Ik voel een maar aankomen

Ewoud Sanders

Onlangs vertelde ik iemand dat ik naar de film Isle of Dogs was geweest. Hij zou er die avond naartoe gaan.

„Hoe vond je ’m?”, vroeg hij. „Echt prachtig getekend”, antwoordde ik. Daarna bleef ik even stil. Waarop mijn gesprekspartner zei: „Ik voel een maar aankomen.

Prachtige uitdrukking, die je vaker hoort. Mijn ervaring is dat veel mensen juist extra geïnteresseerd zijn in het zinsdeel dat je niet uitspreekt. In dit geval deed ik dat omdat ik hem niet wilde lastigvallen met mijn mening („ …maar te lang en het verhaal viel me ook een beetje tegen”).

Ik vermoed dat er verschillende signalen zijn die aangeven dat er een „maar” in de lucht hangt. Een korte stilte. De toonhoogte waarop je een zin eindigt. Wellicht lichaamstaal. En vast ook de inhoud van een opmerking, want als je vraagt naar de kwaliteit van een film verwacht je al snel meer dan een korte opmerking over de animatie.

Ernest? Dit weekend hoorde ik op een terrasje twee jonge vrouwen in Amsterdam-Zuid praten over hun leven. Ik probeerde niet te luisteren – het waren mijn zaken niet – maar ik raakte gebiologeerd door de enorme hoeveelheid Engelse woorden die zij gebruikten, hoewel Nederlands obviously hun moedertaal was.

Ik hoorde heel vaak fuck, what the fuck en oh my god, maar dat verraste me niet – deze uitdrukkingen lijken inmiddels tot het standaard-Nederlands te behoren.

Wel was ik verrast door dit deel van het gesprek: „Leuke jongen hoor, maar echt een shirt type. Net als mijn vader.” „Ernest?”

Heel even dacht ik: dit gaat over een jongen die Ernst of Ernest heet, maar het vervolg van het gesprek maakte volkomen duidelijk dat hier wel bedoeld: ‘Echt waar, serieus, meen je dat?’

In het Engels luidt de uitdrukking voluit ‘Are you in earnest?’ en klinkt het laatste woord als ur-nest, maar dit meisje zei heel duidelijk er-nest.

Lang heeft men in het Nederlands gezegd „Is het je ernst?” en waarschijnlijk zijn er mensen die dat nog zeggen (in het Engels zou je nu trouwens ook eerder ‘Are you serious?’ verwachten). Inmiddels krijgt deze uitdrukking dus concurrentie uit het Engels, in de verkorte vorm ernest.

KVT. Vorige week meldde ik hier dat de RDW bepaalde lettercombinaties op kentekens uitsluit. Bron: een rijtje ‘Verboden lettercombinaties’ op de RDW-site. Maar dat lijstje blijkt niet compleet te zijn: ook KVT en LSD worden uitgesloten.

Sinds 2005 komen er op Nederlandse nummerborden lettertrio’s voor. In 2012 maakte iemand bezwaar tegen het trio KVT omdat de middelste letter als een U kan worden gelezen. De betrokkene kreeg een nieuw nummerbord en sindsdien is deze lettercombinatie uitgesloten.

Je zou denken dat LSD niet wordt uitgegeven omdat dit ook de afkorting is van een synthetische hallucinogene drug, hoewel het verband tussen drugs en nummerborden mij ontgaat. Maar het zit anders: sinds 1951 zijn alle lettercombinaties met SS en SD in Nederland verboden, dus ook LSD. Het gaat hier dus om een – in mijn ogen nogal curieuze – erfenis van de Tweede Wereldoorlog.

Dat één klacht kan leiden tot het uitsluiten van de lettercombinatie KVT vind ik trouwens ook curieus. Het wachten is op klachten over bijvoorbeeld LVL, RVK, FVK en SVK; wie wil kan in talloze lettercombinaties iets aanstootgevends lezen.

schrijft elke week over taal. Twitter: @ewoudsanders
    • Ewoud Sanders