Anna Laura Orrico:„Ik ben overtuigd Europeaan, ik hoor tot de Erasmusgeneratie”

Foto Francesco Mollo

‘Ondenkbaar dat Italiaanse regering met Vijfsterrenbeweging uit de euro stapt’

Interview Kamerlid Mogelijk komt er nu toch een Italiaanse regering van de Vijfsterrenbeweging met de Lega Nord. Vijfsterren-Kamerlid Anna Laura Orrico legt uit dat een Italiaans vertrek uit de euro niet aan de orde is, maar dat er wel veel moet veranderen in de Europese politiek.

„De kern van wat wij willen is dat de Italiaanse politiek niet alleen luistert naar de buitenlandse financiële markten, maar ook naar de noodkreten van arme gezinnen. Ik ben overtuigd Europeaan en het is ondenkbaar dat we uit de euro stappen. Maar er moet echt heel veel veranderen hier.”

In de campagne voor de verkiezingen van 4 maart maakte Maria Laura Orrico indruk met haar uithaal naar „politieke dinosaurussen’’ en haar oproep om niet te berusten in „het verstikkende, frustrerende idee dat het toch niet lukt om een gezin te stichten, dat het irreëel is om te denken dat je op je 35ste een stabiele baan kunt hebben.” Zij was een van de nieuwe politici die voor de Vijfsterrenbeweging in de Kamer van Afgevaardigden zijn gekozen – in haar district, in het Zuid-Italiaanse Cosenza, kreeg ze 51,8 procent van de stemmen.

Nu wacht ze in spanning af. Voor zaterdagavond is in Rome een grote demonstratie gepland door haar partij. In een telefoongesprek donderdagmorgen vertelt ze dat nog onduidelijk is of de betoging verandert in een feest. De bijeenkomst was gepland om te protesteren tegen het veto van president Mattarella op de eurosceptische econoom Paolo Savona als minister van Economie in een regering van Vijfsterrenbeweging en Lega. De plannen daarvoor liepen in de laatste bocht voor de finish mis. Maar er is onverwachts beweging gekomen waardoor zo’n kabinet toch mogelijk lijkt.

Lees ook: Het zuiden van Italië voelt zich in de steek gelaten.

Gaat de demonstratie in alle gevallen door?

„Ja. We willen heel Italië laten begrijpen dat de politiek moet veranderen. Op alle niveaus. Zij moet bereid zijn te luisteren naar de geluiden uit het eigen gebied. Hoe belangrijk de financiële instellingen en de buitenlandse markten ook zijn, we hebben ook te maken met een echte economie, met mensen die lijden. Ik kom uit Calabrië, het armste gebied van Europa. Vijftig procent van de jongeren boven de 18 jaar wil daar weg. Het is erg moeilijk voor kiezers om te aanvaarden dat ze, als ze zo massaal een stem op ons hebben uitgebracht, men niet kan beginnen te regeren om te proberen hun problemen op te lossen.”

Wegens gebrek aan mogelijkheden gaan tienduizenden Italianen naar het buitenland. Lees daarover: Italië is geen land voor jonge mensen

Wat verwijt u president Mattarella?

„We waren erg boos. Niet omdat hij een minister tegenhield. Dat mag hij, dat is zijn grondwettelijke recht. Maar omdat we de motivatie niet terecht achten. Hij verwees naar onrust op de markten, naar kritiek van bepaalde buitenlandse kranten. Volgens mij staat daar niets over in de grondwet. Hij zegt dat hij de spaargelden wil beschermen. Over welke spaargelden praten we? Ik ben in de jaren tachtig geboren. Mijn generatie heeft geen geld op de bank, kan geen hypotheek krijgen. De president mag een minister weigeren, maar dan wel met een andere motivatie.”

De koers van de Vijfsterrenbeweging is moeilijk te volgen. Na de verkiezingen zei partijleider Di Maio dat het niet lukte met de Lega, later sloot hij daar een regeercontract mee. Maandag wil hij president Mattarella afzetten, dinsdag trekt hij die roep om impeachment in.

„Over Salvini: we hebben hem gevraagd zich onafhankelijk op te stellen van Berlusconi, want die heeft veel kapot gemaakt in de Italiaanse politiek. Hem wilden we niet. Daar had Salvini tijd voor nodig. En misschien hebben we fouten gemaakt, maar we zijn steeds recht op ons doel afgegaan: een beter beleid voor de burgers. Om met de Lega te kunnen samenwerken hebben we compromissen moeten sluiten, met het risico dat we het in een volgende campagne slechter doen. Maar we hebben geen compromissen gesloten over onze principes. Die gaan boven alles.”

Lees ook: Het regent doodsbedreigingen tegen Italiaanse president Mattarella

Eurocommissaris Öettinger heeft bijna alle Italianen boos gemaakt met zijn uitspraak dat ‘de markten de Italianen zullen leren dat ze niet op de populisten moeten stemmen’.

„Waanzin. Schandalig. Het is een grove fout van iemand op zo’n belangrijke positie om in een moment van crisis de woede aan te wakkeren. Europa zou eerder moeten bemiddelen.”

Een mogelijk kabinet Vijfsterren/Lega wordt als eurosceptisch gezien.

„Ik ben overtuigd Europeaan, ik behoor tot de Erasmusgeneratie, ik heb kunnen reizen. We moeten in Europa juist nog verder naar elkaar toe groeien. Ik weiger Europa alleen maar als een economisch en monetaire unie te zien. Er moet veel meer democratie komen, we moeten ons Europese burgers gaan voelen. Europa is fundamenteel voor Italië, een positieve invloed, maar we moeten het beleid verbeteren, andere accenten aanbrengen. We hebben ook naar Europa mensen gestuurd die niet goed onderhandeld hebben.”

Is een vertrek uit de euro denkbaar met de Vijfsterren in de regering?

„Absoluut niet. Dat staat ook niet in het regeercontract. Waarom zouden we twintig jaar teruggaan? We moeten vooruit, maar op een betere manier dan we tot nog toe hebben gedaan.”

U loopt nu, nog steeds in afwachting van een regering, een paar weken rond in de Kamer van Afgevaardigden. Veel dinosaurussen ontmoet?

„Er zijn onder de nieuwkomers veel mensen die gewerkt hebben, die praktijkervaring en pragmatisme meenemen. Maar ik kom hier ook mensen tegen die twintig, dertig jaar in de politiek zitten maar niets positiefs hebben gedaan voor dit land. Dinosaurussen, ja, ook uit Calabrië. Een prachtige regio, maar met dramatische problemen. Wij lijden onder de criminaliteit, de ’ndrangheta is een van de sterkste maffiagroepen in de wereld. Ze zijn erin geslaagd door te dringen in de wereld van de ondernemers, van het openbaar bestuur. We hebben het hoogste aantal gemeentes in Italië dat is ontbonden wegens infiltratie door de georganiseerde misdaad. En als een burger iets vraagt aan de overheid stuit die op een muur. Ambtenaren denken dat het een gunst is, geen recht. Mensen hebben het gevoel dat de staat hen in de steek heeft gelaten. Als je iets wilt opzetten, loop je vaak vast in een verstikkende bureaucratie. Politici hebben geen visie op de moderne economie, op digitalisering. Wie misstanden aanklaagt, krijgt geen bescherming van de staat. Dat helpt het economisch herstel allemaal niet.”

Lees ook over de ‘ndrangheta: ‘Nieuwe maffia is gevaarlijker, omdat die moeilijker te herkennen is’

Vanuit Brussel is veel geld gestuurd naar het zuiden van Italië.

„Als we dat allemaal goed hadden gebruikt, zouden we nu een klein Zwitserland zijn. Maar het geld is slecht gebruikt of we zijn het door de bureaucratie of slordigheid en onkunde misgelopen. De regio staat vol met fabriekshallen die zijn opgezet met EU-geld, meestal door bedrijven uit het noorden met valse facturen. Die gaan dan na een jaar maar weer terug. Ik zou in dat opzicht willen dat Brussel veel aanweziger was, om beter te controleren hoe het geld wordt besteed.”

    • Marc Leijendekker