Foto Felix Schmitt

Vier dagen werken doe je niet in Frankfurt

Nederlanders bij de ECB Ruim honderd Nederlanders werken bij de Europese Centrale Bank. Wat doen ze? Wat drijft hen? NRC sprak er vier – onder wie de oud-chauffeur van Wim Duisenberg.

Voor de stad verhuizen ze niet, de Nederlanders die hier werken. Het in de oorlog zwaar gehavende Frankfurt kan grijs en saai overkomen, hoewel de lente de stad echt tot leven brengt. Net is het Fressgassfest (‘vreetsteegfeest’) achter de rug, een van de vele straatfeesten. En de groene strook langs de rivier de Main is nu één grote picknickplaats.

Wie naar Frankfurt verhuist, doet dat vooral voor zijn werk. Bij een van de grote banken bijvoorbeeld – dit is het financiële centrum van de eurozone – of bij de Europese Centrale Bank. Bij de ECB werken ruim honderd Nederlanders, op ruim 3.300 medewerkers in totaal.

Waarom zou je bij de ECB gaan werken? De salarissen schrikken niet af. Als ‘senior expert’ (de middelste schaal) met uitzicht op een vast contract verdien je minimaal 4.680 netto per maand. Daar komt een expatbonus van 16 procent van het salaris bovenop. En de ECB betaalt tweederde van je ziektekostenverzekering.

Maar wie naar Frankfurt komt voor het geld, kan beter een stuk verderop gaan werken, in één van de wolkenkrabbers waar de commerciële banken zitten. Nederlanders die bij de ECB aan de slag gaan, doen dat vooral omdat ze willen werken op de plek waar de financieel-politieke actie zit in Europa.

Een hechte groep binnen de ECB vormen de Nederlanders niet. Soms treffen ze elkaar op de Nederlandse borrel die eens in de twee maanden plaatsvindt. En eens per jaar organiseert De Nederlandsche Bank een borrel voor de Nederlanders in Frankfurt. Maar de meeste sociale activiteiten binnen de bank overspannen de 28 nationaliteiten. Er is een ECB-Dragon Boat team. Er is is een vrouwennetwerk, een diversiteitsnetwerk en een netwerk voor lhbt’ers.

    ‘Spanjaarden en Duitsers kunnen ook direct zijn’

    Pien van Erp Taalman Kip (53),
    Afdelingshoofd bij ECB-tak voor bankentoezicht.

    Foto Felix Schmitt

    „Ik zit al gauw van half negen tot half acht op kantoor, als ik niet op reis ben. Bij De Nederlandsche Bank (DNB), waar ik vandaan kom, werkten mensen ook hard, maar vaak vier dagen. Dat is er hier echt niet bij. Toen het toezicht op de belangrijkste banken, dat eerst nationaal was, bij de ECB kwam, dacht ik: het is veel interessanter om dan naar Frankfurt te gaan. Mijn gezin kwam mee en gelukkig vinden de kinderen de Europese school leuk. Frankfurt is comfortabel, maar Amsterdam blijft veel gezelliger.

    Toen ik van DNB naar de ECB ging, was het alsof ik een kamertje uit stapte en opeens het hele huis zag. Ik leid een afdeling die direct toezicht houdt op zeven banken uit verschillende landen. De banken verschillen enorm van elkaar en dat is ontzettend boeiend. We analyseren data en gaan bij de banken praten. In veel landen kennen bazen van banken, ministers en nationale hoofden van toezicht elkaar goed. Wij snijden die politieke link door. In sommige landen is de top van banken niet gewend dat toezichthouders alle kritische vragen stellen die ze willen, wat wij dus wel doen. Nederlanders zijn natuurlijk direct, maar Spanjaarden of Duitsers kunnen dat ook zijn. We werken wel steeds samen met nationale toezichthouders, en dan moet je het wel eens zien te worden. Meestal gaat dat uitstekend, maar soms is dat ook wel eens moeilijk.”

    ‘De contacten met Draghi zijn no-nonsense’

    Peter Kooijman (59),
    Senior IT-specialist, oud-chauffeur van Wim Duisenberg

    Foto Felix Schmitt

    „Ik was in Amsterdam chauffeur en beveiliger van Wim Duisenberg en ik kwam mee naar Frankfurt toen hij in 1997 de baas werd van het Europees Monetair Instituut, de voorloper van de Europese Centrale Bank. Duisenberg grapte wel eens dat het andersom was: zijn chauffeur zocht nog een ECB-president. Ik reed hem bijna elk weekend naar Amsterdam en terug, en doordeweeks vervoerde ik hem door Duitsland en elders. Weekenden had ik eigenlijk niet: in Nederland moest hij ook beveiligd worden. Ik hielp ook nog wel eens bij feestjes. Ik ben ook een horecaman geweest.

    Duisenberg was een fijn iemand om voor te werken. Het was een bescheiden mens. Maar toen hij eenmaal het allereerste eurobiljet in zijn hand had, met zíjn handtekening, heb ik speciaal de auto gestopt. Ik heb nog nooit iemand zo trots gezien.

    Toen ik zo’n veertig jaar was, dacht ik: ik moet nu aan mezelf gaan denken. Ik had online IT-lessen gevolgd en kon voor de ECB daarmee aan de slag. Dat was de beste beslissing die ik ooit heb gemaakt.

    Ik heb voor collega’s die de G20-bijeenkomsten en andere internationale vergaderingen bijwonen een systeem van IT-hulp opgezet. Naar die bijeenkomsten gaat ook president Mario Draghi. Ik ondersteun de directie en de contacten, ook direct met Draghi, zijn no-nonsense en dat wordt gewaardeerd.”

    ‘Om mij heen werken vooral Italianen en Duitsers’

    Thomas Veenstra (24),
    Trainee, divisie geldmarkt en liquiditeit

    Foto Felix Schmitt

    „Ik zit hier echt in de frontlinie van de economie en dat is heel leuk. Als econometrist zocht ik een traineeship waarin ik data-analyse kon combineren met inhoud. Een vriend van me bij De Nederlandsche Bank wees me op de ECB. De sollicitatieprocedure is best competitief, maar ik werd aangenomen. Ik begin ’s ochtends om acht uur, half negen. Voor 10 uur draai ik met mijn collega’s een rapport in elkaar over de geldmarkten, voor de dagelijkse vergadering over dit thema van directie en senior management. We kijken naar data over transacties tussen 52 banken en koppelen die aan de actualiteit, bijvoorbeeld de huidige politieke spanningen in Italië.

    ’s Middags doe ik dieper onderzoek, onder meer naar wat we fragmentatie op de geldmarkten noemen. Door marktontwikkelingen kan het bijvoorbeeld zijn dat bepaalde banken op kritieke momenten lastig aan financiering kunnen komen. Als afdeling willen we hier zicht op houden. Best lastig is soms dat je met erg veel vertrouwelijke informatie omgaat en hierdoor vrijwel niet met vrienden en familie over je werk kan praten.

    Om mij heen werken vooral veel Italianen en Duitsers en ook Fransen, Grieken. Ik ben de enige Nederlander in mijn lichting trainees. Maar het is niet moeilijk om mensen te leren kennen. Er zijn ontelbaar veel activiteiten bij de ECB. Elke maand is er voetbal met ons directoraat-generaal, er zijn Nederlandse borrels, er zijn concerten.”

    ‘Ik werd een beetje voor gekke Henkie gehouden’

    Carin Pronk (52),
    Hoofd divisie budget en controlling

    Foto Felix Schmitt

    „Ik had wel zin in een avontuur toen ze in 1994 mensen zochten voor het Europees Monetair Instituut (EMI). Daaruit moest de ECB voortkomen, maar de scepsis was groot, ook bij mijn collega’s bij De Nederlandsche Bank waar ik toen werkte. Ik werd een beetje voor gekke Henkie gehouden. Ik ging toch – en werd het tweeëndertigste personeelslid van het EMI. Inmiddels woon ik al 24 jaar in Duitsland. Soms is het nog steeds lastig om wat verder weg van vrienden en familie te zijn.

    Ik begin ’s ochtends om acht uur en werk gemiddeld tot zeven uur ’s avonds, maar meestal vliegt zo’n dag voorbij. Met mijn team van 35 man stellen wij elk jaar een budget voor de ECB vast. Denk aan: hoeveel personeel hebben we nodig, zonder dat de kosten uit de hand lopen? Verder controleren we voortdurend de uitgaven. Zo lever ik mijn bijdrage aan het mandaat van de ECB.

    Met name toen het bankentoezicht erbij kwam, groeide de ECB enorm. De nationale centrale banken zijn onze aandeelhouders. De winst die de ECB maakt gaat naar de nationale centrale banken en zij dringen vaak aan op kostenbeheersing. Zij stellen elk jaar een plafond aan het aantal fte’s bij de ECB. Dat kunnen lastige onderhandelingen zijn. We hebben er door de crisis veel extra werk bij gekregen en dan wringt een strak plafond. Maar de nationale centrale banken staan thuis ook onder druk om kosten te besparen.”

    Correctie (2 juni 2018): In een eerdere versie van dit stuk werd een minimum maandsalaris genoemd van minimaal 5.946 euro voor een ‘senior expert’. Dit salaris heeft echter betrekking op een korte termijncontract met einddatum. Wie uitzicht heeft op een vast contract, verdient in deze schaal minimaal 4.680 euro netto.

      • Mark Beunderman