De niet te stillen kooplust van JAB

Investeringsfonds JAB Investeringsfonds JAB heeft een nieuwe aankoop gedaan: restaurantketen Pret A Manger. Het fonds van een rijke Duitse familie lijfde ook DE in.

De Britse restaurantketen Pret A Manger komt in handen van een rijke Duitse familie. Foto Spencer Platt/AFP

In Utrecht zijn de biologische cappuccino’s en broodjes avocado of rivierkreeft van Pret A Manger sinds maart te koop. De Britse restaurantketen die zich profileert als vers, snel en gezond groeide de laatste jaren flink, ook in het buitenland. De vestiging op Utrecht Centraal is de eerste in Nederland.

Deze week werd bekend dat Pret A Manger, eigendom van de Britse equityfirma Bridgepoint, wordt verkocht. En die verkoop heeft ook een klein Nederlands tintje. De keten is de nieuwste aanwinst van JAB, het Duitse familie-investeringsfonds dat ook eigenaar is van het Nederlandse Douwe Egberts. In 2013 haalde JAB Douwe Egberts voor 7,5 miljard euro van de beurs.

JAB is eigendom van vier leden van de Duitse familie Reimann, volgens zakenblad Forbes een van de rijkste ter wereld. Zij verdienden hun miljarden met het Duitse bedrijf Benckiser, in 1823 opgericht door Johann A. Benckiser (initialen JAB). De overgrootvader van de vier Reimanns trouwde met Benckisers dochter en werd na de dood van zijn schoonvader eigenaar van het bedrijf. In 1997 ging Benckiser, bekend van schoonmaakmiddelen als Cillit Bang en Vanish, naar de beurs.

Twee jaar later fuseerde het met het Britse huishoudbedrijf Reckitt & Colman tot Reckitt Benckiser, waarin de familie Reimann – die bekendstaat als zeer mediaschuw – nog steeds een minderheidsbelang heeft.

Kooplust

De familie is de baas, maar de leiding van JAB is in handen van drie ervaren bestuurders uit het bedrijfsleven. Een van hen is de Nederlander Bart Becht, die ruim vijftien jaar de hoogste baas was van Reckitt Benckiser en destijds de meest verdienende Nederlandse topman in het buitenland was. Becht, zelf ook al niet enorm happig op media-aandacht, stopte in 2011 om zich daarna bij JAB aan te sluiten.

Het in Luxemburg gevestigde JAB zegt „gefocust” te zijn op langetermijninvesteringen, ongebruikelijk in het private-equitycircuit. Maar dat maakt de kooplust van het fonds er niet minder om.

JAB heeft zich op de kaart gezet door flink huis te houden op de groeiende koffiemarkt. Volgens de Financial Times spendeerde JAB de afgelopen jaren zo’n 30 miljard dollar (25 miljard euro) aan koffiebedrijven.

Na Douwe Egberts, in 2013, volgde al snel een nieuwe klapper. JAB kocht in 2014 een meerderheidsbelang van de koffietak van het Amerikaanse voedingsconcern Mondelez voor ruim 4 miljard euro. Het bedrijf werd samengevoegd met Douwe Egberts. Het fusiebedrijf, waar Becht president-commissaris is, werd JDE gedoopt.

Nestlé op de hielen

Met Mondelez in zijn portefeuille werd JAB plots de op een na grootste koffieverkoper wereld. Alleen het Zwitserse Nestlé, eigenaar van Nespresso en Nescafé, is groter. Een daarop volgende grote aankoop, de Amerikaanse koffiebrander Keurig Green Mountain (in 2015 voor bijna 13 miljard euro) droeg daar alleen maar verder aan bij.

Nestlé, dat JAB steeds verder ziet naderen, zit overigens zelf ook niet stil. Begin deze maand maakte het Zwitserse bedrijf bekend 6 miljard euro neer te tellen om Starbucks-producten zoals koffie te mogen verkopen buiten de vestigingen van de Amerikaanse keten om.

De ambities van JAB reiken verder dan koffie alleen. Begin dit jaar werd JAB eigenaar van Dr Pepper Snapple, maker van de gelijknamige drankjes.

Daarnaast kiest JAB de laatste jaren ook geregeld voor iets te eten bij de koffie (of de frisdrank). Zo werden de Amerikaanse ketens Krispy Kreme, bekend van de donuts, en broodjeszaak Panera, gekocht. Daar wordt Pret A Manger nu voor 1,5 miljard pond (omgerekend circa 1,7 miljard euro) aan toegevoegd.

Ook de 12.000 werknemers verdienen iets aan de verkoop van de Britse keten. Als de deal rond is, twitterde Pret A Manger-baas Clive Schlee, krijgen zij allemaal 1.000 pond.

    • Geertje Tuenter