‘Drie maanden extra wachten op versterkingsoperatie Groningen is zuur’

Gasdebat

Volgens Wiebes is de versterkingsoperatie in Groningen stopgezet om een onveilige situatie te voorkomen.

Donderdag vond in de Kamer weer een debat over de gaswinning in Groningen plaats. Foto ANP

Waarom staan we hier eigenlijk, vraagt Tweede Kamerlid Lammert van Raan (Partij voor de Dieren) zich tijdens het debat hardop af. „Die man heeft helemaal gelijk!”

Die man, dat is Eric Wiebes, de minister van Economische Zaken en Klimaat (VVD). Donderdag vond in de Kamer het zoveelste debat over de gaswinning in Groningen plaats. Eigenlijk stond op de agenda het „historische besluit” om helemaal met die gaswinning te stoppen, een keuze waarvoor Wiebes eind maart nog alle lof oogstte. Veel complimenten kreeg de minister nu echter niet, aangezien hij sindsdien met alles en iedereen in Groningen ruzie heeft gekregen. Dat kwam doordat Wiebes besloot de versterking van woningen tijdelijk op te schorten, in afwachting van een nieuw veiligheidsadvies dat op 1 juli verschijnt. Het leidde vorige week zelfs tot het opstappen van Hans Alders als Nationaal Coördinator Groningen.

Toch zou je, zoals Van Raan tijdens het debat al sarcastisch constateerde, dankzij de retoriek van Wiebes bijna vergeten dat de minister met iedereen in de clinch ligt. De bewindspersoon was vol begrip voor de woede en het ongeduld van de Groningers en stelde zich op als de redelijkheid zelve. Hij bleef zijn gesprekspartners in het noorden aanduiden als „teamgenoten” en „vrienden”.

Wiebes probeerde de Kamerleden duidelijk te maken dat het besluit om de versterkingsoperatie tijdelijk stop te zetten niet door geld is ingegeven. De afgelopen tijd werd daarover gespeculeerd, omdat een andere logische verklaring uitbleef. In de regio leeft het idee dat Wiebes hoopt dat het aanpakken van woningen goedkoper kan uitvallen.

Een oplossing voor de gasproblemen in Groningen is urgent. En moeilijk. Wat te doen? „Niet weer een halfbakken constructie.”

De minister kwam donderdagavond met een nieuwe uitleg. Volgens hem bestaat de kans dat een grote, langzame versterkingsoperatie uiteindelijk onveiliger uitpakt dan één die in een kortere tijd méér huizen aanpakt. De vraag hoe snel gebouwen verstevigd moeten worden, maakt deel uit van de onderzoeken die de Mijnraad – waaronder het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) – uitvoert naar de veiligheid in Groningen nu de gaswinning teruggaat naar nul. Uiteindelijk wordt de oorzaak van de aardbevingen weggenomen, maar dat betekent niet dat Groningers in de tussentijd veilig zijn. Het onderzoek moet uitwijzen wat dat betekent voor de omvang en het tempo van de versterking.

Tot die tijd zitten de bewoners in onzekerheid, erkende Wiebes. Dat kan niet anders, redeneert hij, om te voorkomen dat woningen onnodig worden gesloopt. „Drie maanden extra wachten is zuur”, zei hij, „maar het valt wat mij betreft in het niet bij doorgaan met iets wat het gebied misschien niet veiliger maakt.”

De oppositie was verre van tevreden en datzelfde gold voor de Groningers op de publieke tribune, onder wie lokale bestuurders. Volgens hen is sprake van „onbehoorlijk bestuur”, aangezien Wiebes eenzijdig afspraken met de regio heeft opgezegd. Ook verwijten ze hem dat hij bewoners die al te horen hebben gekregen dat hun huis onveilig is in onzekerheid laat. Zoals Henk Nijboer (PvdA) zei: „Ik roep de minister op: kom erop terug! Het is geen gunst aan Groningers, het is hun recht.”

In de eerste termijn van het debat heerste verwarring over wat het veiligheidsadvies waar de Mijnraad op 1 juli mee komt nu precies inhoudt. Weten bewoners dan direct waar ze aan toe zijn, vroeg de oppositie, of is weer langdurig onderzoek nodig naar wat het betekent voor specifieke huizen?

Wiebes sprak de hoop uit dat die „boze dromen” geen werkelijkheid worden en dat de Mijnraad met een zeer duidelijk advies komt. „Ik geef de experts een kans om die helderheid aan te reiken.” Als die er niet komt, zei de minister, dan wil hij doorgaan op de eerdere koers. Dat betekent: de versterkingsoperatie uitvoeren zoals die was afgesproken.

    • Milo van Bokkum
    • Barbara Rijlaarsdam