Is de grootste bank van Europa straks Frans-Italiaans?

Fusiegeruchten De grootste bank van Italië en de nummer twee van Frankrijk zouden informele gesprekken voeren over een fusie. Samensmelting is niet onlogisch, maar ook niet per definitie een goed idee.

Een samensmelting tussen UniCredit en Société Générale is niet onlogisch. Nu al werken de banken samen in dienstverlening voor grote beleggende klanten. Foto Alessia Pierdomenico/Bloomberg

Het zou de eerste grote grensoverschrijdende bankenfusie worden in Europa na de crisis. En het zou in één klap de grootste bank van Europa opleveren. Als de gesprekken over een fusie tussen UniCredit uit Italië en Socíeté Générale uit Frankrijk slagen, verandert het Europese bankenlandschap.

Zondagavond berichtte zakenkrant Financial Times over informele gesprekken tussen UniCredit, de grootste bank van Italië met een balanstotaal van 836 miljard euro in 2017, en Société Générale, de nummer twee van Frankrijk met een balans van 1.275 miljard. Met een gezamenlijk balanstotaal van 2.112 miljard euro – de data komen van kredietbeoordelaar S&P – zou de bank nog net iets groter worden dan de huidige nummer 1 in Europa, het Britse HSBC.

Voorlopig ontkent Société Générale in internationale media dat er serieuze fusiegesprekken plaatsvinden. UniCredit wil helemaal niets kwijt.

Gespannen voet

Het nieuws komt vlak na onrust op de financiële markten over Italië, die ook forse klappen op de beurs betekende voor UniCredit én Société Générale. Beide banken hebben Italiaanse staatsschuld op de balans staan, hoewel ze overigens beide ook gelden als solide instellingen.

Die marktonrust, veroorzaakt door de politieke onzekerheid in Italië, lijkt niet direct verband te houden met de uitgelekte plannen van de twee banken. Volgens de Financial Times loopt Jean-Pierre Mustier, de Fransman die UniCredit leidt en die afkomstig is van Société Générale, al maanden rond met het idee van een fusie. De vorming van een populistische regering in Rome zou de zaak alleen maar compliceren. Het is de vraag hoe de nieuwe ‘soevereinistische’ coalitie in Rome een fusie zal beoordelen, schrijft de Italiaanse zakenkrant Il Sole 24 Ore. Franse invloed op de grootste bank van Italië staat op gespannen voet met de nationale soevereiniteit die de populisten hoog hebben zitten. Misschien helpt wel dat de voorzitter van de raad van commissarissen van Société Générale een Italiaan is: Lorenzo Bini Smaghi, oud-directielid van de Europese Centrale Bank (ECB).

Problemen gaan mee

Samensmelting tussen de twee bedrijven is niet onlogisch. Nu al werken de banken samen in dienstverlening voor grote beleggende klanten. Ook vullen de twee banken elkaar geografisch aan. Société Générale zou profiteren van het Duitse netwerk van UniCredit, dat in 2005 de Hypovereinsbank uit München overnam.

De banken zouden overigens ook elkaars problemen cadeau krijgen.

UniCredit kampt met ‘slecht’ krediet op de balans. Dat zijn leningen die burgers en bedrijven niet (volledig) kunnen terugbetalen. Mustier heeft al wel veel van dit slechte krediet weten te verkopen, vorig jaar nog ter waarde van 17,7 miljard euro. Société Générale maakte net maandag bekend dat het een principeakkoord heeft bereikt met de Amerikaanse en Franse justitie over schikkingen voor manipulatie van rentevoet Libor en voor illegale zaken met Libië. Om hoeveel geld het gaat, is onduidelijk. De Franse staat eist ook nog meer dan 2 miljard van de bank in de nasleep van de affaire rond Jérôme Kerviel, die bij Société Générale in 2008 met frauduleuze transacties 4,9 miljard euro liet verdampen.

Na de crisis hebben veel Europese banken zich teruggetrokken op hun nationale erf. Langzaam is weer een trend de andere kant op zichtbaar. UniCredit benaderde vorig jaar de Duitse regering voor een mogelijke fusie met Commerzbank, waarin de Duitse staat een belang van 15 procent heeft. Die gesprekken liepen op niets uit. In 2016 berichtteNRC dat in het geheim gesprekken waren gevoerd over het samengaan van de Scandinavische bank Nordea en ABN Amro. Ook deze gesprekken liepen stuk, op verzet van de Nederlandse staat, de grootste aandeelhouder van ABN Amro. Het toont hoe nationale overheden buitenlandse kandidaten graag buiten de deur houden, ondanks de creatie van een Europese bankenunie in 2014.

Lees meer over de gesprekken tussen ABN Amro en Nordea van destijds: Is die Zweedse fusie wel zo gek?

Meer Europees?

De ECB ziet graag meer fusies tussen banken, juist ook over de grenzen heen. De chef van het bankentoezicht van de ECB, Danièle Nouy, zei vorig jaar dat grensoverschrijdende bankenfusies „de integratie verdiepen” in de eurozone. En dit, zei de Française, „zou ons dichter bij het doel brengen van een echte Europese bankensector”. Een belangrijk doel van de bankenunie is het doorknippen van de hechte banden tussen banken en hun nationale overheden. Deze link bleek in de crisis giftig: banken die omvielen, sleurden nationale overheden mee. Als banken samengaan over de grenzen, worden risico’s meer Europees gespreid.

Toch kunnen grote fusies van banken ook nieuwe risico’s betekenen, zo waarschuwde De Nederlandsche Bank (DNB) in 2015. Als een Europese megabank omvalt, zal die moeilijk te redden zijn, zei DNB-president Klaas Knot. „De bankenunie kan leiden tot zeer grote banken die alsnog te complex zijn om af te wikkelen”,

    • Mark Beunderman