Brieven

Wie midden in het leven staat, begrijpt voltooid leven niet

Kunnen jonge professionals ouderen wel begrijpen in de discussie rondom voltooid leven? In mijn jarenlange ervaring als medisch maatschappelijk werker in een verpleeghuis heb ik honderden gesprekken gevoerd over dit onderwerp met patiënten, familie en hulpverleners. Ik meende dit met voldoende betrokkenheid en professionele distantie te doen. Nu ik veertig jaar later zelf gepensioneerd ben, merk ik dat ik anders over de waarde van mijn leven denk.

Met een zekere meewarigheid kijk ik naar de soms tomeloze ambities van jongeren. Voor mensen die nog volop in hun werkzame leven zitten, is het waarschijnlijk onvoorstelbaar dat je leven ooit voltooid kan voelen. Dat is de psychologie van het ouder wordende brein.

Ik merk dat mensen onder de vijftig als door een wesp gestoken reageren met moraal en veroordeling als zeventigplussers het einde van hun leven luchthartig tegemoet zien, het leven is immers altijd een beetje de moeite waard. Volgens mij zegt dit vooral iets over henzelf: ‘Ik kan de gedachte dat mijn leven eindig is niet verdragen en daarom moet jij er ook niet aan denken’. Mij en anderen bevalt het prima.

Alle publicaties van professionals over voltooid leven moeten daarom met een korreltje zout genomen worden. Niemand kan over dit onderwerp objectief schrijven of filosoferen. Het blijft hoe dan ook persoonlijk. De enige kwestie die overblijft is dat je een hulpverlener moet vragen om je te helpen bij de uitvoering. En die hulp is zwaar om te verlenen.

De enige uitweg die we hebben is de pil van Drion of het poedertje van de Chinezen. Gelukkig zal mijn generatie gewoon gaan doen wat hen goed dunkt.

    • Fred den Haring