Arnon Grunberg genomineerd voor toneelprijs als acteur

Drie acteurs en drie actrices zijn genomineerd voor de Louis d’Or en de Theo d’Or, de toneelprijs voor beste acteur en actrice van het jaar. Romana Vrede, vorig jaar winnares van de Theo d’Or, is genomineerd voor de prijs voor beste bijrol.

Schrijver Arnon Grunberg speelt in De Mensheid van LOD Muziektheater. Op de foto met Josse De Pauw Foto Kurt Van der Elst

Arnon Grunberg is de verrassendste naam op de lijst van nominaties van acteerprijzen die donderdag bekend is gemaakt door de VSCD en het Nederlands Theater Festival. Over zijn nominatie voor de Arlecchino, voor beste mannelijke bijrol, stelt de Nederlandse Toneeljury dat Grunberg met zijn spel de voorstelling De Mensheid „volledig overneemt”. Zijn spel („geestig, brutaal”) is dubbelzinnig: „Zichzelf beproevend als ‘de amateur die altijd stiekem professioneel acteur wilde worden’ neemt hij zichzelf onder de loep, genadeloos, en ontroerend. Is het een gimmick of een acteerprestatie?”

In een reactie laat Grunberg weten vereerd te zijn. „Dit is leuker dan een literaire nominatie. Misschien laten ze me nu ruim 25 jaar na dato alsnog toe op de toneelschool.” Als zeventienjarige werd Grunberg afgewezen bij toneelscholen in Maastricht en Amsterdam.

Ook de overige keuzes van de toneeljury kenmerken zich door eigenzinnigheid. Bij de actrices zijn Marieke Heebink, Karina Holla en Alejandra Theus genomineerd voor een Theo d’Or, de prijs voor de beste vrouwelijke hoofdrol in het afgelopen theaterseizoen.

Marieke Heebink, genomineerd voor haar rol in Oedipus van Toneelgroep Amsterdam. Foto Jan Versweyveld

Heebink, reeds tweevoudig winnaar van de Theo d’Or, werd genomineerd voor haar rol in Oedipus van Toneelgroep Amsterdam, een rol die deze krant „indrukwekkend” noemde. Alejandra Theus speelde in Revolutionary Road van het Ro Theater. Deze krant prees Theus voor de „verscheurdheid” die ze toonde in haar rol en haar „mooie donkere, blik”. Verrassend is de keuze voor mime-speler Karina Holla, die een hoofd speelt in ROMP van De Gemeenschap.

Bruno Vanden Broecke, genomineerd voor een Louis d’Or, voor zijn rol in PARA van David Van Reybrouck, Raven Ruëll & Bruno Vanden Broecke / KVS. Foto Thomas Dhanens

Bij de mannen zijn de acteurs Steven Van Watermeulen (voor zijn rol in Onderworpen van NTGent), Eelco Smits ( Vergeef ons van Toneelgroep Amsterdam/ Toneelhuis) en Bruno Vanden Broecke (Para van KVS) genomineerd voor de Louis d'Or, de prijs voor de beste mannelijke hoofdrol in het afgelopen theaterseizoen.

Ook de genomineerden voor de beste bijrollen werden naar buiten gebracht. Voor de Arlecchino werden behalve Grunberg ook Vanja Rukavina, Rick Paul van Mulligen en Michiel Blankwaardt genomineerd. Voor de Colombina zijn genomineerd Anniek Pheifer, Dionne Verwey, Maureen Teeuwen en Romana Vrede.

Marieke Heebink, reeds tweevoudig winnaar van de Theo d’Or, werd genomineerd voor haar rol in Oedipus van Toneelgroep Amsterdam, een rol die deze krant „indrukwekkend” noemde.

Volgens de jury speelt Heebink „geen emoties, ze transformeert in die emotie. De pijn waarin haar personage zich uiteindelijk terugvindt, staat in ultiem contrast met het aan zorgeloosheid grenzende geluk waar dit personage mee opende. Heebink weet met intens, doorleefd spel deze lijn meedogenloos invoelbaar te maken.”

Karina Holla speelde in ROMP van De Gemeenschap. Volgens de jury weet zij „alle expressie en zeggingskracht van haar personage samen te ballen in hoofd en stem. Gekluisterd aan het bed maakt ze haar performance zowel aangrijpend als jaloersmakend vitaal en levenslustig.”

Karina Holla, genomineerd voor haar rol in ROMP van De Gemeenschap Foto Sanne Peper

Alejandra Theus is gekozen om haar rol in Revolutionary Road van Theater Rotterdam / Toneelschuur Producties. Deze krant prees Theus voor de „verscheurdheid” die ze toonde in haar rol en haar „mooie donkere, blik”. Over haar zegt de jury: „Radeloosheid, woede, kinderachtigheid, ondraaglijk verdriet en – uiteindelijk – totale desillusie; ze draagt het op haar schouders, maar weet dat zodanig te doseren dat je je als toeschouwer volledig met haar blijft identificeren.”

Alejandra Theus, genomineerd voor haar rol in Revolutionary Road van Theater Rotterdam / Toneelschuur Producties. Foto Sanne Peper

Bij de mannen werd Eelco Smits genomineerd voor zijn rol in Vergeef ons van Toneelgroep Amsterdam / Toneelhuis. Over hem schreef deze krant dat hij „prachtig manoeuvreert tussen alle identiteiten die zijn personage aanneemt, van seksbeluste man tot ontslagen historicus, van empathische man die boete wil doen voor al het aangerichte kwaad tot overspelige echtgenoot.”

De jury vindt het „buitengewoon knap hoe Eelco Smits een personage neerzet dat tegenslag na tegenslag te verwerken krijgt, maar ondanks dat steeds opener wordt. In subtiele mimiek en met lichtvoetig spel; zonder ook maar enig effectbejag, toont Smits een personage dat tegenspoed, afwijzing en haat kan incasseren en vervolgens kan omzetten in liefde.”

Bruno Vanden Broecke werd gekozen om zijn spel in Para van David Van Reybrouck, Raven Ruëll & Bruno Vanden Broecke / KVS. In hem ziet de jury „een acteur die niet lijkt te acteren. Hij wórdt zijn personage.”

Steven Van Watermeulen is genomineerd voor zijn rol in Onderworpen van NTGent. Volgens de jury laat hij „alle hoeken van zijn acteurschap zien in de interne morele strijd die zijn personage voert om weerstand te bieden of overstag te gaan. Hij neemt geen genoegen met de buitenkant van zijn personage, maar keert zijn interne strijd geheel naar buiten, waarin het failliet van moraliteit een hoofdrol speelt.”

Voor de Colombina werd Anniek Pheifer genomineerd voor haar diverse rollen in Gidsland van mugmetdegoudentand; Maureen Teeuwen voor haar rol in Dumas/La Dame/DeSade van Maatschappij Discordia; Dionne Verwey voor haar rol in De Blackout van ’77 van Orkater / Sir Duke. Romana Vrede, vorig jaar winnaar van de Theo d’Or is dit jaar genomineerd voor haar rol in The Nation van Het Nationale Theater.

Voor de Arlecchino is Michiel Blankwaardt genomineerd voor zijn rol in Woiski vs Woiski van Orkater / Bijlmerpark Theater; Vanja Rukavina voor zijn rol in The Nation van Het Nationale Theater (dezelfde voorstelling als Romana Vrede); Rick Paul van Mulligen voor zijn rol in Othello van Het Nationale Theater.

De prijzen worden uitgereikt op zondag 16 september.

    • Ron Rijghard