Een half jaar zonder smartphone: week 6

Week 6

  1. Sandro van der Leeuw (27)

    Schrijver, student beeldende kunst

    Single

    Lars van den Brink

    Vannacht droomde ik dat ik mijn smartphone terug had. Een maand geleden was dat waarschijnlijk een gelukzalige nacht geweest, nu was het een confronterende nachtmerrie. In m’n slaap ging het me enkel om Grindr en ik leek niets geleerd te hebben van de afgelopen weken. Tegen wil en dank verzandde ik direct in eindeloos geswipe en platte gesprekken; ik slaagde er maar niet in dat verrekte ding weg te leggen. Ik voelde me vies, zwak en gevangen, als een daadwerkelijke verslaafde. Toen ik wakker werd getrild door m’n ouderwetse Nokia was ik daarom maar wat blij. Als ik zelfs in m’n dromen geen weerstand kan bieden aan de zuigende kracht van een smart-phone, kan ik er in het echte leven maar beter ver weg van blijven.

    Met die wetenschap in m’n achterhoofd blijk ik het steeds moeilijker te vinden dat anderen soms vergroeid lijken met hun telefoon. Ik ben geen moraalridder, en beoog dat met dit experiment ook geenszins te worden, maar toch raak ik af en toe ontstemd als ik om me heen kijk. Vooral in de trein of als ik door Nijmegen fiets. Ik voel me dan bijna fysiek buitengesloten door mensen die zich, door middel van hun smartphone, in zekere zin hebben teruggetrokken in hun eigen, veilige bubbel. En ik geef ze geen ongelijk. Deze wereld is een chaotische plek en leven is een ingewikkeld iets, geen wonder dat we afweermechanismen ontwikkelen om nodeloos ‘kwaad’ op afstand te houden. En toch, gezellig is anders.

    Ik vraag me af of we nog terug in de tijd kunnen. Of we nog weten hoe we meer samen kunnen leven, in plaats van ieder voor zich in ons eigen coconnetje. Nee, laat ik voor mezelf spreken: ik weet niet of ík het nog kan, de blik meer naar buiten, nu ik gewend ben aan de vluchtroutes van tegen¬woordig. Er zijn momenten dat m’n hele lijf schreeuwt om afleiding. Het voelt een beetje als spanningsbuikpijn, of een opkomende migraine. Bóós dat ik dan word. Omdat ik meedoe aan dit stomme experiment. Omdat ik gewoon even op Instragram wil. Omdat ik niet wéér aan iemand wil vragen de NS-app voor me te checken. Omdat ik m’n saldo wil checken om gênante situaties te voorkomen. Omdat ik niet op de hoogte was van een feestje bij die ene vriend. Omdat ik je naar rechts wil swipen.

    Maar ik weet dat ik dan vooral boos ben op mezelf, en op het feit dat dit stomme experiment blijkbaar zo veel bij me losmaakt. Ik heb 24 jaar zonder smartphone geleefd, waarom vind ik het nu dan zo kut? Dit betekent echter niet dat ik spijt heb, of op wil geven. Integendeel, zelfs. Ik vind het leerzaam en interessant om met m’n eigen onzekerheden en ingesleten ge¬woontes geconfronteerd te worden. Het maakt me milder en daadkrachtiger, niet meer te kunnen vluchten van m’n gevoel. Eerlijker, ook. Naar mezelf en naar anderen.

    Dat is winst; de rest is ruis.

  2. Koen Caris (29)

    Schrijver

    Relatie

    Lars van den Brink

    De afgelopen dagen was ik voor onderzoek voor een nieuw theaterstuk te gast in een bejaardentehuis. Een plek zonder WiFi voor bezoekers, en voor mij dus helemaal zonder internet. Dat kwam goed uit: ik wilde ervaren hoe de tijd voorbij glijdt in het bejaardentehuis, zonder de drukte, contact en afleidingen van mijn dagelijkse leven. In het kader van dit onderzoek bleef ik ook een nachtje slapen in een van de appartementen, dat kort daarvoor leeg was komen te staan. Om negen uur ’s avonds waren bijna alle inwoners naar bed, dus ik kon niets anders doen dan me volledig overgeven aan de stilte en de rust.
    Ik verveelde me kapot. Ik heb een boek gelezen, ik heb geschreven, het appartement opgeruimd, stiekem de scootmobiel uitgeprobeerd, ik heb alles gedaan dat ik kon verzinnen om mezelf te vermaken. De minuten kropen voorbij. Op een gegeven moment ben ik maar voor het raam gaan zitten kijken hoe de lucht langzaam donkerder werd. De volgende ochtend werd ik vroeg wakker, maar ik bleef zo lang mogelijk liggen omdat ik anders nog meer lege uren te vullen had.
    De inwoners daar verschillen ontzettend. Sommigen hebben dagen met activiteiten en bezoek, anderen zitten alleen nog in een stoel te wachten. Maar allemaal hebben ze rust en tijd te over. Hebben ze een overschot aan precies datgene wat wij misten, en wat we met dit experiment hoopten te vinden. Alleen is dat grote goed bij hen een grote handicap geworden. En zou ik hen precies het constante contact en de afleiding gunnen waar ik zelf gestoord van werd.

  3. Kim van Beem (35)

    Community & contentmanager bij Babboe bakfietsen

    Relatie, twee kinderen van 5 en 1,5

    Lars van den Brink

    Hoewel ik dacht dat het onmogelijk zou zijn voor m'n werk om dit zonder smartphone te doen, is ook dit mee gevallen. Ik kan wel iets minder snel reageren, maar ik denk dat veel klanten ook niet verwachten dat ik (buiten kantoortijden) heel snel reageer. We zijn immers geen Coolblue of KLM.

    Ik check alle kanalen als ik werk de hele dag door en op de dagen dat ik thuis ben, drie keer per dag. In de ochtend, middag en in de avond. Meestal op m'n iPad, maar ook op m'n laptop. Het heeft me een mooie werk/privébalans gegeven, want het voelde juist niet goed om 24/7 met mijn werk bezig te zijn. Als er dringende dingen zijn heb ik gevraagd of collega's me willen bellen of sms-en. En dat werkt prima.

  4. Emina Cerimovic (30)

    Wetenschappelijk medewerker WRR, ministerie van Algemene Zaken

    Single

    Lars van den Brink

    Deze week miste ik voor het eerst heel even mijn smartphone. Ik zat in de trein onderweg naar een belangrijke bespreking en moest ter voorbereiding heel dringend iets opzoeken. Toen heb ik drie verschillende mensen gebeld, maar uiteraard nam niemand op. Uiteindelijk heb ik mijn zusje te pakken gekregen en heeft zij via de nodige omwegen (zoals inloggen op mijn mail) alle informatie voor me verzameld. Dat was even stressen.

    Ook merkte ik voor het eerst dat het voor sommige mensen toch lastiger is om terug te mailen dan om terug te appen. Een vriendin reageerde pas ruim een week na mijn mail met: “Sorry ik ben niet zo goed in mailen. Alles gaat via de app tegenwoordig :)”.

    Maar oh, wat ben ik nog steeds blij met de momenten die ik ervoor terugkrijg. Net als met elke verslaving realiseer je je pas echt hoe afhankelijk je was op het moment dat je bevrijd bent. Deze vrijheid wil ik niet meer opgeven.

  5. Inge Seuren (43)

    Officemanager van Academie voor Gedragskennis

    Relatie, één kind van 7

    Lars van den Brink

    Me verontschuldigen naar anderen doe ik niet, echter krijg ik met enige regelmaat "de blik". De blik van irritatie, de blik van ‘oh ja, jij hebt geen smartphone’, de blik van ‘wanneer is die periode nu eens afgelopen?’. Ik begin ook steeds vaker te merken dat ik bepaalde zaken niet mee krijg, omdat ik niet toegankelijk ben op WhatsApp, sms zit bij de meesten niet meer in hun systeem, daarmee ben ik ook een soort van verdwenen uit hun systeem. Ik weet nog niet of ik dit vervelend vind, tot nu toe is het wel ok.

    Ik blijf een groot verschil tussen privé en werk ervaren. Privé mis ik het niet echt, behalve dan dat er minder contact wordt gezocht, het lijkt bijna of WhatsApp nog het enige echte geaccepteerde communicatiemiddel is. Zelfs bellen is nu al not done, maar goed, brengt tijd en ruimte om andere dingen te doen, zoals lekker niks of het lezen van een boek. Voor het werk echter ervaar ik vooral vertraging, met smartphone is het echt wel sneller, efficiënter en voor mij prettiger werken. Nu blijven zaken in mijn beleving te lang liggen. Niet wereldschokkend, alleen ik werk graag snel, merk ik nu.

  6. Gemma Venhuizen (32)

    Wetenschapsjournalist, werkzaam bij NRC

    Single

    Lars van den Brink

    Mooi moment deze week: mijn Nokia ging af in een overvolle trein. Aan de andere kant van het gangpad begon een jongen te lachen. Ik, beschaamd tegen degene die me belde: 'Ze lachen me hier uit om mijn oude telefoon...' Toen ik had opgehangen, riep de jongen in kwestie: 'Nee hoor, ik moest alleen lachen omdat ik precies dezelfde Nokia heb en even dacht dat ik gebeld werd.' Hij haalde zijn telefoon tevoorschijn als bewijs.
    Natuurlijk vroeg ik direct wat zijn high score met Snake was. 1800! Ik ben zelf blijven steken op 128 (een goed teken, want niet zo geneigd meer om 'iets' te doen met mijn telefoon).

    Eenmaal op het station viel mijn telefoon op de grond. In het scherm van mijn smartphone zou direct een enorme barst zijn verschenen, maar mijn robuuste Nokia had niets. Ander hoogtepuntje: mijn collega heeft T9 op m'n mobiel weten te installeren, zodat ik sneller kan sms'en. Alleen raakte ik daardoor direct in de war, en ben dus maar weer teruggegaan naar het '1 letter per keer' typen.

  7. Deze week geen update van Peter Castrop.

Week 5

  1. Gemma Venhuizen (32)

    Wetenschapsjournalist, werkzaam bij NRC

    Single

    Lars van den Brink

    Ik begin zo lekker af te kicken van altijd bereikbaar zijn dat ik vorige week zelfs ben vergeten mijn dagboekupdate in te sturen. Mijn omgeving na een blik op de website: we zagen jou er niet meer tussen staan, lig je eruit? (hoopvol)
    Integendeel, ik begin steeds blijer te worden met mijn Nokia. Mijn hoofd voelt weer echt van mezelf, niet zo versnipperd.

    Wel droomde ik vorige week veel over vrienden die boos op me waren omdat ik ze verwaarloosde. En ik werd zelfs eens midden in de nacht wakker omdat ik een vriendinnengroepje van Whatsapp zo miste. Toen heb ik ze alle drie afzonderlijk diezelfde nacht nog een mailtje gestuurd dat ik ze gauw weer wilde zien. Dat is gelukt; ik heb ze allemaal afzonderlijk gezien. Quality time. Ook bellen met vriendinnen vind ik nu weer veel leuker dan vroeger, en zelfs dat trage sms'en (drie keer drukken op dezelfde toets voor de letter c, et cetera) wordt leuk.

    Nu ga ik ook mijn laptop uitzetten en nog even lekker in mijn papieren dagboek schrijven.

  2. Sandro van der Leeuw (27)

    Schrijver, student beeldende kunst

    Single

    Lars van den Brink

    De eerste maand zit erop! Het was vrij heftig, maar vooral leerzaam en belangrijk. En, tegen mijn eigen verwachtingen in, mis ik mijn smartphone nu al nauwelijks meer. Natuurlijk, soms zou internetbankieren echt handig zijn. Of Google Maps. Of 9292. Of Grindr. Of of of. De rust die het gemis van al die apps oplevert is echter vele malen groter. Bovendien: overal is gewoon een oplossing voor. Ik ga bewuster om met geld, ik zoek van tevoren beter op waar ik heen moet, ik vraag wat vaker naar de weg en ik doe niet meer aan one night stands. Zo simpel kan het zijn. Zelfs het feit dat ik Spotify niet overal meer mee naar toe kan nemen, blijkt een blessing in disguise. Ik heb mijn iPod weer herontdekt en luister, net als vroeger, veel aandachtiger en vaker naar één album. Een stuk rustiger dan overspoeld te raken door alle muziek van de wereld constant tot je beschikking te hebben.

    Toch blijven er problemen waar ik tegenaan loop. Ik baal vooral van m’n rookgedrag. Eerder moffelde ik m’n chronische on¬gemak weg door roken en appen af te wisselen. Nu los ik praktisch ieder moeilijk moment op met een peuk en per dag ervaar ik blijkbaar best veel als ‘moeilijk’. In de eerste paar weken kon ik nog leunen op het advies dat het on¬verstandig was twee verslavingen tegelijkertijd te tackelen. Maar die ballon gaat niet meer op. Nu ik steeds meer gewend raak aan m’n Nokia, voel ik me bij iedere sigaret een stukje viezer en zwakker.

    Probleem is: die moeilijke momenten zijn er en blijven er waarschijn¬lijk ook de rest van m’n leven. In de Praxis vragen waar de stalen plat¬kop¬schroeven met een schroefdiameter van 4 millimeter en een schroeflengte van 12 milli¬meter hangen, bijvoorbeeld. En of ik die dan in hout èn gips kan boren? Of gebruik ik daarvoor een andere schroef? Normaal gesproken zou ik eerst een paar minuten swipen of een peuk roken om genoeg moed te verzamelen voordat ik de winkel betreed. Zonder smart¬phone zijn dat nu twee en soms zelfs drie sigaretten geworden.

    Ik ben er niet trots op, vind het om eerlijk te zijn best heel smerig van mezelf, maar ik durf het volgende level nog niet aan. Ik fantaseer er wel veel over: niet nadenken, gewoon doen. En ik geloof dat me dat zo zonder iPhone stiekem al een stuk vaker lukt dan voorheen. Dus hopelijk kan die nicotine binnenkort gewoon uit m’n routine, en hou ik eindelijk weer eens geld over voor nieuwe schoenen. Of in de toekomst misschien zelfs voor een laptop die niet crasht als ik YouTube, Instagram, Facebook, Spotify, Gmail, Hotmail, NS en 9292 constant tegelijkertijd open heb staan.

  3. Emina Cerimovic (30)

    Wetenschappelijk medewerker WRR, ministerie van Algemene Zaken

    Single

    Lars van den Brink

    Steeds meer realiseer ik me hoe belachelijk veel tijd ik voorheen kwijt was door het overmatige gebruik van mijn smartphone. Tegenwoordig lijkt alles veel vlotter te verlopen. In de ochtend ben ik eerder klaar om de deur uit te gaan, ik krijg mijn werk sneller af, huishoudelijke taken verlopen soepeler en ik ga zelfs eerder naar bed (terwijl ik echt een nachtmens ben)!

    Wel vind ik het confronterend om de vele smartphonezombies om mij heen steeds bewuster mee te maken en te analyseren. Al die gebogen hoofdjes in de trein, mensen die tegen elkaar aanlopen op straat, twee geliefden die tegenover elkaar zitten maar naar een scherm staren. Swipe, scrol, like, refresh and repeat. Ik vraag me af of het tij nog te keren valt. Inmiddels groeit een generatie op die geen idee heeft hoe het is om zonder te leven, maar zelfs mijn generatie en ouder lijkt zich erbij neer te hebben gelegd. Men acht mij radicaal. Het lijkt alsof we collectief in ontkenning zijn. En dat beangstigt me een beetje.

  4. Peter Castrop (55)

    Bedrijfsjurist bij ProRail

    Getrouwd, twee kinderen van 16 en 18

    Lars van den Brink

    Als ik al iets anders ben gaan doen dan op mijn smartphone te kijken, dan is het dat ik meer ben gaan lezen, vooral in de trein. Er zijn ergere dingen. Ik ben in ieder geval niet meer gaan eten en ik ben ook niet begonnen met roken. Ik kan dus met een gerust hart zeggen dat ik in dat opzicht geen negatieve effecten zie als gevolg van het stoppen met de smartphone. Het gevoel dat er iets mist is zelfs al helemaal verdwenen, net als de aandrang om elk moment van de dag naar de smartphone te grijpen.

    Wat in positieve zin veranderd is, is dat ik het gevoel heb dat ik veiliger beweeg. En dan bedoel ik dat ik voorheen nog wel eens mailend op mijn smartphone in ons gebouw de trap af liep of over straat liep. Dat ging gelukkig altijd nog goed, op een enkele bijna botsing na, maar het was natuurlijk een kwestie van tijd voordat ik een keer een traptrede zou missen of ergens tegenaan zou lopen, of nog erger, zonder goed te kijken de straat zou oversteken. En vanzelfsprekend kijk je zonder smartphone meer om je heen, in plaats van op een scherm te turen.

  5. Kim van Beem (35)

    Community & contentmanager bij Babboe bakfietsen

    Relatie, twee kinderen van 5 en 1,5

    Lars van den Brink

    Het wordt een beetje eentonig, maar het gaat eigenlijk wel lekker. Misschien dat ik de iPad iets vaker erbij pak en op mijn werk kijk ik soms net iets langer op Facebook dan ik voorheen zou doen, maar dat is het wel. Ik ben nog steeds blij met het mindfull-aspect van dit experiment. Ik kijk gewoon lekker naar de kinderen als ze iets leuks of grappigs doen, terwijl ik dat anders direct zou vastleggen.

    Ik verwaarloos mijn vriendinnen en familie wel een beetje. Ik stuur minder berichten dan ik anders zou doen en ik ben nog geen fan van bellen geworden de afgelopen maand. Ik hoop dat ze het me vergeven...

  6. Koen Caris (29)

    Schrijver

    Relatie

    Lars van den Brink

    Ik ben wat minder streng geworden met Facebook en consorten checken op m'n laptop, omdat het allemaal opgeteld toch nog niet eens in de buurt komt van hoeveel ik dat voorheen op m'n telefoon deed.

    Ik word me wel steeds meer bewust van het telefoongebruik van anderen. Met name in het OV. Volgens mij stipte Sandro dit ook al een keer aan: ineens zie je heel goed hoe erg iedereen in de trein zich onttrekt aan zijn omgeving, en een muur tussen zichzelf en de rest optrekt. Nou denk ik niet dat dat perse iets van alleen deze tijd is, en vóór smartphones deed men dat ongetwijfeld net zo hard met dumbphones, iPods, kranten en boeken. Maar soms voelt het wel alsof je de enige bent die zich helemaal bewust is van z'n omgeving. Alsof je de weerwolf bent bij Weerwolven, en je 's nachts wakker wordt terwijl alle burgers diep in slaap zijn.