In VS worden migrantengezinnen uiteengerukt

Migratie Het intrekken van de Catch and Release-regeling door de Republikeinen leidt tot schrijnende situaties in migrantengezinnen.

Migranten bij de El Chaparral grensovergang bij Mexicaans Tijuana in mei van dit jaar. Foto JOEBETH TERRIQUEZ / EPA

Marian arriveerde in februari aan de grens met Texas, vanuit Honduras, met haar anderhalf jaar oude zoontje. Ze wilde asiel aanvragen in de VS en meldde zich bij de grenspolitie. Haar papieren werden in beslag genomen en haar werd te verstaan gegeven dat zij en haar kind apart ondergebracht zouden worden. „Ik vroeg waarom, maar ze gaven geen reden.” Ze moest haar zoontje in een dienstauto zetten. Zelf werd ze naar een detentiecentrum in Port Isabel gebracht. Haar kind, zo wist ze uit te vinden na een paar panische weken, zat in een opvangcentrum in San Antonio, vier uur rijden noordwaarts.

In de VS groeit de verontwaardiging over de handelwijze van immigratiedienst ICE, die sinds oktober zo’n 700 kinderen van hun ouders gescheiden zou hebben, van wie 100 onder de vier jaar. Officiële cijfers ontbreken, maar The New York Times kreeg de cijfers van ambtenaren van het Office of Refugee Resettlement dat kinderen in opvangcentra en pleeggezinnen plaatst.

Soms worden illegale immigranten gedeporteerd terwijl hun kind nog vastzit in de VS. Dit overkwam de 28-jarige vader Esteban Pastor uit Guatemala, die aan de grens werd gescheiden van zijn zoontje en zijn verhaal vertelde aan The Houston Chronicle. Toen hij werd uitgezet, wist hij alleen dat zijn zoontje „ergens in Texas” was. „Ik huilde. Ik smeekte. Maar niemand kon me iets zeggen.” Het kostte vier maanden plus inspanningen van ngo’s en advocaten alvorens het kind werd overgevlogen naar Guatemala.

Lees ook: Migrantenkaravaan wekt Trumps toorn

De eerste verhalen over het uiteenrukken van gezinnen doken in het najaar op. Volgens het Department of Homeland Security zou scheiden van kinderen en volwassenen alleen gebeuren om kinderen te beschermen bij vermoedens van kinderhandel of bedrog. Republikeinse migratiehardliners zijn ervan overtuigd dat de milde ‘Catch and Release’-regel die onder Obama voor migrantengezinnen gold – ze mochten in vrijheid de beslissing van de rechter afwachten – een aanzuigende werking heeft. Migrantenouders vertellen dat de geboortebewijzen werden ingenomen, waarna hun kind werd afgevoerd.

Potentiële migranten afschrikken door paniek en leed te zaaien aan de grens is een belangrijker motivatie, geeft de regering-Trump toe. De huidige stafchef John Kelly opperde het scheiden van gezinnen vorig jaar al, toen hij nog minister van Binnenlandse Veiligheid was. Begin mei kondigde minister van Justitie Jeff Sessions aan het illegaal inreizen in de VS voortaan te vervolgen als misdrijf. Dit leidt ertoe dat ouders in plaats van naar opvangcentra naar gevangenissen gaan, waar ze kinderen niet bij zich kunnen houden.

„Als je een kind smokkelt, gaan we je vervolgen”, aldus Sessions in Arizona bij het aankondigen van de maatregel. „En dan wordt het kind waarschijnlijk van je gescheiden, zoals de wet voorschrijft.” Hulporganisaties verwachten nu dat het aantal uiteengerukte gezinnen snel zal oplopen.

Lees ook het verhaal over de Hondurese migrant Ribaldo González: Berooid, en met een ledemaat minder, bleef Ribaldo in Mexico steken

Kinderen kwijt

Kort na Trumps aantreden leidden controles en invallen van immigratiedienst ICE al tot paniek onder illegalen en een daling van het aantal migranten uit Midden-Amerika. Inmiddels is hun aantal weer gegroeid, van bijna 26.000 eind 2017 tot 38.234 vorige maand.

Volgens advocaten schendt de regering Trump met de aanpak de Amerikaanse immigratieregels, de grondwet en internationale verdragen. Burgerrechtenorganisatie ACLU spande in maart al een proces aan.

Ondertussen bleek begin deze maand dat het Office of Refugee Resettlement zijn administratie niet op orde heeft. De verblijfplaats van bijna 1.500 kinderen die in 2016 waren geplaatst bij pleeggezinnen of verwanten, kon niet meer worden achterhaald.

De groeiende ophef op sociale media over deze ‘verdwenen kinderen’ bereikte ook de president. Hij twitterde: ‘Zet druk op de Democraten om de verschrikkelijke wet te beëindigen die kinderen scheidt van hun ouders als ze de grens overkomen met de VS. Catch and Release moet eindigen!’

Dat gezinnen uiteenhalen juist het gevolg is van zijn eigen besluit de regeling te stoppen, leek de president te ontgaan.

    • Maartje Somers