OM vroeg belgegevens journalist op

De journalist van het Brabants Dagblad was in detail op de hoogte van de burgemeestersbenoeming in Den Bosch. Het OM zegt de kwestie te betreuren.

De Markt van Den Bosch. Foto Lex van Lieshout/ANP

Het parket van Oost-Brabant heeft vorig jaar de telefoongegevens opgevraagd en verkregen van een journalist van het Brabants Dagblad (BD). De krant schrijft vrijdagochtend dat justitie hierdoor kon opmaken met wie journalist Jos van de Ven, die had geschreven over de burgemeestersbenoeming in Den Bosch, contact had. In de loop van de ochtend is duidelijk geworden dat de leiding van het Openbaar Ministerie niet op de hoogte was van het opvragen van de gegevens.

Van de Ven deed in juli vorig jaar gedetailleerd verslag over de benoeming van de burgemeester in de Brabantse hoofdstad. Uit zijn informatie bleek dat de uiteindelijke benoemde Jack Mikkers niet de voorkeur had van het gemeentebestuur.

De benoemingsprocedure van een burgemeester is in principe vertrouwelijk. Justitie doet nu onderzoek wie de informatie heeft gelekt. In het kader daarvan zou het OM de telefoongegevens van Van de Ven hebben opgevraagd.

OM: ‘Niet conform procedure’

Navraag door NRC leert dat het opvragen van de belgegevens van de BD-journalist buiten medeweten van de leiding van het OM gebeurde. “Het college van procureurs-generaal is niet betrokken geweest bij de besluitvorming over de inzet van dit middel”, zegt een woordvoerder. Het besluit is volgens de zegsvrouw genomen door het parket Oost-Brabant, dat toen onder leiding stond van hoofdofficier van justitie Nicole Zandee. Zij is sinds twee maanden de baas van het parket in Amsterdam. Het opvragen van de telecomgegevens “is niet conform de aanwijzing gebeurd die het OM voor dit soort gevallen heeft”, zegt de woordvoerster.

Vrijdagmiddag liet het parket Oost-Brabant weten het opvragen van de belgegevens te betreuren. De plaatsvervangend hoofdofficier van justitie in Oost-Brabant heeft de hoofdredacteur van het BD gezegd dat hij de “gang van zaken betreurt”, aldus het OM. Ondanks dat het college van procureurs-generaal het besluit niet heeft genomen, neemt het wel de verantwoordelijkheid op zich. “Journalistieke vrijheid is een groot goed binnen de democratie. Het had nooit mogen gebeuren dat gegevens van een journalist op deze manier in een dossier terecht zijn gekomen”, aldus voorzitter Gerrit van den Burg.

Het onderzoek naar het informatielek loopt al bijna een jaar. Een ex-wethouder en een gemeenteraadslid worden er inmiddels van verdacht hun ambtsgeheim te hebben geschonden.

‘Belemmering journalistiek werk’

Hoofdredacteur Lucas van Houtert van BD vindt het opvragen van de belgegevens van journalisten “een onacceptabele belemmering van ons journalistieke werk”. Volgens hem zet het OM druk op de journalistiek: “Een Openbaar Ministerie dat jaagt op telefooncontacten van journalisten, het is on-Nederlands en als je er even over nadenkt: schokkend.”

De hoofdredacteur heeft ook bekendgemaakt dat hij schriftelijk een eis heeft ingediend bij het OM. Hij wil dat alle belgegevens van de journalist die door het OM zijn verzameld, worden verwijderd. Ook vraagt hij justitie het “recht op bronbescherming in de toekomst te respecteren”.

Volgens de NVJ, de Nederlandse Vereniging van Journalisten, is het onderzoek door het OM “onverstandig en onverantwoordelijk”. Het opvragen van de gegevens zou ertoe leiden dat mensen journalisten niet durven benaderen.

    • Marcel Haenen
    • Lisa Dupuy