Clinton schreef een thriller met een politieke boodschap

Bill Clinton en James Patterson President vermist is een geslaagde politieke thriller, mede dankzij de kennis en ervaringen van voormalig president Bill Clinton.

De Amerikaanse oud-president Bill Clinton in april van dit jaar. Foto Dylan Buell/Getty Images/AFP

Een dream team, een droomkoppel, zo zijn ze al genoemd: Bill Clinton en James Patterson. De een is oud-president van de Verenigde Staten (1993-2001), de ander de populairste thrillerschrijver ter wereld (375 miljoen boeken verkocht). Samen schreven de twee zeventigers de thriller President vermist, een bijna 500 pagina’s dikke pageturner die maandag in meer dan twintig landen tegelijk verschijnt.

In meerdere opzichten is President vermist een opmerkelijk boek. In de eerste plaats is het een geslaagde politieke thriller. De Amerikaanse president, de Democraat Jonathan Duncan, wordt vermist. Drie dagen lang probeert hij in stilte een cyberaanval te weerstaan, die van de VS „het grootste derdewereldland op aarde” dreigt te maken.

Wat President vermist onderscheidt, is dat het inzicht biedt in hoe het er achter de schermen van het Witte Huis aan toegaat. Clinton beloofde enkele maanden geleden in een persverklaring al dat hij openhartig zou zijn over „het leven in het Witte Huis en de manier waarop Washington werkt”.

Lees en bekijk hoe Clinton het boek in mei aankondigde

Die belofte wordt waargemaakt. Zou president Clinton indertijd bijvoorbeeld net als de ik-figuur uit zijn boek bij gevaarlijke missies hebben aangedrongen op het selecteren van kinderloze geheime agenten?

Mooi is ook hoe de lezer steeds in het hoofd van president Duncan zit – en zo ervaart hoe het is om een terrorist die zich wapent tegen een drone-aanval door altijd met zijn kinderrijke gezin te reizen, toch te laten opblazen.

Clinton gebruikt zijn roman ook om rekeningen te vereffenen, mede namens echtgenote Hillary, de verliezend presidentskandidaat. President Duncan stuurt de Russische ambassadeur terug naar Moskou met de woorden: „En bemoei je niet meer met onze verkiezingen.” En in een toespraak tot het Congres doet hij voorstellen om volgende presidentiële verkiezingen ‘eerlijker’ te laten verlopen.

Zonder dat de naam van Trump valt, ventileren Patterson en Clinton in diverse passages kritiek op de huidige stand van hun land. Bijvoorbeeld op de ‘instantbevrediging’ van Twitter en Facebook. „We gebruiken moderne technologie om naar een primitieve samenleving terug te keren”, constateert de fictieve president.

'Wij tegen zij'

De media, met hun honger naar conflict en verdeeldheid, en de vele politici „die klakkeloos meelopen en het vuur van de woede en de wrok aanwakkeren”, brengen de vrijheid in gevaar. In een toespraak tot het Congres laat Clinton zijn hoofdpersoon zeggen: „De huidige neerwaartse spiraal van tribalisme, extremisme en diepe rancune is levensbedreigend voor onze democratie. Vandaag is het in Amerika te vaak ‘wij tegen zij’.”

Door daartegen in te gaan, kan van politiek weer minder een ‘scheld- en slachtpartij’ worden gemaakt. „Wij Amerikanen laten niemand achter, sluiten niemand uit en kijken op niemand neer”, aldus Duncan.

In Nederland verschijnt het boek bij Nieuw Amsterdam. Uitgever Janneke Louman verwierf de rechten een jaar geleden op een veiling. Een gokje, zegt ze. Er was slechts een vijfregelige omschrijving van het boek en de toezegging dat het details zou bevatten die alleen een president kan weten.

Half maart ontving de uitgeverij het versleutelde en met een wachtwoord beveiligde manuscript. Om het op tijd in de winkels te krijgen, werden drie vertalers ingezet. Die hadden het lastig, want de auteurs stuurden steeds nieuwe, soms sterk gewijzigde versies van het boek.

Louman zegt geen spijt van haar gok te hebben. Niet alleen is ze enthousiast over het boek en de belangstelling van de boekhandel, deze zomer komt Clinton mogelijk ook naar Nederland om het boek te promoten. Louman: „Wat betreft beveiliging heeft het heel wat voeten in de aarde, maar het lijkt te gaan lukken.”

    • Arjen Ribbens