Als een kat El Capitan bedwingen

Klimmen

Ruim 900 meter loodrecht omhoog in minder dan twee uur. Twee Amerikanen bedwongen El Capitan in een nieuw record.

Tommy Caldwell (links) en Alex Honnold poseren voor de foto kort nadat ze El Capitan hebben bedwongen. Foto Corey Rich/AP

Veelal bijna loodrecht omhoog, hier en daar helt de rotswand zelfs over. Zo steil is de ruim 900 meter hoge wand van El Capitan, de uitstekende punt in Yosemite National Park in Californië. Even bekend als gevaarlijk. Dat werd bevestigd door de dood van twee bergbeklimmers afgelopen weekeinde, na een val van de wand. Het contrast is groot, als een paar dagen later twee Amerikaanse klimmers er een nieuw record weten te vestigen.

Slechts één uur, 58 minuten en zeven seconden hadden de 32-jarige Amerikaan Alex Honnold en zijn 39-jarige landgenoot Tommy Caldwell nodig om El Capitan via de ‘Nose-route’ te bedwingen. Daarmee werden ze de twee eerste klimmers die de rotswand in een tijd van onder de twee uur wisten te bedwingen.

Fenomenaal

Klimmers Alex Honnold (boven) en Tommy Caldwell beklimmen ‘The Nose’ van El Capitan in Yosemite National Park. Foto Corey Rich/AP

„Dit is een fenomenale prestatie”, zegt Katja Staartjes (55). Zij bereikte in 1999 als eerste Nederlandse vrouw de top van de Mount Everest in Nepal, met 8.848 meter ’s werelds hoogste berg. „Maar dit is een heel andere tak van sport.” Het gaat bij El Capitan niet om de hoogte, zoals bij de Mount Everest, maar vooral om de technische vaardigheid waarover je als klimmer moet beschikken.

„En dan doen Caldwell en Honnold ook nog aan freeclimbing”, zegt Staartjes, de klimvariant waarbij de sporters alleen gebruikmaken van een touw. Puur om te zekeren - de enige bescherming die ze op hun weg naar boven hebben. „Andere hulpmiddelen zijn dan uitgesloten”, zegt ze.

De klim van El Capitan behoort tot de moeilijkste ter wereld. Bij minder zware beklimmingen zitten in de stenen wand „grote bakken”, zegt Staartjes. „Zo noemen klimmers de inhammen in de wand die je vast kunt pakken, vaak met je hele hand. Maar in de 900 meter die Caldwell en Honnold hebben moeten klimmen, vind je die niet of nauwelijks.” Gevolg is dat je je als klimmer soms aan een vinger moet optrekken.

Lees ook een eerder artikel over de machtige El Capitan: Houvast ter grootte van het randje van een creditcard.

Geen verrassing

De twee Amerikaanse klimmers waren al sinds begin mei aan het trainen in het Yosemite National Park. Mede daardoor hadden ze in de afgelopen week het record al drie keer aangescherpt. In 1957 was de Amerikaan Warren Harding de eerste die ‘El Cap’ - zoals El Capitan onder klimmers wordt genoemd – wist te bedwingen. Zijn tijd? Twaalf dagen. En nu, zestig jaar later, dus voor het eerst onder de twee uur.

Een record vergelijkbaar met het lopen van een marathon onder de twee uur, zei de Amerikaanse klimmer Hans Florine tegenover persbureau AP. Het marathonrecord staat al sinds 2014 op 2 uur, 2 minuten en 57 seconden. Florine was zelf tussen 1990 en 2012 een aantal keer houder van het klimrecord op El Capitan.

Dat juist Honnold en Caldwell de twee-uursgrens weten te doorbreken, mag geen verrassing zijn. Beiden worden gerekend tot ’s werelds beste bergbeklimmers. Zo is Honnold tot dusver de enige persoon die El Capitan solo en zonder touw of bescherming bedwong en was Tommy Caldwell in 2015 samen met de Amerikaan Kevin Jorgeson de eerste die El Capitan via de daarvoor onmogelijk geachte ‘Dawn Wall’ beklom. Zonder begeleiding deden ze er 19 dagen over om de top te bereiken.

Honnold was vorig jaar te gast in de talkshow van Jimmy Kimmel:

Materiaal

Het gevaar ligt er altijd op de loer, de uitdaging is duidelijk voor de klimfanaat. Dat lieten ook de oefenrondes van de mannen zien, die verre van vlekkeloos verliepen. Daarin overleefde Caldwell twee grote vallen, waaronder een van ruim 30 meter. De ‘levenslijn’, het touw dat hem verbonden houdt met zowel zijn klimmaatje als de rotswand, bood uitkomst. Na een aantal meter klikt de voorste van de twee het touw weer vast aan kleine haakjes in de wand - dat is hun enige redding bij ongelukken.

Staartjes ziet de ontwikkeling van het klimmen terug in het record. „Het is bizar dat dit soort rotswanden tegenwoordig middagklimmetjes zijn geworden. Wanden waar vroeger dagenlang over werd gedaan.”

Die snelheid komt vooral door de verandering van het materiaal. De klimmers gaan met steeds minder spullen omhoog „en wat ze wel nog aan materiaal hebben, wordt steeds lichter”, zegt Staartjes. Ook bereiden klimmers zich steeds beter voor. „Ze krijgen mentale training en zijn fysiek nog weer beter voorzien. Dat moet ook wel, want het zijn katachtige bewegingen die El Capitan van je vraagt.”