Minister: onderwijs mag verder internationaliseren

Minister Van Engelshoven doet een wetsvoorstel waarmee onderwijsinstellingen makkelijker kunnen internationaliseren. Tegelijk wil zij het toezicht verscherpen.

Een collegezaal op de nieuwe campus van de Erasmus universiteit. Foto Lex van Lieshout/ANP

Het hoger onderwijs mag verder internationaliseren. Dat kondigt minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66) maandag aan. In een brief aan de Tweede Kamer stelt de minister een wetswijziging voor waarin onderwijsinstellingen verder mogen internationaliseren maar alleen als de Nederlandse student niet wordt verdrongen en de keuze voor een andere taal dan de Nederlandse “meerwaarde” biedt.

Op dit moment moeten instellingen in het hoger onderwijs in principe in het Nederlands lesgeven. Daar kan alleen van worden afgeweken als de specifieke aard, de inrichting of de kwaliteit van het onderwijs, dan wel de herkomst van studenten, daartoe noodzaakt. In de praktijk maken instellingen echter veel gebruik van die uitzonderingsregel. De Inspectie moet toezien op naleving van het herziene wetsartikel.

De buiten- en binnenlandse studenten mengen niet: De ‘international classroom’ op universiteiten bestaat niet

Volgens de minister heeft de toename van internationale studenten een positief effect. Van Engelshoven wil dat “iedere Nederlandse student een internationale ervaring op kan doen”. Onderwijs volgen in een ‘international classroom’ kan volgens de minister hieraan bijdragen.

Maar het is wel van belang dat de “internationalisering in evenwicht is”, schrijft Van Engelshoven. “Ik sluit mijn ogen niet voor de mogelijke keerzijden van internationalisering en daarom zal ik ervoor zorgen dat er altijd plek is in het hoger onderwijs voor iedere Nederlandse student, en dat er voldoende opleidingen in het Nederlands worden aangeboden.”

Meer internationale studenten

Het aantal internationale studenten is de afgelopen jaren hard gestegen. Aan universiteiten is tweederde van het toegenomen studentenaantal vanaf 2013 toe te schrijven aan buitenlandse bachelor- en masterstudenten.

Ook worden steeds meer opleiding in het Engels aangeboden. Zo wordt aan universiteiten slechts 15 procent van de masteropleidingen in het Nederlands gegeven. “Het hoger onderwijs krijgt een steeds internationaler karakter, maar de cijfers laten zien dat nog altijd het overgrote deel van de studenten Nederlandse studenten zijn en de opleidingen voor het overgrote deel in het Nederlands gegeven worden,” schrijft de minister.

Toegenomen kritiek

Aan onderwijsinstellingen is de kritiek op de internationalisering de afgelopen jaren toegenomen. Zo sloot de Vereniging van Universiteiten VSNU begin mei een akkoord om de groei van het aantal studenten af te remmen, met name studenten het buitenland. Bovendien is internationalisering een verdienmodel geworden, menen enkele politieke partijen zoals D66.

Ook de vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON) is kritisch. Twee weken geleden stapte de vereniging nog naar de rechter omdat de universiteiten van Twente en Maastricht Engels gebruiken als voertaal, zonder geldige reden. Hiermee zouden de universiteiten de wet overtreden. Volgens de vereniging zou de Inspectie hier niet tegen optreden.

Lees meer over de kritiek: Internationalisering hoger onderwijs ‘is doorgeslagen’

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) boog zich vorig jaar over het onderwerp. Ze concludeerden dat docenten onder meer getraind moeten worden om in het Engels les te geven. Ook zouden buitenlandse en Nederlandse studenten meer contact met elkaar moeten leggen.

    • Belia Heilbron