Opinie

Het lerarentekort mag vooral niks kosten

Onderwijsblog Over het salaris van leraren wordt op het ministerie niet gesproken, zien Jan van de Ven en Thijs Roovers van PO in actie. “Terwijl deze kloof hét probleem is als het gaat om het lerarentekort.”

Foto Kees van de Veen/NRC In de voorjaarsnota staan meevallers genoeg om het lerarentekort op te lossen, vindt PO in actie.

Sinds PO in actie formeel een vakbond is geworden, worden we bij allerlei overbodige onderwijsoverlegtafels uitgenodigd. Hoewel we zo min mogelijk bij deze interessantdoenerij aanschuiven (we staan immers liever voor de klas), willen we er toch iets over zeggen. Deze overlegtafels maken namelijk deel uit van een voorgekookte strategie die ingaat tegen alles waar wij met 45.000 collega-leerkrachten voor staan en leggen een bom onder onze onderwijskwaliteit.

Voor twee van deze overlegtafels vormden een tweetal rapportages van het ministerie van OCW de aanleiding. Een onderzoeksrapportage over het aantrekkelijk maken van het lerarenvak en een tussenrapportage over de zes ‘actielijnen’ om het lerarentekort terug te dringen. “Of we de ingezette lijn en de boodschap achter deze rapportages konden steunen en onderschrijven”, was het verzoek van het ministerie. Ammehoela!

In het onderzoek dat het ministerie liet opstellen over het aantrekkelijk maken van het carrièreperspectief van leraren, wordt met geen woord gerept over het verhogen van de lerarensalarissen. In plaats daarvan worden de werkzaamheden die de leerkracht nu ook al doet anders benoemd. En dat moet dus tegen hetzelfde karige salaris. Daarmee serveert het leerkrachten doodleuk een broodje opgewarmde poep met een glimlach.

Het tweede stuk, de tussenrapportage, is overduidelijk toegeschreven naar een vergaande ingreep, namelijk het half-verplicht implementeren van een alternatief onderwijsconcept. Hierbij is de leerkracht niet verantwoordelijk voor een klas van 25 leerlingen, maar voor een klas van 50 leerlingen (ondersteund door een onderwijsassistent). Het lerarentekort is hiermee zo opgelost, want je hebt ineens de helft minder leerkrachten nodig. Eureka!

Dat het funest is voor de onderwijskwaliteit op lange termijn, lijkt ondergeschikt. Het is immers goedkoop. Dat geldt ook voor een volgend voorstel uit de tussenrapportage, een ‘appèl’ op beginnende en oudere leerkrachten om het vak niet te verlaten. Dat is toch geen structurele oplossing? Hoe opzichtig kun je je eigen onvermogen etaleren? De gemene deler van alle overige aanbevolen acties is evengoed: Het. Mag. Niks. Kosten.

Salariskloof is het verboden woord

Voor ons is het na deze draken van overleggen glashelder: er staat een enorme Roze Olifant bovenop elke overlegtafel bij het ministerie van OCW. Iedereen weet dat-ie er staat. Iedereen weet dat het juíst over die Roze Olifant moet gaan. Maar niemand heeft het erover. Deze Roze Olifant belichaamt de Salariskloof en wordt compleet genegeerd, terwijl deze kloof juist hét probleem is als het gaat om het lerarentekort. Dat is terug te zien in tal van onderzoeken naar het lerarentekort, die allemaal op die kloof wijzen. Dat is terug te zien aan het geringe aantal zij-instromers. En het wordt echt pijnlijk duidelijk als je naar de exodus kijkt van collega-leerkrachten die ons vak verlaten. Vertrekkend soms naar het voortgezet onderwijs, maar ook vaak voorgoed het onderwijs verlatend. De keuze voor minder werkdruk en meer salaris is snel gemaakt.

Lees ook: ‘Lerarentekort’ is nergens genoemd en dat is tekenend, zegt de sector

De Onderwijsraad riep deze week op tot de oprichting van een Taskforce Lerarentekort. Wij zien meevallers genoeg in de Voorjaarsnota waarmee het lerarentekort echt kan worden tegengegaan. Natuurlijk draaien we de gaskraan in Groningen zo snel mogelijk dicht en zien leerkrachten gerust dat sectoren als Zorg en Defensie ook jarenlang zijn uitgeknepen. Wat ons betreft niet een kwestie van kiezen tussen publieke sectoren, maar simpelweg een politieke keuze tussen bedenkelijke belastingvoordeeltjes aan multinationalvriendjes óf investeren in het fundament van je samenleving.

Wat er voor zo’n keuze nodig is? Dat begint met het benoemen van die Roze Olifant. Hier zijn volksvertegenwoordigers voor nodig die lef durven te tonen, keuzes durven te maken en dan kunnen we het lerarentekort gerust zonder Taskforce te lijf. De miljoenennota in september is wat PO in actie betreft de allerlaatste kans hiervoor, want weet u wie er anders vanaf Prinsjesdag voor de klas van uw kind staat? Een hele grote Roze Olifant.

Jan van de Ven en Thijs Roovers, leerkrachten primair onderwijs en woordvoerders PO in actie

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.