Chinezen met geld ontvluchten de smog

Welvaart in China

Wie in China geld over heeft, belegt in huizen in het tropische Jinghong. „Hier is er geen vervuiling, de mensen zijn vriendelijk en het klimaat is in de zomer én winter aangenaam”, zegt een echtpaar dat Beijing inruilde.

Toeristen verzamelen zich bij de Mekong-rivier. Foto: Luc Forsyth

Liang Qin, een kordate vrouw van 53, stuurt haar witte Cadillac met lederen bekleding het stadje Jinghong binnen. Jinghong ligt in een verre uithoek van China, aan de grens met Laos en Myanmar. Naast haar zit Feng Ji, haar man van 64. Hun dochter studeert aan een dure universiteit in de VS. Daar heeft ze haar eigen rode sportwagen waarmee ze naar college rijdt.

Net als veel anderen uit het noorden van China komen Liang Qin en Feng Ji naar het tropische Jinghong om twee redenen: ze willen ontsnappen aan de kou en de vervuiling die Noord-China vooral in de winter onprettig maken. En ze willen zo veel mogelijk winst maken op hun spaargeld: investeren in vastgoed, het liefst op die plaatsen waar de huizen het snelst in prijs stijgen, zoals Jinghong.

Ze hebben een klein flatje gekocht met prachtig uitzicht op de Mekong-rivier. Het flatje is veel kleiner dan hun ruime, vrijstaande huis in een buitenwijk van Beijing. Maar: „Hier is er geen vervuiling, de mensen zijn vriendelijk en het klimaat is in de zomer én winter aangenaam”, zegt Liang Qin. Op hun balkon waait een aangenaam tropisch briesje, Liang Qin sluit even haar ogen om de zon op haar gezicht te voelen. Dan pakt ze weer haar telefoon. Ze is verwikkeld in een bieding op internet voor aanrechtbladen. Hier is nooit een dag dat je door de vervuiling zo weinig zicht hebt, dat je de overkant van de straat niet kan zien. In de zomer is het in het noorden van China heet, in de winter ijskoud. Je stikt er op sommige dagen bijna door de zwaar vervuilde lucht. De kapjes tegen de vervuiling die je in Beijing in elke supermarkt kunt kopen, zijn hier niet nodig.

Liang Qin verdiende haar geld als aannemer van grote bouwprojecten in en rondom Beijing; dat geld willen Feng Ji en zij nu zo goed mogelijk beleggen – de huizen stijgen in Jinghong veel sneller in waarde, terwijl je hier ook een heel huis kunt kopen voor de prijs die je in Beijing voor een paar vierkante meter betaalt.

Toeristen en inwoners verzamelen zich bij de Mekong-rivier.

Foto: Luc Forsyth

Stabiel rendement

Liang Qin en Feng Ji begonnen voorzichtig met de aankoop van twee flats. Toen hun vrienden in Beijing ervan hoorden, wilden die ook graag wat kopen. Ze zijn net als Feng Ji en Liang Qin wat ouder en hebben als geslaagde middenklassers intussen veel spaargeld.

De rijkdom is bij een bepaalde groep Chinezen flink toegenomen. Vaak omdat ze het geluk hadden dat ze hun huis heel goedkoop konden kopen van het bedrijf of de instelling waarvoor ze werkten. Wie dat toen kon, heeft nu veel winst door de flink gestegen waarden. Ook hebben sommigen gespeculeerd op de aandelenmarkt en er goed mee verdiend.

Beleggen op de beurs kan makkelijk. Het probleem is alleen dat je alleen mag investeren in Chinese aandelen op de Chinese beurzen. De winsten kunnen weliswaar hoog zijn, het risico is groot. De huizen in Jinghong beloven een beter en stabieler rendement.

In Jinghong is geen smog en kun je elke dag de overkant van de straat zien.

Feng Ji: „Als je ergens koopt waar de prijzen snel stijgen, maak je met de minste moeite de meeste winst op je spaargeld.” En als je zo ook nog eens de kans krijgt aan Beijing te ontsnappen, ben je dubbel spekkoper. Hij en zijn vrouw verbouwen en beheren nu zo’n vijftien flats voor hun groepje van acht vrienden.

„Onze vrienden besloten binnen één dag of ze een bepaalde flat wilden kopen. Dat moest ook wel, anders was die alweer weg”, zegt Feng Ji, die als eerste op jacht ging naar de flats. Jinghong is een van de weinige tropische plekken in China, en op een andere tropische plek, het eiland Hainan, mag je sinds vorige maand als buitenstaander geen huizen meer kopen voor speculatie. Jinghong is grotendeels nog een lege stad, dus het zal nog wel even duren voordat ook hier de stad gesloten wordt voor buitenstaanders die willen investeren.

Overdag zie je bouwwerkzaamheden in Jinghong. Het duurt nog even voor alle verkochte flats ook echt bewoonbaar zijn. Ook bij Feng Ji en Liang Jin wordt nog hard gewerkt. Een tegelzetter uit het West-Chinese Chongqing plaatst grote tegels in de badkamer terwijl het zweet van zijn gezicht druipt. Er ligt nog geen vloer in het appartement, de tegelzetter heeft zijn gereedschapstas aan een spijker in de muur gehangen. „Ik verdien hier genoeg om van te leven, maar kan hier nooit zelf een huis kopen”, zegt de tegelzetter, die zijn naam liever niet noemt. Hij is al heel blij dat hij in de veertien jaar van huis zoveel gespaard heeft, dat hij een bescheiden woning heeft kunnen kopen in de buurt van Chongqing. „Om zelf in te wonen, niet om mee te speculeren natuurlijk”, zegt hij lachend.

Lees ook: Dankzij Ma Jun weet China nu hoe vervuild het is

Goeddeels onbewoond

Ook de opgeleverde appartementen zijn goeddeels onbewoond. Om de deur van de hoofdingang van het gebouw van Feng Ji en Liang Qin zit een hangslot, je moet zoeken hoe je binnenkomt. In het gebouw zelf kom je geen kip tegen, overal in de gangen liggen zakken cement, de vloeren kraken onder je schoenen van het zand.

„In de winter wonen er meer mensen: dan komen de overwinteraars, en vooral tijdens Chinees Nieuwjaar is het druk”, zegt Liang Qin. Hun flatgebouw staat in het centrum van Jinghong, net als veel andere flatgebouwen die door mensen uit het noorden zijn gekocht. En zo staat het centrum van Jinghong dus een groot deel van het jaar leeg. Liang Qin schat dat er in mei slechts eenderde van de flats ook echt bewoond is.

Toch wordt er koortsachtig doorgebouwd, de vraag blijft enorm. Aan sommige flats kun je zien dat de investeerder heel erg hebberig is geworden: die heeft zo veel mogelijk flats op een zo klein mogelijk stukje grond gepropt. De flats staan zo dicht op elkaar dat je je bijna in Hongkong waant: je kunt zo bij de buren op hun bordje kijken.

Lees ook de NRC checkt: Per jaar overlijden 1,6 miljoen Chinezen aan luchtvervuiling
    • Garrie van Pinxteren