Opinie

    • Jutta Chorus

Maak van Groningen geen Brabant

Twee maanden geleden bezocht ik een narcotica-eenheid van de Brabantse politie die de drugscriminaliteit begon te verslaan. Maar, zeiden ze, de Tilburgse drugseconomie verplaatst zich, naar Groningen, naar Sneek, naar België.

Deze week zagen we dat dat klopt. In het Groningse dorp Foxhol ontmantelde de politie de grootste hennepplantage die ooit in Noord-Nederland was aangetroffen. 6.000 planten, 2.700 stekjes, tientallen miljoenen omzet per jaar. Een aggregaat, computergestuurde belichting, bevochtiging, beluchting. En dat allemaal ondergebracht in het voormalige hoofdkantoor van een van de grootste werkgevers van Groningen: de aardappelzetmeelfabriek Avebe. Zo brutaal.

Ik spreek burgemeester Rein Munniksma van gemeente Midden-Groningen, waaronder Foxhol valt. Die is met stomheid geslagen van de professionaliteit van het drugsbedrijf. „De onderwereld heeft een expertise ingeschakeld die ten minste hbo-geschoold is. Dit is een heel intelligente criminele organisatie.” De zes aangehouden ondernemers kwamen uit Groningen, Friesland en Overijssel.

In de vijf maanden dat Munniksma waarnemend burgemeester is in deze kersverse fusiegemeente van 65.000 inwoners, is dit de twintigste wietkwekerij die de politie er oprolt. Elke week één: loodsen, boerenbedrijven, oude fabriekspanden. Hij is er somber over. Jaarlijks stopt twee tot drie procent van de boeren in Midden-Groningen. Schuren en land gaan naar de buren, maar blijven vaak onbewaakt. „Schaalvergroting in de landbouw en krimp leiden tot leegstand.”

De Brabantse drugsboeren en andere grote bazen nemen er hun intrek, signaleert Munniksma. Ziedaar het waterbedeffect. Hij vergadert regelmatig met de burgemeesters, politiecommissarissen en hoofdofficieren van de omliggende gemeenten Pekela en Veendam. „Onder zware criminaliteit verstonden we hier altijd het openkrikken van raampjes, een overval. Nu heeft die een meedogenloos karakter gekregen. Inwoners met schulden en studerende kinderen zijn daar niet tegen bestand, die verhuren hun percelen.”

Munniksma ziet een tegenstander met een „ontwrichtende denkkracht”.

Hij is niet bang die aan te pakken zo vlak voor zijn pensioen. Met een sterke narcotica-eenheid zoals die in Brabant. En met sloop en herstructurering van oude schuren. „Dat is tien keer belangrijker dan het leren van het Wilhelmus.”

Er is in Foxhol nog één productie-eenheid van Avebe in bedrijf. Dagelijks fietsen daar de werknemers uit het dorp naartoe. Aardappelmeelmannen. Elly Bos, eigenaar van cafetaria Big Snack aan de toegangsweg, groet er een die passeert. „Die fietst al 26 jaar langs”, zegt ze.

„Zij zijn de grootste slachtoffers van de hennepplantage”, zegt burgemeester Munniksma. Ze leveren zwaar werk tot hun pensioen en draaien als keurige burgers op voor de gestolen kilowatts van het energiebedrijf.

Jutta Chorus (j.chorus@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

    • Jutta Chorus