Foto Rachel Corner

Met trommels en trompetten vergeet je bij Suryana de oorlog

Muziek doet de leden van een Syrisch orkest even vergeten dat er een oorlog is waarvoor ze zijn gevlucht. Rachel Corner fotografeerde de muzikanten in de repetitieruimte, thuis en tijdens optredens.

Als de leden van Suryana bij elkaar komen voor een repetitie of optreden, gaat het nooit over de oorlog. Integendeel: de muziek doet hen juist even vergeten dat er een oorlog is waarvoor ze zijn gevlucht. De situatie in het thuisland komt hoogstens in de pauze even ter sprake, bij het roken van een sigaret. „Hé, hoe gaat het met je familie daar?”

Foto Rachel Corner
Rachel Corner. Syrisch orkest in Nederland.
Foto Rachel Corner

Ze zijn allemaal Syrische christenen. De meesten komen uit Jdeidat Artouz, een dorp vijftien kilometer van Damascus. Ze zaten bij dezelfde kerk. Met trommels en trompetten luisterden ze vieringen en feesten op. Met veel geroffel liepen de leden van het orkest in hun witte uniformen dan een rondje door het dorp. Ze waren met veel, tegen de tweehonderd.

Foto Rachel Corner
Foto Rachel Corner
Veel instrumenten van Suryana zijn geleend. Het orkest wil groeien en snel financieel zelfstandig worden.

Dat ze nu weer samen spelen, of althans, een deel van hen, komt door Ibrahim Alzaghtiti. Hij wilde in zijn nieuwe woonplaats Breda een orkest oprichten omdat hij het muziek maken miste. In het najaar van 2016 komt Alzaghtiti in contact met kapelaan Jochem van Velthoven. Samen sporen ze via de sociale media zijn medemuzikanten uit Syrië op. Bij de eerste bijeenkomst zijn ze met z’n vijven, de keer daarop al met twee keer zoveel.

Op 8 april 2017 treedt het orkest voor het eerst op in de H. Antoniuskathedraal in Breda, zo’n twintig man en een paar vrouw sterk.

Zorgen voor elkaar

Fotograaf Rachel Corner kwam Suryana op het spoor toen ze research deed voor een nieuwe fotoserie. Eerder maakte ze reportages over een brassband met straatkinderen in Kinshasa en over een meisjesorkest uit Afghanistan. Ze raakte onder de indruk van de positieve en verbindende kracht van muziek.

Ze bleef het orkest een tijdje volgen: Corner fotografeerde de Syrische muzikanten in de repetitieruimte, thuis en tijdens optredens bij het bisdom Breda en op de verjaardag van prinses Beatrix in Utrecht.

Volgens orkestleider Elias Rezk (24) is Suryana een soort familie. „We komen om muziek te maken, maar vooral voor elkaar. We zorgen voor elkaar, helpen elkaar, houden elkaar op de hoogte.”

Foto Rachel Corner
Foto Rachel Corner
Foto Rachel Corner

Zijn broers Jorj (22) en Toni (19) spelen ook in het orkest, maar niet iedereen heeft z’n familie zo dicht bij zich. Gevluchte Syriërs in Nederland komen in twee soorten, meent Rezk: zij die alleen in hun huizen blijven zitten, en zij die er samen het beste van maken.

Denk niet dat dat gemakkelijk is. Omdat de orkestleden verspreid over heel Nederland wonen, is ieder optreden en iedere repetitie een logistieke uitdaging. Vrijwel niemand heeft een auto, de muzikanten reizen per trein vanuit Amersfoort, Goes, Rotterdam of Maastricht naar de repetitieruimte in Breda.

Rezk: „Vroeger konden we een groepsretour nemen en betaalden we 7 euro per persoon voor een ticket. Maar sinds januari heeft NS de regels aangepast en moeten groepen in dezelfde trein reizen. Nu zijn de reiskosten geen 70, maar 300 euro.”

Na een jaar en zeven optredens is het repertoire net als de muzikanten een beetje Nederlandser geworden. Er staat een echt orkest, al zijn veel instrumenten geleend en de uniformen geïmproviseerd. Het doel, zegt orkestleider Rezk, is groeien en zo snel mogelijk financieel zelfstandig worden. Het plan: op heel veel plekken spelen. Want ze zijn dan wel jong, Syrisch en christelijk, hun muziek is voor iedereen.

Suryana is een soort familie. Orkestleider Elias Rezk: „We komen om muziek te maken, maar vooral voor elkaar. We zorgen voor elkaar, helpen elkaar, houden elkaar op de hoogte.”Foto Rachel Corner
    • Anne-Martijn van der Kaaden