Ademhaling Nouri cruciaal in geschil

Zaak-Nouri In het verzoekschrift tot arbitrage namens de familie Nouri duikt een nieuwe verklaring op van een fysiotherapeut van Ajax.

Spelers van Ajax zijn in shock als Abdelhak Nouri tijdens een oefenwedstrijd tegen Werder Bremen op de grond ligt met een hartritmestoornis. Foto Nordphoto

Het verweer van Ajax in de zaak-Nouri steunt in belangrijke mate op een tot nu toe onbekende getuigenis van een van de fysiotherapeuten van de club. Die heeft begin dit jaar een verklaring afgelegd tegenover de advocaat van Ajax over zijn herinnering aan de noodlottige gang van zaken op het veld in Oostenrijk op 8 juli 2017.

Volgens de familie Nouri is Ajax verantwoordelijk voor de hersenschade die voetballer Abdelhak Nouri die dag opliep in een oefenwedstrijd tegen het Duitse Werder Bremen. Eerder deze week dienden de advocaten van de familie een verzoekschrift tot arbitrage in bij de KNVB. Letselschadespecialist John Beer en een collega stellen Ajax namens de familie Nouri daarin aansprakelijk voor „de vergoeding van materiële en immateriële schade” als gevolg van „het tekortschieten van de zorgplicht” voorafgaand, tijdens en na de gebeurtenis.

De verklaring van fysiotherapeut Vermeer maakt deel uit van dit verzoekschrift, dat in handen is van NRC. Erin wordt beschreven hoe Vermeer circa twintig seconden nadat Nouri op het veld buiten bewustzijn raakte, aankwam bij de speler en door het voelen van diens pols constateerde dat de voetballer nog „hartslag” had en „rustig ademde”. Daarnaast heeft de paramedicus verklaard dat de situatie van Nouri „op enig moment” verslechterde en de hartslag wegviel. Volgens Ajax viel dat moment samen met de komst van de Oostenrijkse noodarts Rainer, bijna tien minuten nadat Nouri neerging. Rainer startte direct de hartmassage. Na vijftien minuten reanimatie trad herstel op van zelfstandige bloedcirculatie.

Vermeers verklaring is opmerkelijk, onder meer vanwege het late tijdstip waarop zijn herinneringen zijn vastgelegd. Ook is de verklaring weinig gedetailleerd. Zo weet hij niet meer precies het moment waarop Nouri’s toestand verslechterde en is niet duidelijk of en hoe de hartslag van de voetballer in de eerste, cruciale minuten op het veld is gecontroleerd.

De stelling dat Nouri nog minutenlang hartslag zou hebben gehad, valt moeilijk te rijmen met de ernst van het hersenletsel dat bij hem is geconstateerd. Direct betrokken medici verklaarden eerder anoniem tegenover NRC dat de ernst van het letsel duidt op minutenlang zuurstofgebrek. Hoe langer het duurt voordat iemands hart weer begint te werken na een reanimatie, des te groter het hersenletsel dat ontstaat door zuurstofgebrek.

Clubarts

De verklaring van Vermeer is eind januari 2018, ruim een half jaar na het ongeval, opgetekend door de advocaat van Ajax, Derk-Jan van der Kolk. Deze Rotterdamse letseladvocaat verstrekte de verklaring op 9 mei aan de advocaten van de familie Nouri. Ajax wil desgevraagd niet zeggen waarom Vermeer zijn bevindingen niet eerder heeft vastgelegd noch waarom de verklaring pas in mei van dit jaar is gedeeld met de familie Nouri. De uitwisseling van informatie tussen Ajax en de familie Nouri is al langer een probleem. De familie krijgt van de club „geen (volledig) antwoord op vragen”, schrijven de advocaten van Nouri.

Fysiotherapeut Vermeer was in Oostenrijk als eerste ter plaatse bij de jonge middenvelder, direct gevolgd door clubarts Don de Winter. Zij richtten zich aanvankelijk op een door hen geconstateerde kaakklem (die bijvoorbeeld kan optreden bij een epileptische aanval) en het vrijmaken van Nouri’s luchtwegen – niet op problemen met de bloedcirculatie. „Er is door De Winter aanvankelijk (en lange tijd) geen aandacht geweest voor de circulatieproblematiek”, schrijven de advocaten van Nouri in hun aanklacht.

De Winter zou dit, volgens de advocaten, hebben erkend in een gesprek met de huisarts van Nouri. Algemeen directeur van Ajax Edwin van der Sar noemde het optreden van de medische staf op de avond van het ongeval in Oostenrijk tegenover de NOS „heel adequaat”.

Onduidelijk is nog altijd of clubarts Don de Winter op het moment van het ongeluk in het bezit was van een ALS-kwalificatie; het bewijs dat hij voldoende was onderricht in Advanced Life Support – de richtlijnen die gelden voor professionele hulpverleners voor het ingrijpen bij acute, levensbedreigende situaties. Ook op die vraag van NRC wil Ajax geen antwoord geven.

Cruciale beelden

Een driekoppige arbitragecommissie van de KNVB moet zich na onderzoek, dat vermoedelijk drie tot zes maanden in beslag gaat nemen, uitspreken over de schuldvraag. Cruciaal zijn beschikbare tv-beelden waarop is te zien dat het bijna tien minuten duurt voordat er wordt begonnen met reanimeren. Dat terwijl de regels van zowel de nationale, Europese als de internationale voetbalbond voorschrijven dat bij een ‘non-contact collapse’ (een hartstilstand zonder een daaraan voorafgaand duel of botsing – zoals het geval was) direct wordt begonnen met hartmassage.

De behandeling van de zaak zal zich daardoor onder meer toespitsen op het interpreteren van de beelden. Ademde Nouri inderdaad „rustig”, zoals Vermeer heeft verklaard, of had hij een „snelle en oppervlakkige” ademhaling – zoals de advocaten van de middenvelder betogen?

Het slepende geschil past in de bestuurlijke chaos waarin Ajax zich bevindt. Van der Sar ligt, hoofdzakelijk door het uitblijven van sportief succes, al maanden onder vuur. Ajax voerde in de afgelopen jaren een zeer lucratief transferbeleid maar werd ondanks alle financiële middelen in 2014 voor het laatst landskampioen.

In de laatste maanden van dit jaar wordt duidelijk of Ajax zal ‘overwinteren’ in het Europese bekervoetbal; een belangrijke sportieve en financiële mijlpaal voor de naar succes hunkerende club.

Nouri, tot het ongeluk een zeer talentvolle speler, verkeert nog altijd in een zeer lage staat van bewustzijn. Zijn oudste broer Abderrahim treedt op als diens bewindvoerder en coördineert de zorgtaken. Daarvoor heeft hij eerder al zijn baan in een espressobar opgegeven.

Ajax verwijst in een reactie naar een eerder deze week uitgegeven verklaring. „Ajax heeft regelmatig contact met de familie Nouri, met als doel om onder meer op de juiste wijze invulling te kunnen geven aan de huisvesting en bijbehorende zorg die Abdelhak nodig heeft. Over de voorstellen die over en weer zijn gedaan, konden de familie en de club het vooralsnog niet eens worden.”