Opinie

    • Marc Hijink

Een digitaal dieet voor iedereen

Zit jij ook vastgeplakt aan je telefoonscherm? Na Google Android krijgt ook Apple iOS een digitaal dieet-knop, die je moet helpen minder afgeleid te zijn door je eigen smartphone.

Ik hoor ‘Oh my God!’ en daarna een harde klap. Tien meter verderop ligt een vrouw met fiets en al op de grond. Omdat ze met haar neus in haar telefoon zat, had ze niet in de gaten dat de weg ophield en veranderd was in een metalen hek. Tegen het hek aan gefrommeld houdt ze nog altijd haar smartphone met één hand in de lucht.

In een reflex liever je telefoon beschermen dan je eigen val breken, dat is het ultieme symbool van schermverslaving. Volgens Mary Meekers jaarlijkse verzameling internettrends – een onuitputtelijke verzameling grafieken – brengen volwassen Amerikanen 3,3 uur per dag op hun telefoon door. In 2010 was dat minder dan een half uur.

Al die extra uren zijn volgens Meeker amper ten koste gegaan van andere schermen, zoals de laptop. Het is wel ten koste gegaan van onze mentale gezondheid; non-stop afleiding en de continue druk van sociale netwerken en chat-apps vergroten de kans op burn-outs.

Welvaartsziekte FOMO – fear of missing out – wordt FOBO – fear of burning out. Vandaar de luide oproepen om definitief te breken met Facebook, Instagram en Twitter. Of om een mobiele maagverkleining te ondergaan; een half jaar zonder smartphone, alleen een simpele Nokia die je contact met de buitenwereld reduceert tot sms’jes en spraaktelefonie.

Onttechen is de nieuwe techtrend. Vorige maand kondigde Google Android P aan, een nieuw besturingssysteem dat stimuleert je telefoon op ‘Niet Storen’ te zetten en aan het einde van de dag de prikkels af te bouwen. Apple stopt in iOS 12 ook een digitaal dieetknop in elke iPhone: een nieuwe Niet Storen-knop en een overzicht van de tijd die je spendeert in apps. Google en Apple zijn niet de eerste: de Nederlandse Fairphone heeft al jaren een Peace of Mind-hulpje dat je complimenteert als je het toestel niet of minder gebruikt.

Is er echt sprake van afkicken? Nir Eyal, auteur van het veel geciteerde boek Hooked, vertelde in een interview met de Volkskrant dat hij gestopt is telefoonverslaving te vergelijken met roken. Er is geen lichamelijke afhankelijkheid als bij nicotine, stelt hij. Het is een gewoonte die je zelf kunt doorbreken.

Alle verplichte digitale diëten en #deleteFacebook-oproepen ten spijt, om weer baas te worden over je eigen bereikbaarheid moet je de fout eerst bij jezelf zoeken en daarna in de producten die naar je aandacht hengelen.

Voor mij begon dat met het herwaarderen van de momenten waarop je onbereikbaar bent. Tijdens het sporten, in een vliegtuig of in een land met dure dataroaming.

Wat ook hielp: notificaties uitzetten om me minder af te leiden. Nu is mijn online status weer gelijk aan de offline hork die ik in werkelijkheid ben.

Ik ben zelfs weer aan het experimenteren geslagen met de smartwatch. Een kleiner scherm aan je pols levert wel de verbinding, maar niet de afleiding. De telefoon blijft zo veel mogelijk buiten handbereik, liefst niet meer in de broekzak.

Toegegeven, het is raar om een dure smartphone te kopen en dan nóg een apparaat om niet door je telefoon afgeleid te worden. Maar je hebt wel beide handen vrij om jezelf op te vangen, als je van je fiets valt.

    • Marc Hijink