Eerste druk ‘The Wealth of Nations’ gevonden in collectie Tweede Kamer

Onzichtbare hand

Het gaat om een eerste druk van het invloedrijke boek van econoom Adam Smith, die even veel waard is als “een klein huis”.

The Wealth of Nations Foto Universiteit Glasgow

In de boekencollectie van de Tweede Kamer is een zeer kostbaar exemplaar gevonden van het economische standaardwerk The Wealth of Nations (1776) van de Schotse liberale econoom Adam Smith. Het gaat om een eerste druk van diens magnum opus, zei Kamervoorzitter Khadija Arib donderdag tijdens een presentatie.

Het boek werd gevonden tijdens een grote inventarisatie van alle boeken die de Tweede Kamer bezit. Historicus Alex Alsemgeest heeft tot nu toe de titels tot 1830 onderzocht. The Wealth of Nations, in het Nederlands ook wel bekend als ‘De rijkdom der naties’, was het meest bijzondere werk dat in de collectie bleek te zitten, zegt hij op de site van de Tweede Kamer:

„Ik was zeer verbaasd om dit boek in de collectie van de Tweede Kamer tegen te komen. Het zegt misschien niet direct iets over onze parlementaire geschiedenis, maar het boek wordt wel heel vaak aangehaald in de Handelingen van de negentiende eeuw. Verschillende Kamerleden quoten Adam Smith als zij economische onderwerpen bespreken.”

Onzichtbare hand

Adam Smith, ‘The Wealth of Nations’ Foto Wiki

Smith (1723-1790) was één van de belangrijkste economen uit de geschiedenis. In The Wealth of Nations legde hij het fundament voor de moderne economische wetenschap. De volledige titel luidt overigens: ‘An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations’. (‘Een onderzoek naar de aard en oorzaken van de rijkdom der naties’). Hij zette uiteen hoe volgens hem vrije markten werken. Beroemd werd het begrip van de ‘onzichtbare hand’: hoe mensen die enkel voor hun eigenbelang handelen, dankzij de marktwerking uiteindelijk toch samen het algemeen belang dienen.

De waarde van het unieke exemplaar in het bezit van de Kamer, is volgens Alsemgeest niet te onderschatten:

„Als dit boek op een veiling wordt aangeboden, springen vooral Engelse en Amerikaanse kopers erbovenop. Je kunt een klein huis kopen van dit werk. Maar dat doen we niet, want het hoort hier in de collectie.”

Het boek van Smith was niet het enige bekende werk dat opdook in de verzameling van het parlement. The Wealth of Nations bleek bijvoorbeeld ironisch genoeg naast Das Kapital van Karl Marx te liggen. Van in totaal 10 procent van de onderzochte boeken bleek geen tweede exemplaar te bestaan. De titels zijn „een spiegel van de wordingsgeschiedenis van ons moderne Nederland”, zegt Arib.

The Wealth of Nations en andere oude boeken uit de Kamercollectie krijgen de komende jaren een herstel- en schoonmaakbeurt. Sommige exemplaren zullen worden tentoongesteld. Andere werken, die niet relevant zijn voor de Kamer, belanden in de Koninklijke Bibliotheek. Boeken waarin ook dat instituut geen interesse heeft, worden weggegooid. Maar liever niet, verduidelijkte Arib donderdag. “We moeten ervoor zorgen dat de boeken beschikbaar blijven voor historisch onderzoek.”

    • Vincent Sondermeijer