Het rommelt bij D66: protest binnen partij over afschaffing referendum

Van de vier partijen die deel uitmaken van kabinet-Rutte III is D66 veruit de minst gelukkige. Meeregeren vergt veel van de partij die ooit is opgericht met democratische vernieuwing als belangrijkste doel. Noodgedwongen moest D66 afstand doen van een van haar kroonjuwelen: het raadgevend referendum. Rutte III heeft besloten deze vorm van kiezersinvloed af te schaffen. Binnen de partij wordt hierover veel gemord.

Een groep kritische D66’ers, onder wie voormalig Tweede Kamerlid Boris van der Ham, heeft zich nu verenigd onder de naam Opfrissing en spreekt zich openlijk uit tegen de keuzes van de eigen partij. In een opinieartikel in de Volkskrant schreven Van der Ham en zijn veertig medeondertekenaars woensdag dat D66 is afgedwaald van de eigen idealen. De critici „verbaasden” zich erover dat hun partij geen poging heeft gedaan om met „een alternatief democratisch instrument” voor het raadgevend referendum te komen. Was D66 immers niet de partij die mensen meer wilde betrekken bij de politiek en „onvrede en alternatieve opvattingen” een stem wilde geven?

De groep Opfrissing zegt zich te verzetten tegen de „conservatieve reflex die nu de mode lijkt” – waarbij wordt gezegd dat referenda populisme in de hand zouden werken – en pleit voor „méér democratische inspraak”. Als het aan de briefschrijvers ligt, krijgen kiezers bij het referendum niet alleen de kans voor of tegen te stemmen, maar mogen ze ook alternatieven aandragen. „Het neemt de kiezer nog serieuzer als gesprekspartner”, schrijven ze op hun website.

Opfrissing is eerder dit voorjaar ontstaan na een bijeenkomst van zo’n dertig D66’ers in Utrecht. Naar eigen zeggen wil de groep „dat D66 het ideaal om mensen meer te betrekken bij de politiek weer opfrist”. De critici willen binnen D66 „een platform” vormen om nieuwe ideeën te ontwikkelen en „beproefde ideeën opnieuw onder de aandacht te brengen”. Door „samen op te trekken” hopen de leden „invloed uit te oefenen”.

    • Barbara Rijlaarsdam