Merkel: Ook Nederland moet meer bijdragen aan de EU

De Duitse bondskanselier Angela Merkel vindt dat de rijke Europese landen hun bijdrage aan de EU-begroting moeten verhogen, zo zegt zij in een interview.

Bondskanselier Angela Merkel in een onderonsje met de Franse president Emmanuel Macron nadat deze eerder dit jaar de Karel de Groteprijs ontving in Aken. Foto Wolfgang Rattay

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zegt dat Nederland, Duitsland en de andere nettobetalers aan de Europese Unie hun bijdrage aan de EU-begroting moeten verhogen. Nederland heeft echter steeds gezegd niet meer te willen betalen dan het nu doet. In zijn ‘Europa-toespraak’ van begin maart in Berlijn zei premier Mark Rutte nog „geen hogere afdrachten, maar beter resultaat binnen een kleinere begroting”. Twee maanden later noemde hij voorstellen voor een nieuwe begroting die de Europese Commissie toen had gepresenteerd „onacceptabel”. Tegelijk zegt Rutte steeds dat er sprake is van een lang onderhandelingsproces.

Merkel deed haar uitspraak in een groot interview met de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Voor het eerst gaat ze daarin uitgebreid in op de voorstellen van de Franse president Emmanuel Macron voor hervorming van de Europese Unie en de eurozone. In het interview zegt Merkel ook dat ze de nieuwe Italiaanse regering van linkse en rechtse populisten open tegemoet zal treden. „Het is mijn fundamentele overtuiging dat ieder resultaat van verkiezingen, en elke democratisch gekozen regering, respect verdient.”

Dat Duitsland meer geld zal uittrekken voor de Europese meerjarenbegroting heeft de coalitie van CDU, CSU en SPD dit voorjaar al vastgelegd in haar regeerakkoord. Nu zegt Merkel daarover: „Overigens zal niet alleen Duitsland meer bijdragen aan de begroting, dat geldt voor álle nettobetalers.” Nettobetalers zijn de rijkere landen die meer aan de EU betalen dan ze er via Europese fondsen uit terug krijgen.

Op de tegenwerping dat landen als Nederland en Oostenrijk dat afwijzen, en hun bijdrage op het huidige niveau willen bevriezen, zegt Merkel: „Als we daar in een geest van welwillendheid over onderhandelen, dan zullen we oplossingen vinden.”

Merkel reageert in het interview positief op enkele van de hervormingsvoorstellen voor de EU die Macron vorig jaar deed in een toespraak aan de Sorbonne universiteit. Zo steunt ze het plan voor een Europese militaire interventiemacht. Maar anders dan de Franse president, die deze troepen buiten de Europese structuren wil houden om er snel mee in actie te kunnen komen, is Merkel wél voor inbedding in de Europese instellingen.

Aparte begroting

Ook laat Merkel zich positief uit over het idee van een aparte begroting voor de eurozone, zij het van beperkte omvang. Het zou moeten gaan om een bedrag van maximaal enkele tientallen miljarden euro’s, bedoeld om innovatie te stimuleren en zo te bevorderen dat achterblijvende economieën sneller op het niveau van de andere landen in de eurozone komen.

Voorop staat voor de bondskanselier „naast een gemeenschappelijke buitenlandse en defensiepolitiek, en een gemeenschappelijke asiel- en ontwikkelingsbeleid, dat Europa economisch sterk en innovatief blijft”. Ze vindt dat er een Europees Monetair Fonds (EMF) moet komen, dat langlopende kredieten kan verstrekken om landen te helpen als de hele eurozone in gevaar komt. Het EMF zou onder verantwoordelijkheid van de lidstaten moeten vallen, met een toezichthoudende rol voor de nationale parlementen.

Over de binnen de EU fel omstreden onderwerpen van vluchtelingen en migratie zegt Merkel dat ze beveiliging van de Europese buitengrenzen, een gemeenschappelijk asielbeleid en bestrijding van vluchtoorzaken beschouwt als „echt existentiële kwesties voor Europa”.

Nederland is goede vrienden met Duitsland, schreef columniste Caroline de Gruyter onlangs. Dus als Duitsland en Frankrijk naar elkaar toetrekken, zijn Nederlanders altijd zenuwachtig

Over migratie- en asielzaken zou de EU voortaan niet meer met meerderheid van stemmen, maar bij consensus moeten besluiten. „Toen we in 2015 bij meerderheid besloten tot quota voor een verdeling van 160.000 vluchtelingen, heeft dat niet tot een politieke verzoening geleid.” Ze vindt dat er op de lange termijn een Europese immigratiedienst moet komen, die asielaanvragen behandelt op basis van één Europees asielsysteem.

Verder oppert Merkel de oprichting van een Europese Veiligheidsraad, met roterend lidmaatschap van de lidstaten, om snel te kunnen handelen in buitenlandse politieke kwesties.