Ortega blijft hard terugslaan in Nicaragua

Protesten in Nicaragua Met grof geweld probeert president Ortega het verzet tegen zijn bewind te breken. Bij protesten vielen de afgelopen weken honderden doden. Op de dag dat Nicaragua Moederdag vierde, werd het vuur geopend op een vreedzame demonstratie.

Demonstranten tegen het regime-Ortega raakten zaterdag slaags met ordetroepen. Foto Oswaldo Rivas/Reuters

‘Ze doden ons! Ze schieten gericht jongeren door het hoofd, en op onschuldige moeders wordt het vuur geopend. Dit is pure genocide, een zwaarbewapende groep die een ongewapende massa aanvalt.”

Opgewonden en boos vertelt Layo, een van de leiders van de protesten in Nicaragua, telefonisch over het recente geweld. Sinds er in april protesten uitbraken in het Midden-Amerikaanse land zijn er ruim honderd mensen gedood door de politie en paramilitaire groeperingen en meer dan achthonderd gewonden gevallen.

Vorige week woensdag, op de dag dat in Nicaragua Moederdag werd gevierd, is op honderdduizenden moeders, studenten en andere betogers die vreedzaam protesteerden tegen president Daniel Ortega, het vuur geopend. Er vielen er 15 doden en 79 gewonden.

Dit weekend is in de stad Masaya een kerk belegerd door de oproerpolitie, waarin zo’n dertig demonstranten die veiligheid zochten, zich schuilhielden. Daarbij vielen twee doden en tientallen gewonden. Pas na bemiddeling van de priesters van de kerk lukte het de demonstranten vrij te komen. Silvia José Báez, hulpbisschop van Managua, riep president Daniel Ortega op het geweld te stoppen. „Er zijn gewonden gevallen en we hebben berichten gekregen dat er rondom de straten van de kerk scherpschutters zijn. De repressie moet onmiddellijk stoppen”, aldus de geestelijke.

Het geweld houdt Nicaragua (6 miljoen inwoners) al maanden in de greep. De politie en paramilitairen slaan keihard in op demonstranten. „We willen maar één ding en dat is dat dictator Ortega snel aftreedt. Er moeten nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven voordat er nog meer doden vallen”, zegt Layo vanuit zijn onderduikadres. Hij gebruikt een pseudoniem, omdat hij gezocht wordt door de politie. Hij leidt een groep demonstranten bestaande uit artiesten, acteurs en kunstenaars die af willen van de leider.

Volkswoede

De demonstraties begonnen in april nadat president Daniel Ortega, die sinds 2007 opnieuw aan de macht is, per decreet een omstreden pensioenhervorming doordrukte. Werknemers in het straatarme Nicaragua – het gemiddelde maandinkomen was in 2017 met 200 dollar (171 euro) een van de laagste in Midden-Amerika – moesten meer premies gaan betalen om het sociale vangnet overeind te houden. Ortega voerde de maatregel per decreet door, maar trok hem naar aanleiding van de massaprotesten weer in. Toen was de geest al uit de fles. De protesten begonnen zich tegen het autoritaire regime van Ortega en zijn entourage te richten.

Voor journalist en blogger Solange Saballos van de site Libero America is het niet meer veilig. Vorige maand werd haar collega Miguel Angel Gahona van tv-station Canal 6 tijdens een liveuitzending op sociale media door zijn hoofd geschoten. Hij overleed ter plekke. „Er zijn groepen jongeren van de sandinistische jongerenbeweging die in opdracht van Ortega vooral ’s avonds en ’s nachts zoektochten houden naar studenten en journalisten die kritisch schrijven. Je weet dat je ieder moment vermoord kunt worden, bescherming hebben we niet”, zegt ze. Niettemin blijft ze informatie over manifestaties online zetten.

Meer dan 400 activisten zijn de afgelopen maand opgepakt en worden volgens mensenrechtenorganisaties gemarteld, in de gevangenis gestopt, of verdwijnen. Erika Guevara-Rosas, directeur van de Latijns-Amerikaanse afdeling van Amnesty International nam het via Twitter op voor de bevolking. „De moedige bevolking van Nicaragua laat zien dat ze zich niet het zwijgen laat opleggen”, schreef ze.

De machtige katholieke kerk in Nicaragua staakte de vredesbesprekingen met Ortega, omdat er in een klimaat van geweld volgens haar geen dialoog mogelijk is tussen de demonstranten en de president.

Zondag riep paus Franciscus op het geweld te staken. Over de rol van het leger bestaat onduidelijkheid. Officieel heeft het leger zich nog niet in de strijd gemengd, maar volgens activist Layo wijst het toegepaste geweld wel in die richting. „Mensen worden gericht door het hoofd geschoten, uitgeschakeld op een zeer professionele manier. Dat lijken militaire acties.”

Ook de komende week zijn in het hele land protesten gepland. „We gaan verder mobiliseren, blijven ons vreedzaam verzetten en laten ons niet uit het veld slaan. Ortega zal niet makkelijk zijn macht opgeven, maar als we nu niet doorgaan is alles verloren”, zegt journalist Solange Saballos.

    • Nina Jurna