‘Abortuswet Noord-Ierland in strijd met mensenrechten’

Maar het Britse Supreme Court stelt dat zijn oordeel geen formele uitspraak is, omdat de Noord-Ierse Mensenrechtencommissie niet gerechtigd was de zaak te starten.

Tegenstanders van abortus in Noord-Ierland protesteren buiten het Supreme Court. Foto Ben Stansall / AFP

Een meerderheid van de rechters in het Britse Supreme Court meent dat de Noord-Ierse abortuswetten onverenigbaar zijn met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. Dat stelde de hoogste rechtbank van het Verenigd Koninkrijk donderdag, meldt persbureau Reuters. In Noord-Ierland is abortus verboden, behalve wanneer het leven van de moeder in gevaar is.

Toch is het oordeel van het Supreme Court geen formele uitspraak. Volgens vier van de zeven rechters was de Noord-Ierse Mensenrechtencommissie, die de procedure was gestart, namelijk niet gerechtigd om de zaak te beginnen. Daarom kon het Supreme Court volgens eigen zeggen niet met een officieel besluit komen.

De Noord-Ierse Mensenrechtencommissie drong er in de zaak op aan om de Noord-Ierse abortuswet zo te veranderen dat zwangerschappen als gevolg van verkrachting of incest, en zwangerschappen waarbij de foetus lijdt aan een dodelijke afwijking, in de toekomst kunnen worden afgebroken.

Als de uitspraak van het Supreme Court formeel was geweest, had de Britse regering zich mogelijk alsnog acuut over het verbod moeten buigen. Nu lijkt die noodzaak niet te bestaan. Het Noord-Ierse parlement stemde in 2016 nog tegen liberalisering van de abortuswetten.

Enige plek in Verenigd Koninkrijk waar abortus strafbaar is

De Britse provincie Noord-Ierland is de enige plek in het Verenigd Koninkrijk waar abortus strafbaar is. De druk om abortus te legaliseren is er sterk toegenomen nu buurland Ierland onlangs via een referendum haar grondwettelijke abortusverbod afschafte. NRC-correspondent Melle Garschagen schreef dinsdag:

“In Belfast wordt sinds het Ierse referendum gedemonstreerd om de druk op te voeren. Vrouwen kleedden zich als dienstmaagden uit The Handmaid’s Tale, de dystopische roman van Margaret Atwood. Ook slikten vrouwen bij een demonstratie abortuspillen die door robots werden aangeleverd. De vrouwen lieten in het midden of ze zwanger waren en de robots werden vanuit Nederland bestuurd, om te zorgen dat niemand de wet overtrad.”

Lees hier het achtergrondverhaal over de abortuswetgeving in Noord-Ierland: Wordt abortus nu ook in Noord-Ierland legaal?

Noord-Ierse politiek verdeeld

Politiek is Noord-Ierland verdeeld over abortus, legde Garschagen uit. De Democratic Unionist Party (DUP), opgericht in 1971 door dominee Ian Paisley, is mordicus tegen legaliseren. Sinn Féin, de andere politieke grootmacht in Noord-Ierland, is er juist voorstander van.

De DUP wil doorgaans dat Noord-Ierland een onlosmakelijk onderdeel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk, maar betoogt nu juist dat het Noord-Ierse abortusverbod niet in Westminster moet worden behandeld. De Britse regering van Theresa May is het daar mee eens. Dat is niet verwonderlijk, schreef Garschagen deze week:

“Over een week moet May haar Brexitplannen door het Lagerhuis loodsen. De premier zal iedere stem van haar Noord-Ierse gedoogpartner hard nodig hebben. Ze wil nu absoluut geen wrevel wekken.”

    • Niels Posthumus