Slettenhaar (VVD): ‘Nieuwe bestuursstelsel Amsterdam is ondemocratisch’

Gemeentepolitiek

Het vernieuwde bestuursstelsel kost Paul Slettenhaar, jarenlang bestuurder in Zuid, de kop. Terwijl zijn partij, de VVD, tweede werd in zijn stadsdeel.

„Het nieuwe bestuursstelsel van Amsterdam is ondemocratisch”, zegt Paul Slettenhaar. De VVD-bestuurder was sinds 1994 actief in de Amsterdamse gemeentepolitiek. Nu het college in de Stopera zonder VVD verder gaat en stadsdeelbesturen benoemd worden door het college, moet Slettenhaar na 24 jaar afscheid nemen van de Amsterdamse politiek. „Ooit kom ik wel weer terug”, voorspelt hij.

Als student was hij al raadslid in De Pijp. „Voor de studiepunten”, zegt Slettenhaar in een koffietent aan het Gelderlandplein. De afgelopen acht jaar was de VVD’er – van de rechtervleugel – onderdeel van het driekoppige stadsdeelbestuur in Zuid; een deel van de stad waar de VVD altijd de eerste of tweede partij is. Desondanks zien de liberalen hun verkiezingswinst niet verzilverd worden met een plek in het dagelijks bestuur van Zuid. Ook Denk, de grootste partij in Nieuw-West, krijgt in ‘hun’ stadsdeel geen plek in het stadsdeelbestuur.

Hoe komt dat? Sinds dit jaar worden bestuurders van de zeven stadsdelen van Amsterdam niet meer verkozen door de burgers, maar benoemd door het college. Deze vernieuwing is het gevolg van een kritisch rapport over de Amsterdamse politiek van voormalig ombudsman Alex Brenninkmeijer – zijn commissie had geoordeeld dat de Amsterdamse politici en ambtenaren meer met elkaar en de partijpolitiek bezig waren dan met hun burgers.

Lees ook: Zij gaan de hoofdstad besturen

Het gevolg van dit nieuwe beleid is nu duidelijk geworden: de coalitiepartijen GroenLinks, D66, PvdA en SP hebben in alle stadsdelen alleen bestuurders benoemd van hun eigen partij. „We hebben nu 29 wethouders in Amsterdam, in plaats van acht”, zegt Slettenhaar. „Het college heeft bestuurders gekozen die in hun straatje passen. Het centrum krijgt nu twee linkse sheriffs die het vreselijke parkeerbeleid moeten uitvoeren.” Slettenhaar doelt op Micha Mos en Ilse Griek van GroenLinks, die samen met D66’er Mascha ten Bruggencate het driekoppige bestuur van stadsdeel Centrum vormen.

Ook vanuit de Stopera kwam er kritiek op de benoeming van de stadsdeelbestuurders. Mourad Taimounti, fractievoorzitter van Denk, zette tijdens de installatie van het nieuwe college vraagtekens bij het democratische gehalte van de benoemingen. En VVD-leider Eric van der Burg begreep niet dat de PvdA geen stadsdeelbestuurder in Noord heeft benoemd, terwijl daar de arbeiderswijken nog aanwezig zijn. De drie andere partijen uit de linkse coaltie zijn wel vertegenwoordigd. „De PvdA kiest voor de Canta eruit en de bakfiets erin”, zei Van der Burg.

Paul Slettenhaar deelt Van der Burgs kritiek op de benoeming in Noord, maar is ook kritisch op zijn eigen partij: „De VVD stemde met het volle verstand voor het nieuwe stelsel.”

Het college heeft bestuurders gekozen die in hun straatje passen

Paul Slettenhaar, oud VVD-bestuurder in stadsdeel Zuid

Slettenhaar zette vanaf het begin al vraagtekens bij het nieuwe stelsel. „De lokale democratie en de oppositie verdwijnen, dat is verwerpelijk.” De oppositie kan zich alleen nog verenigen in de verkozen stadsdeelcommissies, bestaande uit betrokken bewoners verdeeld onder 22 buurten. Zij functioneren als oren en ogen van de buurt en kunnen de stadsdeelbestuurders en het college van B&W ‘adviseren’, bijvoorbeeld over zaken als afval, parkeerbeleid en groen in de straat.

Vanaf de jaren negentig hadden de stadsdelen het nog voor het zeggen in Amsterdam. Elk stadsdeel had zijn eigen begroting en eigen beleid. „Maar dat werkte ook niet naar behoren”, zegt Slettenhaar. „De afvalstoffenheffing in de ene straat verschilde van de straat ernaast, omdat het onder een ander stadsdeel viel.” In de afgelopen jaren zijn steeds meer bevoegdheden van stadsdelen verdwenen. „De afgelopen vier jaar hadden we nauwelijks macht, maar wel invloed”, aldus Slettenhaar. Doordat de VVD in het college zat, had hij korte lijntjes met het bestuur in de Stopera.

„Maar we moeten niet mekkeren”, concludeert Paul Slettenhaar. „Ik begrijp het wel, dat de coalitiepartijen alleen bestuurders van hun eigen partij hebben aangesteld. Het mag immers, en de coalitie is democratisch verkozen.” Maar hij blijft sceptisch: „Als mensen politieke keuzes op een verjaardag niet begrijpen, dan gaat het draagvlak achteruit. Dit systeem begrijpen mensen niet.”

    • Mark Middel