Opinie

    • Ben Tiggelaar

De manager als hitteschild

Column Ben Tiggelaar Een goede manager is als een hitteschild. Hij of zij schermt zijn werknemers af voor ‘de ruis van boven’.

De directeur van de basisschool waar onze kinderen naartoe gingen is er eentje. En mijn baas bij de afdeling van de bank waar ik ooit werkte ook. Een hitteschild. Een manager die haar of zijn team beschermt tegen stress, afleiding en andere narigheid.

Ik ken de term ‘hitteschild’ van Mathieu Weggeman, hoogleraar organisatiekunde. In zijn klassieke boek Leidinggeven aan professionals? Niet doen! legt hij uit hoe belangrijk het is dat een manager zijn medewerkers afschermt voor ‘de ruis van boven’, de bedenksels van stafafdelingen en directies. Een goed hitteschild kaatst het grootste deel hiervan op een elegante manier terug naar de plek waar het vandaan kwam.

Managementhoogleraar Bob Sutton hanteert de term ‘human shield’. De manager als menselijk schild. Niet alleen als verdediger tegen de hogere bazen binnen het bedrijf, maar ook tegen de boze buitenwereld. Tegen kwade klanten, irritante inspecteurs en andere mensen die onrust stoken. Zo doet de schooldirecteur die ik eerder noemde zoveel mogelijk de gesprekken met ouders die ergens een klacht over hebben. De leerkrachten weten dat ze hem daarvoor mogen inschakelen en waarderen dat.

Het team van een hitteschild-manager kan zich concentreren op de belangrijkste taken

Een goede beschermengel ziet er ook nog eens op toe dat zijn team niet wordt ontregeld door kwaadwillende collega’s, zegt Sutton. Hij zal altijd eerst tijd en moeite steken in hun heropvoeding. Maar als ze hardleers blijken, begeleidt hij ze netjes naar de uitgang.

Volgens Weggeman speelt leeftijd een belangrijke rol. Om een hitteschild te zijn moet je eigenlijk de vijftig voorbij zijn. Waarom? Op die leeftijd denk je niet meer zoveel aan je volgende baan. Je richt je op je huidige taak en op de mensen die aan je zijn toevertrouwd. Jongere managers zijn volgens Weggeman te vaak vooral bezig met hun volgende functie. Daardoor zijn ze geneigd om eerder de belangen van hun bazen te dienen, dan die van hun team.

Volgens Sutton moet de beschermengel-baas goed kiezen welke gevechten hij voert. Het is niet slim om tegen elke suggestie van de directie in het geweer te komen. Dat zou je positie al snel ondermijnen. Gebruik de hitteschildfunctie strategisch, op de momenten dat je echt het verschil kunt maken.

Een gevecht dat wél altijd de moeite waard is, volgens Sutton, is het gevecht met jezelf. Vraag de medewerkers die je het beste kennen tegen welke slechte gewoontes van jou zij beschermd moeten worden.

Waarom is dit allemaal zo belangrijk? Een hitteschild-manager helpt zijn collega’s hun werk te doen zonder te veel stress, onderbrekingen en ander vormen van afleiding. Het team krijgt de kans zich te concentreren op de belangrijkste taken.

De hitteschild-aanpak levert je ook sociaal krediet op als manager. Als je een keer iets extra’s moet vragen van je team, krijg je het waarschijnlijk ook.

Maar het belangrijkste is de sterke onderlinge band die je kweekt door er op cruciale momenten te zijn voor de ander. Het vertrouwen dat ontstaat omdat mensen zien dat het jou uiteindelijk niet om jezelf en je loopbaan te doen is, maar om de mensen en het leveren van goed werk. Het leidt tot de verrassende ervaring dat het werk een plek kan zijn waar je vrienden ontmoet.

    • Ben Tiggelaar