De laatste keer met scheidend chef Yannick Nézet-Séguin

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest viert dit weekend zijn eeuwfeest met twee galaconcerten onder scheidend chef Yannick Nézet-Séguin. Heel 2018 staat in het teken van de 100ste verjaardag.

Scheidend chef Yannick Nézet-Séguin bij een eerder concert met het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Foto Hans van der Woerd

Op het Rotterdamse Schouwburgplein staat alles klaar. Als het mooi weer blijft, wordt hier zaterdag feest gevierd met veel gratis muzikale activiteiten. Want dit is het weekend van de 100ste verjaardag van het Rotterdams Philharmonisch Orkest - het orkest werd opgericht op 10 juni 1918. De 4300 stoelen voor de twee galaconcerten in De Doelen met scheidend chef Yannick Nézet-Séguin en zangeres Joyce DiDonato zijn opvallend al uitverkocht. Bovendien wordt het concert live uitgezonden op een groot scherm op het plein en via het klassieke muziekkanaal medici.tv.

„Ons vaste publiek wil de laatste concerten van onze chef-dirigent Yannick Nézet-Séguin natuurlijk niet missen”, zegt algemeen directeur George Wiegel. „Gelukkig blijft Yannick in een nieuwe rol als eredirigent in de toekomst gewoon concerten geven in Rotterdam, net als oud-chef Valery Gergiev dat doet. Zo kunnen we ons op onze nieuwe, in september aantredende chef Lahav Shani verheugen zonder rouw om het verlies van Yannick.”

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest bevond zich een tijd in onrustig vaarwater. De vorige algemeen directeur Hans Waege verdween in 2014 na een conflict over door hem voorgestelde efficiencyverbeteringen – plannen waar de orkestmusici wakker van lagen. Met de komst van directeur Wiegel, zelf oud-trombonist van het Rotterdams Philharmonisch, keerde de rust terug. „Er moeten nog steeds zo’n tien vacatures worden ingevuld”, zegt Wiegel. „We gaan het aantal strijkers ook iets uitbreiden, omdat de werkdruk in die groep merkbaar te hoog is geworden. Maar dat kost tijd. Je vindt niet zomaar goede mensen.”

In het laatste jaarverslag van het orkest wordt daar expliciet zorg over uitgesproken: dat het orkest de middelen ontbeert om de topmusici aan te nemen die het zoekt. „De betalingen in Nederland waren al laag, maar de laatste tijd zijn we internationaal bezien echt aan het wegzakken”, zegt Wiegel. „Een goede musicus uit Duitsland aantrekken, is nu echt onmogelijk geworden. Gelukkig slagen we nog steeds in het vinden van goede mensen, maar we moeten wel signaleren dat dit speelt. In Nederland is de teneur dat orkesten “duur” zijn, maar wij hebben in Rotterdam van alle internationale orkesten op dit niveau met voorsprong het laagste budget. Een aantal jaar terug waren we in salarisniveau nog vergelijkbaar met het Concertgebouworkest, nu betalen we zo’n 40% minder.”

Het Rotterdams Philharmonisch zet sterk in op het bereiken van nieuwe publieksgroepen. Het orkest wil „van alle Rotterdammers zijn” en dus dirigeerde chef Yannick Nézet-Séguin (in Feyenoord-shirt) het orkest in het voetbalclublied ‘Hand in hand, kameraden’ en biedt ook de normale jaarprogrammering buitenklassieke uitstapjes.

Zo begeleidde het eerder dit jaar vijf keer de film Harry Potter and the Prisoner of Azkaban en brengt het af en toe een avond met Braziliaanse muziek of een programma met musical- en operettenummers.

George Wiegel: „Op jaarbasis maken deze concerten maar 15% uit van onze programmering, onze hoofdzaak blijft het klassieke repertoire. Maar er is ook nog een ander publiek dat je kunt bereiken, en dat óók dolgelukkig de zaal verlaat. En dat publiek hoeft vervolgens ook echt niet van Beethoven te gaan houden, dat missionarisgedrag hebben we afgeschud. Het mag allemaal naast elkaar bestaan. Ik ben sowieso optimistisch. Bij het jongere publiek merken we dat klassieke muziek weer stijgt in de waardering.”

De laatste drie jaar stegen de gemiddelde bezoekersaantallen naar gemiddeld 1400 en de inkomsten uit kaartverkoop van twee miljoen naar drie miljoen euro per jaar. „2150 stoelen krijg je niet altijd vol, maar er is nog groei mogelijk”, denkt Wiegel. Het orkest heeft daartoe een nieuwe marketingafdeling opgericht, met naast Wiegel een aparte zakelijk directeur, Olaf Croon.

Wiegel: „Wat blijkt is dat publieksonderzoek loont. Schieten met hagel en adverteren met posters, zoals vroeger, dat werkt niet meer. Maar je publiek kennen en elke groep apart en direct benaderen met een passend aanbod, dat wél.”

Eeuwfeest Rotterdams Philharmonisch Orkest met afscheid chef-dirigent Yannick Nézet-Séguin: 9/6 Schouwburgplein. Concerten: 9 en 10/6 De Doelen (uitverkocht). In september start de nieuwe chef-dirigent Lahav Shani. Bij Deutsche Grammophon verschijnt op 8/6 The Rotterdam Philharmonic Orchestra Collection - een 6cd-box van met niet eerder verschenen opnames van het orkest met Yannick Nézet-Séguin.

    • Mischa Spel