een bezoek van leden van de Turkse regering aan Nederland om campagne te voeren niet gewenst is. Als reden hiervoor voert het kabinet de verstoorde diplomatieke verhoudingen met Turkije aan. Dat is begrijpelijk.

Ook is te billijken dat lokale autoriteiten bijeenkomsten verbieden op het moment dat ordeverstoringen dreigen. Het is nu eenmaal een gegeven dat de Turkse gemeenschap zwaar gepolariseerd is. Bijeenkomsten verbieden omdat de boodschap afkomstig is van ‘foute’ politici is daarentegen verkeerd want in strijd met de vrijheid van meningsuiting.

De VVD wil op voorhand buitenlandse politieke activiteiten in Nederland verbieden. Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) heeft in antwoord op de vragen van de VVD laten weten dat het kabinet „gaat verkennen” of een algemene lijn valt op te stellen.

Hopelijk blijft het bij verkennen. Een vrije open samenleving waar alles gezegd mag worden is het beste voorbeeld aan landen waar de rechtsstaat onder druk staat. Verbieden werkt averechts.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.