Rutte bezoekt op korte termijn president Trump

Witte Huis

Premier Rutte gaat op bezoek bij de Amerikaanse president. Gespreksthema’s zijn mogelijk de Iran-deal, importheffingen en MH17.

Minister-president Mark Rutte tijdens de persconferentie na afloop van de wekelijkse ministerraad. Foto Lex van Lieshout/ANP

Premier Mark Rutte gaat binnenkort op bezoek bij de Amerikaanse president Donald Trump. Een ontmoeting in het Witte Huis staat vooralsnog gepland op 2 juli. Dit zeggen bronnen in de Verenigde Staten en Nederland. De Rijksvoorlichtingsdienst wil de ontmoeting niet bevestigen.

Het gesprek tussen de twee leiders wordt nu op ambtelijk niveau voorbereid in Washington en Den Haag. De agenda staat nog niet vast. Aangenomen wordt dat in dit eerste bilaterale gesprek tussen Rutte en Trump diverse actuele onderwerpen aan de orde komen. Daarbij kan het onder meer gaan om de importheffingen op staal uit Europa die Trump onlangs heeft afgekondigd, en de tegenmaatregelen van de Europese Unie hierna. Nederland heeft grote economische belangen in de Verenigde Staten en is de derde investeerder.

Als één van de langstzittende Europese regeringsleiders zal Rutte naar verwachting ook met Trump spreken over andere zaken die de Europese Unie en de Verenigde Staten ernstig verdeeld houden. Het gaat hier bijvoorbeeld om het klimaatakkoord van Parijs waar Trump zich niet meer aan gebonden acht.

Iran

Een ander geschilpunt is de overeenkomst met Iran over beperking van het atoomprogramma van dat land. Deze Iran-deal, mede ondertekend door de Europese Unie, is door Trump opgezegd. Rutte noemde die stap vorige maand „lomp”.

Waarschijnlijk zal ook de Nederlandse militaire aanwezigheid in Afghanistan aan de orde komen. De Amerikanen vragen Nederland al langere tijd extra militairen te sturen die zich met training van het Afghaanse leger kunnen bezighouden. Zo’n honderd Nederlandse militairen doen dit nu. Het kabinet zal binnenkort besluiten een extra groep te sturen van naar schatting veertig militairen.

MH17

Een ander mogelijk gespreksonderwerp is het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines in 2014. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Nederland stelt hier sinds kort samen met Australië Rusland officieel voor aansprakelijk.

De Amerikaanse ambassadeur in Den Haag, Pete Hoekstra, zei dinsdag tegen BNR Nieuwsradio dat Nederland zich harder moet opstellen tegenover Rusland. Hij vindt dat op het aansprakelijk stellen van Rusland economische sancties moeten volgen. „Je kan niet zaken blijven doen met Rusland, terwijl ze zich zo slecht gedragen op andere gebieden.”

Hoekstra wees in dit verband op de aanleg van de Nord Stream-pijpleiding die gas vanuit Rusland naar Europa gaat vervoeren en West-Europa nog afhankelijker zal maken van Russisch gas.

Lees ook het profiel van ambassadeur Pete Hoekstra

De in Nederland geboren Amerikaanse ambassadeur zei niet te willen voorschrijven hoe Nederland moet handelen, maar liet wel blijken op concrete stappen te rekenen: „Als je de Russen serieus verantwoordelijk wil houden en antwoorden wil krijgen, dan moeten er diplomatiek gezien consequenties zijn. Rusland gaat niet van gedrag veranderen.”

    • Mark Kranenburg