Brieven

Brieven nrc.next 1/6/2018

Varoufakis

Geen quick fix voor Italië

De portee van het artikel van de voormalige Griekse minister Varoufakis over Italië (Mattarella blundert moreel en tactisch, 30/5) is voorspelbaar. Het is allemaal de schuld van Europa en de euro.

Het begint met een paar staaltjes van retoriek, de Italiaanse overheid geeft minder uit dan er aan belasting binnenkomt, zonder de rentebetalingen, en de export is groter dan de import. Allebei waar maar niet relevant. Italië staat op de tweede plaats in Europa als het gaat om staatsschuld versus bbp en de winst op de export is minimaal.

Even wat feiten op een rijtje: ruim een derde van de Italiaanse economie is zwart, dus buiten de belastingen om, de greep van de maffia op de economie is groot, Italië kent nauwelijks grote bedrijven en de economie is volledig verkalkt.

Vroeger werden economische problemen simpel ‘opgelost’ door de lire te devalueren. Dat kon niet meer na de invoering van de euro. Daar stond tegenover dat lenen voor de overheid veel goedkoper werd. Daarvan hebben de achtereenvolgende Italiaanse regeringen dankbaar gebruik gemaakt. Er is dus sinds de invoering van de euro heel veel geld in de economie gepompt, maar dat heeft geen zier geholpen.

Er zullen structurele noten moeten worden gekraakt om investeringen effect te laten hebben. Er is geen quick fix. Het programma van de populistische partijen is ridicuul en zal niets oplossen. Daarnaast brengt het de financiële stabiliteit in Europa in gevaar. Varoufakis heeft wel gelijk met zijn zorg over het effect van de ingreep van de Italiaanse president op eventuele nieuwe verkiezingen. Laten we hopen op gezond verstand van de gemiddelde Italiaan.

Democratie

Partijen zijn niet nodig

In zijn column van dinsdag illustreert Tom-Jan Meeus dat het democratiebesef wankelt binnen en buiten de politiek, waarbij politiek staat voor politieke partijen (Ons wankelend besef van wat democratie is, 29/5).

Een democratie kan heel goed zonder politieke partijen, want zowel in het oude Griekenland als in de eerste jaren van de parlementaire democratieën waren die er niet. De eerste politieke partij in Nederland is in 1918 opgericht. Nadeel van politieke partijen is dat zij de ‘macht’ centraal stellen en niet de inhoudelijke discussie die aan een goed besluit vooraf dient te gaan: juist de inhoudelijke discussie waaraan iedereen mee kan doen is voor een democratie van wezenlijk belang! Door voornamelijk met macht bezig te zijn, vervreemdt men de burger van zich, want men heeft nauwelijks iets inhoudelijks te melden waar de burger zich in herkent. Dat is dan ook een dilemma dat de politiek heeft veroorzaakt en waar binnen de huidige partijenstructuur moeilijk uit kan worden gekomen. Een oplossing kan de „Ierse weg” zijn zoals door Jutta Chorus in haar column Hoe de Ieren uit de loopgraven kwamen (29/5) aangegeven: geef de burger de inhoud terug en baseer beslissingen daarop.


filosoof en cultureel antropoloog

Correcties/aanvullingen

Taxatie

De auteur van het ikje Taxatie (30/5, p. 20) heet Willem Merens.

Fotobijschrift

In het fotobijschrift bij Richard de Mos, koning duurzaamheid (30/5, p. 3) staat dat het nieuwe college van Den Haag is afgebeeld. Dat klopt niet: de onderhandelaars zijn afgebeeld.

Italië

In het Commentaar President behoedt Italië en EU voor chaos op korte termijn (30/5, p. 17) stond in de tweede alinea dat de Italiaanse president de kandidaat voor de post ‘op Financiën’ blokkeerde. Bedoeld was ‘op Economische Zaken’.

Macedonië

In het artikel Krijgt Macedonië nu eindelijk een nieuwe naam? (31/5, p. 15) staat dat het Macedonische Rijk in de vierde eeuw voor Christus een deel van huidig Griekenland en heel huidig Macedonië omvatte.

Dat is waarschijnlijk onjuist. De meeste historici gaan ervan uit dat slechts een deel van het huidige Macedonië onder het toenmalige Macedonische Rijk viel.