Krijgt Macedonië nu dan eindelijk een nieuwe naam?

Twist met Griekenland

Er lijkt een doorbraak op handen in de al decennia slepende onderhandelingen met Griekenland over de naam ‘Macedonië’.

De Macedonische premierZoran Zaev. Foto Georgi Licovski/EPA

Er lijkt eindelijk een nieuwe officiële naam te zijn gevonden voor Macedonië, dat internationaal nog altijd wordt aangeduid met de tongbreker ‘Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië’. De kwestie veroorzaakt al jaren grote diplomatieke spanningen met buurland Griekenland.

Maandag maakte de Griekse minister van Buitenlandse Zaken Nikos Kotzias bekend dat hij met zijn Macedonische ambtgenoot de vereiste „documenten” heeft opgesteld en dat nu de premiers van beide landen de zaak moeten beklinken.

De Macedonische premier Zoran Zaev meldde woensdag dat deze vrijdag „een belangrijk gesprek” met zijn Griekse tegenhanger Alexis Tsipras zal plaatsvinden. Indien er een akkoord komt, zo meldde Zaev, zal in het najaar een referendum worden gehouden over een nieuwe naam voor zijn land.

Sinds de deelrepubliek Macedonië zich in 1991 losmaakte uit het uiteenvallende Joegoslavië is er een conflict over de naam. Griekenland maakte indertijd meteen bezwaar tegen ‘Macedonië’, omdat het noorden van Griekenland dezelfde naam draagt. Grieken vrezen toekomstige territoriale claims.

Zowel Griekenland als Macedonië besteedt in de nationale geschiedschrijving veel aandacht aan Alexander de Grote, leider van het Macedonische Rijk in de vierde eeuw voor Christus dat een deel van het huidige Griekenland en Macedonië omvatte. Om de controverse tijdelijk te beslechten nam Macedonië officieel de naam Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië aan, in het Engels aangeduid met FYROM.

Met het aantreden van de sociaal-democratische Macedonische premier Zaev ontstond in 2017 een opening voor onderhandelingen. Onder meer omdat hij de Alexander de Grote-snelweg in Macedonië omdoopte in ‘snelweg van de Vriendschap’.

Macedonië is sinds 2005 kandidaat-lid van de EU, maar moet eerst een akkoord bereiken met Griekenland om kans te maken op toetreding. Eind juni bespreken de EU-landen of de toetredingsonderhandelingen met Macedonië, en ook Albanië, kunnen beginnen. Griekenland blokkeerde tot nu toe ook het NAVO-lidmaatschap van de noorderbuur.

Als Zaev en Tsipras er vrijdag uitkomen, kan een Macedonisch referendum in het najaar nog roet in het eten gooien. Nieuwe namen die circuleren, zoals ‘Noord-Macedonië’ en ‘Opper-Macedonië’, zijn voor Macedonische nationalisten waarschijnlijk onverteerbaar.

In maart gingen in de hoofdstad Skopje nog duizenden mensen de straat op om te demonstreren tegen de onderhandelingen. Een peiling begin dit jaar wees overigens uit dat 61 procent van de Macedoniërs wel degelijk een compromis met de Grieken wenst als dat EU- en NAVO-toetreding dichterbij brengt.

In de Griekse hoofdstad Athene brachten de onderhandelingen met Macedonië in februari een mensenmassa van honderdduizenden op de been om te protesteren tegen concessies aan de noorderbuur. Voor veel nationalistische Grieken is iedere nieuwe naam die het woord ‘Macedonië’ in zich draagt onacceptabel.

„FYROM wil onze geschiedenis stelen”, zei studente Christina (21) destijds in Athene. „Want onze regio Macedonië vormde het hart van het rijk van Alexander de Grote.” De Griekse premier Tsipras heeft geen referendum aangekondigd, mocht het tot een akkoord met Macedonië komen.

Lees ook: Tienduizenden Grieken op de been tegen naam ‘Macedonië’
    • Wilmer Heck