Opnieuw gedonder in de top van ABN Amro

Bank Een groep anonieme managers van ABN Amro schreef een brief aan de toezichthouder over gebrek aan strategie en richting bij de bank.

Vrijdag publiceerde Het Financieele Dagblad over een giftige brief die de krant had ontvangen van 21 anonieme managers uit de top van de ABN Amro-organisatie Foto Robin Utrecht/ANP

Toen Tom de Swaan (72) in 1998 overstapte van De Nederlandsche Bank (DNB) naar ABN Amro, kwam hij bij een bank die zich opmaakte voor een imposante krachttoer om de wereldtop te bestormen. Als hij halverwege juli als president-commissaris terugkeert op het oude nest, stapt hij binnen bij een bank die eerzucht en avontuur noodgedwongen heeft ingeruild voor nederigheid en regionale ambities. Maar of de Amsterdamse bank, nog altijd voor 56 procent staatseigendom, daarmee ook beter bestuurbaar is geworden, valt te betwijfelen.

Vrijdag publiceerde Het Financieele Dagblad over een giftige brief die de krant had ontvangen van 21 anonieme managers uit de top van de ABN Amro-organisatie. De brief was oorspronkelijk gericht aan toezichthouder DNB en dateerde uit januari van dit jaar – vóórdat de bank het vroegtijdige vertrek van president-commissaris Olga Zoutendijk aankondigde dus. Maar de situatie is sindsdien niet of nauwelijks verbeterd, zo lieten de briefschrijvers het FD onlangs weten. Het zou de bank nog altijd ontbreken aan strategie en richting. De vertrouwenscrisis die eerder dit jaar leidde tot het vertrek van Zoutendijk zou de top „vleugellam” hebben gemaakt. Bovendien verwijten de klagende managers bestuursvoorzitter Kees van Dijkhuizen een gebrek aan leiderschap.

Verstoorde verhoudingen

De publicatie is pijnlijk voor de topman, die al sinds zijn aantreden begin 2017 worstelt om de eenheid binnen de hoogste geledingen van de bank te herstellen. De verhoudingen waren in 2016, vlak na de succesvolle beursgang, verstoord geraakt tijdens de chaotisch verlopen zoektocht naar een opvolger van de vorige bestuursvoorzitter, Gerrit Zalm. Bronnen in en rond de bank suggereerden destijds tegenover NRC dat Zoutendijk zélf aasde op de post van bestuursvoorzitter, terwijl ze als president-commissaris ook verantwoordelijk was voor die benoeming. Uiteindelijk verklaarde ze niet in de race te zijn, en kreeg financieel directeur Van Dijkhuizen promotie.

Maar het bleef onrustig. Commissarissen vertrokken, evenals bestuurder Chris Vogelzang – lang gezien als de gedoodverfde opvolger van Zalm. Zoutendijk riep intussen steeds meer weerstand op, naar verluidt omdat ze zich te veel als bestuurder en te weinig als toezichthouder zou hebben gedragen. Begin februari maakte ABN Amro bekend dat Zoutendijk vroegtijdig opstapt vanwege „interne discussie over haar stijl van leiderschap”. Toezichthouders ECB én DNB onderzoeken nu het functioneren van de raad van commissarissen, aldus het FD.

Dat een groep managers ondanks Zoutendijks vertrek de verhoudingen binnen de bank nu opnieuw op scherp zet, geeft aan dat de onvrede dieper zit. In een reactie aan de medewerkers van ABN Amro suggereerde Van Dijkhuizen vrijdag dat persoonlijke frustraties wel eens een belangrijke drijfveer zou kunnen zijn. De topman heeft het zogeheten ‘senior management’ vorig jaar flink ingekrompen. „Sommige mensen zijn teleurgesteld, hebben niet de baan gekregen die ze wilden”, schrijft Van Dijkhuizen. Hij laat zijn personeel verder weten dat hij „de zorgen” niet deelt. „Ik merk dat het vertrouwen en de rust terugkeren”.

Dat lijkt niet te gelden voor de zakenbank, het bedrijfsonderdeel waar onder meer de effectenhandel, fusie- en overnameadvies, en kredietverlening aan de scheepvaart- en energiesector onder vallen. Dáár huist het grootste deel van de briefschrijvers volgens het FD. Ooit een dominante divisie binnen ABN Amro, speelt de zakenbank tegenwoordige een ondergeschikte rol.

De komst van De Swaan is een steun in de rug voor Van Dijkhuizen. In tegenstelling tot bestuur en commissarissen, onder wie zijn voorganger Zoutendijk, heeft De Swaan ruime ervaring in de top van ABN Amro. Dat wekt vertrouwen bij de managers, die in veel gevallen ook al lang meedraaien bij de bank.