Amsterdammers gaan slotjes knippen

Toerisme

Het gebeurde al als ‘guerilla-acties’, maar bewoners van Amsterdam mogen nu ook officieel ‘liefdesslotjes’ van bruggen gaan verwijderen.

Liefdesuitingen in Amsterdam: de Magere Brug. Foto Saskia van Loenen

„D&E, 19-04-2018”. „Marcel & Anja, 03-10-2012.” Zomaar wat teksten op slotjes aan de Oranjebrug in de Haarlemmerbuurt. Liefdesslotjes worden ze ook wel genoemd: toeristenstelletjes die Amsterdam bezoeken, verenigen hun verkering met een stalen exemplaar; vaak al voor een paar euro te krijgen bij een willekeurige toeristenwinkel.

Maar waar de slotjes voor hen vermoedelijk een romantisch gebaar zijn, zijn ze voor bewoners een doorn in het oog: de brug waar je elke dag overheen fietst, wordt almaar zwaarder van liefdesverklaringen van volslagen vreemden. En waar de toeristen een paar dagen later weer vertrekken, blijft hun aandenken nog jaren hangen.

Vandaar dat stadsdeel Centrum deze week besloot dat bewoners vanaf nu zelf slotjes mogen verwijderen. Dat gebeurde eerder al ‘onder de radar’, vertelt stadsdeelvoorzitter Boudewijn Oranje (D66), die deze week afzwaaide. „Toen waren het een soort guerilla-acties.” Bewoners gingen op de Staalmeestersbrug – zó geliefd onder slotjeshangers dat die op Google Maps te vinden is als Love Lock Bridge – spontaan aan de slag met de slijptol. „Een lastige kwestie”, zegt Oranje, dat soort pro-actieve bewoners. Enerzijds is het prima dat ze hun eigen stad aan kant houden, anderzijds moet het ook niet zo zijn dat „iedereen zomaar wat gaat doen”.

Lees ook: Waar komen die ‘liefdesslotjes’ toch vandaan?

Daarom heeft het stadsdeel een aantal criteria opgesteld waaraan amateur-slotjesverwijderaars moeten voldoen: er moet bijvoorbeeld vooraf worden gemeld waar en wanneer er slotjes verwijderd gaan worden, het gereedschap moet gekeurd zijn en persoonlijke beschermingsmiddelen dragen is verplicht. Maar het is vooral een formeel advies, verzekert Oranje. „In principe vertrouwen we er gewoon op dat de bewoners wel weten wat ze doen.”

Liefdesuitingen in Amsterdam: Oranjebrug
Foto Doortje Smitshuijsen
Liefdesuitingen in Amsterdam: de Magere Brug
Foto Saskia van Loenen
Liefdesuitingen in Amsterdam: Melkmeisjesbrug bij de Brouwersgracht
Foto Doortje Smitshuijsen

Voor het stadsdeel is de participatie van burgers een welkome ontwikkeling: alleen al in 2017 moest meer dan 1.500 kilo aan slotjes worden geruimd door medewerkers van de gemeente; dit jaar staat de teller al op 500. Vorig jaar berekende het stadsdeelbestuur dat het dagelijks wegknippen van de slotjes 50.000 euro per jaar zou kosten – voorlopig is dat nog te duur.

Maar weg moeten die dingen toch: nog los van het feit dat ze de bruggen ontsieren, kunnen ze ook schade toebrengen. In Parijs dreigde vorig jaar nog instorting voor de beroemde Pont des Arts: te zwaar geworden door de vele slotjes.

Verklaring voor de actieve rol van de bewoners is vermoedelijk dat de slotjes voor hen óók symbool staan voor toerisme in het algemeen, zegt Oranje. Wie een brug voor zijn deur heeft waar steeds meer slotjes met de namen van anderen aan komen te hangen, krijgt al snel het idee dat zijn buurt niet meer helemaal van hemzelf is. En wie zelf met de knipschaar in de buurt aan de slag gaat, heeft misschien het idee zijn eigen stad weer een beetje terug te krijgen.

Weg moeten ze toch: de slotjes ontsieren de bruggen en brengen schade toe

De slotjes staan voor de bredere ontwikkeling die Oranje tijdens zijn acht jaar voorzitterschap heeft waargenomen: steeds meer toeristen, een bijpassend monotoon winkelaanbod, steeds hogere woningprijzen. „Amsterdam is zo aantrekkelijk omdat het altijd een creatieve en innovatieve stad is geweest”, zegt Oranje. Maar de zoveelste wafelwinkel of bierfiets voegt weinig toe aan de creativiteit van de stad. „Ongein”, noemt Oranje dat soort toeristische fenomenen. En ja, het centrum is daardoor wel een stuk minder creatief en innovatief geworden dan het acht jaar geleden was. Aan Mascha ten Bruggencate – vanaf komende week stadsdeelvoorzitter, ook D66 – de taak die ‘kernwaarden’ weer te herstellen.

Twee Duitse toeristen op de Melkmeisjesbrug bij de Brouwersgracht lijken ondertussen alweer een nieuwe manier gevonden te hebben om hun liefde te vereeuwigen in het Amsterdamse erfgoed. Giechelend zitten ze rond een van de pijlers, allebei een kwast in de aanslag. Als ze even later opstaan, wordt het resultaat zichtbaar: een groot rood hart steekt af tegen de groene brug.

    • Doortje Smithuijsen