AfD-leider schokt Duitsland met nazi-uitspraken

Partijprominent Alexander Gauland deed de uitspraak zaterdag op een bijeenkomst in de deelstaat Thüringen. Duitse politici reageren onthutst: “schande dat zo’n man in de Bondsdag zit”.

Alexander Gauland, co-voorzitter van Alternative für Deutschland, op de bewuste partijbijeenkomst in Seebach. Foto Alexander Prautzsch / dpa via AP

In Duitsland is met ontzetting gereageerd op uitspraken van een van de leiders van anti-immigratiepartij Alternative für Deutschland. Partijleider Alexander Gauland noemde Hitler en het tijdperk van het nationaalsocialisme “een spatje vogelpoep in duizend jaar succesvolle Duitse geschiedenis”. Duitse media deden verslag over de partijbijeenkomst in Seebach, waar Gauland de opmerking maakte.

Gauland werd in december in de top van de AfD-fractie aangesteld voor het gedeelde partijleiderschap naast voorzitter Jörg Meuthen. De partij was daarvoor in de verkiezingen de derde van Duitsland geworden, en daarmee de grootste oppositiepartij.

De 77-jarige oud-advocaat staat bekend om zijn omstreden uitspraken. Eerder dit jaar verklaarde hij trots te zijn op de prestaties van de Duitse soldaten in de Tweede Wereldoorlog - wat nog altijd een zeer gevoelig onderwerp is in Duitsland. Ook deed hij uitspraken over de zwarte voetballer Jérôme Boateng en de Duitse staatssecretaris van integratie Aydan Özoguz.

‘AfD laat façade vallen’

Via Twitter reageerde partijsecretaris Lars Klingbeil van de sociaaldemocratische SPD vol afschuw. “Met zulke uitspraken laat Alexander Gauland elke façade van AfD vallen (…) Het is een schande dat zulke types in de Duitse Bondsdag zitten.”

Partijvoorzitter Bernd Riexinger van Die Linke omschreef Gaulands uitspraken als een poging om Duits radicaal rechts weer normaal te maken. “Maar het nationaalsocialisme was en is niet normaal. Meneer Gauland, uw uitspraak is geen vogelpoep maar bruine stront.”

Tijdens een herdenkingsceremonie van oorlogsslachtoffers in Berlijn veroordeelde ook bondspresident Frank-Walter Steinmeier de recente uitspraken van Gauland scherp.

“Wie vandaag de dag nog de unieke onderbreking van de beschaving ontkent, bagatelliseert of relativeert, schoffeert niet alleen de miljoenen slachtoffers maar rijt ook bewust oude wonden open en zaait nieuwe haat. We moeten dit samen bevechten.”

Enkele uren na de omstreden uitspraak probeerde AfD-woordvoerder Christian Lueth in een tweet de uitspraken van het partijkopstuk uit te leggen. Gauland zou het nazitijdperk als vogelpoep hebben gekwalificeerd omdat dat was hoe hij het zag. “Wie dat niet begrijpt, wil dat ook niet en schaadt de AfD”.

De anti-immigratiepartij Alternative für Deutschland kreeg in 2015 veel steun als tegenreactie op de immigratiepolitiek van bondskanselier Angela Merkel. Tijdens de vluchtelingencrisis in dat jaar liet zij ongeveer een miljoen asielzoekers uit onder meer Syrië toe in Duitsland.

    • Sjoerd Klumpenaar