Grootste zoetwaterparel ter wereld geveild voor 320.000 euro

De parel maakte in driehonderd jaar een reis van China, via Sint-Petersburg en Rome, naar Amsterdam. ‘Alsof je een kind loslaat.’

Peter Meefout van het Venduehuis toont de Chinees-Nederlandse Sleeping Lion Pearl. Foto Remko de Waal/ANP

De grootste zoetwaterparel ter wereld, die in de 18de eeuw in het bezit was van de Russische keizerin Catharina de Grote, is donderdag geveild voor 320.000 euro. Het Venduehuis in Den Haag had de waarde geschat op 340.000 tot 540.000 euro. De koper is een Japanse handelaar, die de parel waarschijnlijk weer wil doorverkopen, meldt persbureau ANP. De zoetwaterparel was sinds 1979 in bezit van het Amsterdams Parel Genootschap.

De parel staat bekend als de Sleeping Lion Pearl, vanwege zijn bijzondere vorm die doet denken aan een slapende leeuw. De parel is 7 centimeter lang en bijna 120 gram zwaar. Dat maakt hem een van de drie grootste parels ter wereld, en de grootste die in zoet water gevonden is.

Van China naar Amsterdam

De oorsprong van de parel ligt in China, waar de parel in de eerste helft van de 18de eeuw groeide in een zoetwateroester, mogelijk in de Parelrivier. Rond 1765 werd de parel op een schip van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) naar Batavia gebracht, waar boekhouder-generaal van de VOC Hendrik Coenraad Sander de eerste Europese eigenaar werd voor 4.500 Engelse pond. Sander verhuisde later naar een pand aan de Keizersgracht in Amsterdam, het huidige Museum van Loon.

Na het overlijden van Sander werd in 1778 de parel tijdens een veiling voor 2.100 gulden gekocht door een Nederlander, vermoedelijk in opdracht van Catharina de Grote, de toenmalige tsarina van Rusland. Zeker tot na 1795 is de parel in het Hermitage in Sint-Petersburg tentoongesteld.

Van Sint-Petersburg naar Amsterdam

Via via verkreeg in 1865 de Nederlandse edelsmid Lodewijk Willem van Kooten de parel. Van Kooten was werkzaam in Rome bij een Italiaanse hofjuwelier, Castellani. Die was bezig met het verzamelen van de kroonjuwelen van de Italiaanse koning Victor Emmanuel II, maar die zou de parel uiteindelijk niet kunnen betalen. Twee jaar later verhuisde Van Kooten, met de parel, naar Amsterdam. Daar bleef die vier generaties lang in de familie.

Bijna veertig jaar geleden nam het Amsterdams Parel Genootschap de Sleeping Lion Pearl over van een nazaat van Van Kooten met de bedoeling wetenschappelijk onderzoek te doen naar de herkomst. Het genootschap werd speciaal opgericht voor de aankoop, door zes ‘aandeelhouders’. Jaarlijks kwamen zij in de Oesterbar bijeen om, als enige formele agendapunt, te constateren dat de parel het goed maakt, schreef Het Parool vorig jaar. Tussen 2002 en 2005 kocht één aandeelhouder de overige vijf uit. De parel is in 1999 en 2008 te zien geweest in Naturalis in Leiden.

Het genootschap is tevreden met de verkoop, laat het weten aan ANP: “Het is alsof je een kind loslaat, je wilt weten dat het veilig aankomt.”

    • Menno Sedee