Protest binnen D66 over afschaffing referendum

Democratische idealen D66 heeft in de kabinetsonderhandelingen ingestemd met afschaffing van een van haar kroonjuwelen: het raadgevend referendum. Kritische partijleden hebben zich nu verenigd.

Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken; D66) bij het uitbrengen van haar stem tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart 2018, waarbij ook het referendum werd gehouden over de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV).Foto EPA/Sander Koning

Een groep kritische D66’ers, onder wie voormalig Tweede Kamerlid Boris van der Ham, keert zich tegen de keuze van de partij om het raadgevend referendum af te schaffen. De leden, verenigd onder de naam ‘Opfrissing’, schrijven woensdag in een opinieartikel in de Volkskrant dat D66 is afgedwaald van de eigen idealen.

De critici brengen in herinnering dat D66 sinds de oprichting in 1966 pleitte voor een „directere band” tussen kiezers en hun volksvertegenwoordigers. Tot grote onvrede van de 41 ondertekenaars van het opiniestuk heeft het huidige kabinet, waar D66 deel van uitmaakt, besloten tot de afschaf van het raadgevend referendum. De zogeheten intrekkingswet is al door de Tweede Kamer, maar moet nog worden goedgekeurd door de Eerste Kamer.

De D66’ers „verbaasden” zich dat hun partij geen poging heeft gedaan om met „een alternatief democratisch instrument” te komen. Was D66 immers niet de partij die mensen meer wilde betrekken bij de politiek en „onvrede en alternatieve opvattingen” een stem wilde geven?

Lees ook: verslag van het Kamerdebat waarin Ollongren de afschaffing van het referendum verdedigde

Populisme

De groep ‘Opfrissing’ zegt zich te verzetten tegen de „conservatieve reflex die nu de mode lijkt” – waarbij wordt gezegd dat referenda populisme in de hand zouden werken – en pleit voor „méér democratische inspraak”. Als het aan de briefschrijvers ligt, krijgen kiezers bij het referendum niet alleen de kans ‘voor’ of ‘tegen’ te stemmen, maar mogen ze ook alternatieven aandragen. „Het neemt de kiezer nog serieuzer als gesprekspartner”, schrijven ze op hun website.

‘Opfrissing’ is eerder dit voorjaar ontstaan na een bijeenkomst van zo’n dertig D66’ers in Utrecht. Naar eigen zeggen wil de groep „dat D66 het ideaal om mensen meer te betrekken bij de politiek weer opfrist”. De critici willen binnen D66 „een platform” vormen om nieuwe ideeën te ontwikkelen en „beproefde ideeën opnieuw onder de aandacht te brengen”. Door „samen op te trekken” hopen de leden „invloed uit te oefenen”.

    • Barbara Rijlaarsdam