Jut Facebook gebruikers expres op om snel op ‘ok’ te klikken?

Nieuwe privacywet In de aanklacht van een succesvolle privacyjurist tegen Facebook, staat een volgens hem gewiekst trucje van het techbedrijf.

Screenshots in de aanklacht van het team onder leiding van Schrems

„Maar mensen klikken toch zelf op ok?” Dat is het vaak gehoorde argument van mensen die vinden dat anderen niet zo moeten zeuren over het verzamelen van privé-data door bedrijven als Facebook. Maar op welke manieren worden gebruikers eigenlijk overtuigd om de voorwaarden snel door te klikken?

Een aanklacht die een team onder leiding van de Oostenrijkse jurist Max Schrems afgelopen week indiende tegen Facebook voor vermeende schendingen van de kersverse Europese privacywet AVG, geeft een inkijkje. Schrems is zeer serieus te nemen: hij won de afgelopen jaren meerdere grote Europese privacyzaken.

Volgens Schrems gebruikt Facebook onder meer een scherm met nepnotificaties - om gebruikers te laten denken dat ze berichten hebben, zodat ze een toestemmingsvenster sneller door zullen klikken. Op de achtergrond van het scherm waar gebruikers onlangs nieuwe toestemmingen moesten geven stond volgens Schrems standaard een plaatje van een beginscherm van Facebook. Hij levert het bewijs in een screenshot.

In de rechterbovenhoek van het scherm dat Schrems toont, staan standaard rode bolletjes, ook al had de gebruiker zelf helemaal geen berichten. Dit duidt er volgens de aanklacht op dat Facebook-gebruikers op een oneigenlijke manier opjutten om snel op ‘ok’ te klikken.

Lees ook: Deze andere trucs gebruiken techbedrijven om je door te laten klikken

Niet eerlijk en transparant

Volgens Schrems is dit in strijd met de Europese privacywet, omdat die bedrijven voorschrijft om toestemming te verkrijgen op een ‘eerlijke’ en ‘transparante’ manier.

Facebook ontkent iets fout te doen. De achtergrond, waar de ronde bolletjes onderdeel van zijn, is niets meer dan een algemene, statische afbeelding van Facebook, volgens het bedrijf. Het wijst erop dat er geen nummers in de bolletjes staan. Zo’n statische afbeelding helpt volgens Facebook om de melding als een échte melding van Facebook te kunnen herkennen, bijvoorbeeld om te kunnen zien dat het geen phishing is.

Oneigenlijke vorm van dwang

De klacht van Schrems tegen Facebook gaat niet alleen over de nep-notificaties. Hij hekelt überhaupt de manier waarop het bedrijf toestemming verkrijgt. Gebruikers hebben namelijk geen alternatief dan de voorwaarden in hun geheel te accepteren als zij Facebook willen blijven gebruiken. Dat is een oneigenlijke vorm van dwang volgens de aanklacht.

De zaak ligt voor bij de Oostenrijkse privacy-waakhond, het is nog niet duidelijk wanneer een uitspraak volgt.

    • Wouter van Noort