Recensie

De veerkracht van een afgedankte muze

Drama Jeune femme is een scherpzinnig, dynamisch portret van een jonge vrouw in Parijs, die door haar minnaar aan de kant is gezet. Door #MeToo ga je de film anders zien.

Laetitia Dosch als Paula in Jeune Femme.

Hoe lang ze precies bij elkaar zijn geweest is moeilijk te zeggen. Want Paula is niet bepaald de meest betrouwbare getuige. De roodharige, prille dertiger past haar leeftijd en haar verleden aan, al naar gelang haar stemmingen. En die zijn nogal grillig. Alsof ze het ene moment met haar groene, en het andere moment met haar blauwe oog kijkt.

Dat moet ook precies zijn wat de oudere fotograaf Joachim in haar moet hebben aangesproken, en waardoor zij misschien wel tien jaar zijn muze heeft kunnen zijn, voordat ze werd afgedankt en ingeruild. Ze is onconventioneel, en vooral onbevangen. En dat is wat hij met zijn lens heeft gevangen. Vooral op die ene foto die hem beroemd heeft gemaakt: erotisch en puur tegelijkertijd. Een gevaarlijke mix. Ousmane, de jonge bewaker van het warenhuis waar zij tijdelijk werk vindt op de lingerieafdeling noemt haar daarom een ‘wild aapje’.

In het jaar nadat Jeune femme van Léonor Serraille in Cannes de Caméra d’or voor beste debuutfilm won, is de filmwereld opgeschud door #MeToo. Daardoor kijken we anders naar de film. Jeune femme is een eersteklas voorbeeld van wat de ‘female gaze’ is gaan heten. Serraille verzamelde een zo goed als volledig vrouwelijk team om zich heen, ook op sleutelposities als fotografie en montage. De camera verliest Paula tijdens haar zoektocht naar een nieuw bestaan in Parijs geen seconde uit het oog. De film observeert niet alleen haar buitenkant. Elk shot geeft een ongefilterd inkijkje in haar binnenwereld. Dat resulteert in een rijkdom aan soms contradictoire gedragingen en emoties; een genuanceerd en soms onflatteus portret van een millennial die versneld volwassen moet worden.

De trailer van Jeune Femme

Met name als Paula tegen het einde van de film weer contact heeft met Joachim wordt duidelijk hoezeer haar wereld en die van hem botsen. En er botst wel meer dan alleen twee individuen. Het gaat hier ook over traditionele mannelijke dominantie. Joachim zal al haar problemen wel even oplossen, zonder oog voor de fragiele vrijheid die Paula zojuist - ook op zichzelf - heeft bevochten. En als hij niet tot haar doordringt, denkt hij dat opgedrongen intimiteit, in de vorm van een bijna-verkrachting, het antwoord is.

Lees ook het interview met regisseur Léonor Serraille: ‘Ik vraag me af of mannen niet te veel onder vuur liggen’

Het andere machtsverschil is dat van de kunstenaar en zijn muze. Ondanks alle voorbeelden van geëmancipeerde, moderne muzen, heeft Joachim Paula als een Pygmalion naar zijn eigen, passieve, ideaalbeeld gemodelleerd. Als Paula zijn appartement binnensluipt en op zijn digitale fototoestel niet alleen de foto’s terugziet die hij van haar maakte, maar ook van een nieuwe vlam, blijken die bijna inwisselbaar te zijn. Serraille laat in Jeune femme niet alleen de neurose daarachter zien, maar ook hoe we daar doorheen kunnen kijken.

Je eigen loyaliteiten en opvattingen over gelijkwaardige relaties worden door Jeune femme danig op de proef gesteld, ook door Paula’s vaak irrationele gedrag. Dat prikkelt.

    • Dana Linssen