Minister schippert met Engels op universiteit

Minister van Engelshoven Met nieuwe regels wil de minister meer greep krijgen op internationalisering universiteiten.

Collegezaal op de Erasmus universiteit in Rotterdam. Foto Lex van Lieshout/ANP

Een verdere internationalisering van het hoger onderwijs onder gelijktijdige verscherping van het toezicht. Dat is de kern van de voorstellen die minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66) deze maandag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Zij wil dat opleidingen zorgvuldiger afwegen of tot het Engels overgegaan moet worden. Ook gaat ze verkennen in hoeverre universiteiten en hogescholen met een numerus fixus op Engelstalige trajecten en hogere collegegelden voor studenten buiten de EU meer greep kunnen krijgen op de instroom van internationale studenten.

De buiten- en binnenlandse studenten mengen niet: De ‘international classroom’ op universiteiten bestaat niet

In haar brief zet ze de economische voordelen van internationalisering uiteen en zegt ze te streven naar een „evenwichtige benadering”. In het middelbaar beroepsonderwijs liggen volgens haar nog veel kansen. Maar met name in het wetenschappelijke onderwijs „kent de toenemende internationalisering ook keerzijden en lijkt op sommige plekken de grens te zijn bereikt. Daar wil ik mijn ogen niet voor sluiten”, schrijft ze. Bij de universiteiten is 65 procent van de bachelors en 15 procent van de masters nog geheel in het Nederlands.

Kort geding

Die groei staat op gespannen voet met de huidige Wet op het Hoger Onderwijs die het gebruik van Engels behandelt als uitzondering op de regel dat het onderwijs in het Nederlands wordt gegeven. De vereniging Beter Onderwijs Nederland heeft daarom een kort geding aangespannen tegen de psychologie-opleidingen van de Universiteit Twente en de Universiteit Maastricht omdat ze in strijd met die wet Engelstalige trajecten zouden hebben ingevoerd. Volgens Van Engelshoven is deze wet aan „modernisering” toe. In een nieuwe wet wil zij opleidingen verplichten een goede afweging te maken over de „meerwaarde” van internationalisering, in het belang van Nederlandse studenten. De medezeggenschap van studenten en medewerkers van de opleiding moet er een belangrijke stem in krijgen.

Lees ook dit opiniestuk: Vereng internationalisering niet tot verengelsing



Om te controleren of opleidingen zorgvuldig zijn in hun keuze van Engels worden drie toezichtsorganen ingezet, waaronder de Inspectie van het Onderwijs. Ook verkent ze instrumenten om de instroom van internationale studenten te beperken. Het is volgens haar juridisch weinig kansrijk om internationale studenten te selecteren op diversiteit. Het kan bijvoorbeeld niet door middel van quota worden voorkomen dat de Engelstalige psychologie-opleidingen in Twente, Nijmegen en Maastricht grotendeels uit Duitse studenten bestaan. Juridisch kansrijker acht zij een numerus fixus op Engelstalige trajecten en nog hoger collegegeld en inschrijfgeld voor studenten die van buiten de EU komen. De Vereniging van Universiteiten VSNU heeft om deze instrumenten gevraagd. EU-studenten hebben recht op hetzelfde collegegeld tarief als Nederlandse en daar moet de overheid per student veel geld op toeleggen.

Omdat de universiteiten worden gefinancierd op basis van aantallen studenten en diploma’s loont het om buitenlandse studenten aan te trekken. Dat moet anders in de toekomst. Dit najaar komt de minister met een notitie over vormen van bekostiging die minder op aantallen studenten zijn gebaseerd.

Er komt een landelijk actieplan om internationale studenten beter te huisvesten.

    • Maarten Huygen