Richard de Mos, koning duurzaamheid

Coalitie Den Haag Nergens zal de PVV in een college terechtkomen, maar oud-PVV’er De Mos is het wel gelukt. Hij wordt in Den Haag locoburgemeester.

De onderhandelaars van het Haagse coalitieakkoord: Rachid Guernaoui (Groep de Mos); Frans de Graaf en Boudewijn Revis (VVD); Richard de Mos; Saskia Bruines en Robert van Asten (D66); Erlijn Wenink en Arjen Kapteijns (Groenlinks). Foto Bart Maat / ANP

Richard de Mos heeft de mouwen van zijn overhemd hoog opgestroopt, als hij dinsdagmiddag de microfoon pakt. Samen met de andere drie onderhandelaars – twee stropdassen (VVD, D66), één T-shirt (GroenLinks) – staat De Mos tussen de geraniums. Het is warm in de glazen kas van de stadskwekerij waar het nieuwe Haagse college zich presenteert. „Prachtige plek, je komt er op de mooiste ideeën”, zegt De Mos. En: „Het worden vier fantastische jaren!”

Dat deze vier partijen een akkoord presenteren was allesbehalve vanzelfsprekend. Een megaprestatie, noemde formateur en oud-VVD-minister Edith Schippers het dinsdag. Het vormen van een nieuw college leek na de verkiezingen in maart een zware opgave. Liefst 15 partijen telt de Haagse raad (45 zetels totaal), waarvan er 5 slechts één zetel hebben.

Nauwe banden met bedrijven

Veel partijen toonden zich bovendien huiverig voor een samenwerking met Groep De Mos, de partij die met acht zetels de grote winnaar werd. Niet alleen zijn verleden als Kamerlid voor de PVV wekte argwaan. Ook zouden de plannen van De Mos volgens andere partijen financiële dekking missen en zou zijn partij wel erg nauwe banden onderhouden met bedrijven die zijn verkiezingscampagne ‘sponsorden’. Dat Groep De Mos voorafgaand aan de verkiezingen het zogeheten Klimaatpact niet had getekend, baarde de progressieve partijen zorgen.

Maar De Mos toonde zich na de verkiezingen pragmatisch, stak zijn hand uit naar alle partijen. Voor het begeleiden van de onderhandelingen vroeg hij twee VVD’ers: eerst Hans Wiegel als informateur, daarna Edith Schippers als formateur. Vooral die laatste („een moordwijf!”) wordt dinsdag uitvoerig geprezen.

Lees ook: Stadsmariniers en vrij parkeren: dit is de Haagse partij Groep De Mos

„U kent mij allen natuurlijk als de meest duurzame man van het westelijk halfrond”, zegt De Mos dinsdag voordat hij het kopje ‘Duurzaamheid’ opleest. Naast ‘Mobiliteit’, ‘Groei van de stad’ en ‘Iedereen doet mee’ is het één van de kernthema’s van de nieuwe coalitie. Om geld vrij te maken voor groene investeringen, zal Den Haag zijn aandelen in Eneco verkopen. Met de verwachte opbrengt van honderden miljoenen wordt een duurzaamheidsfonds ingericht. Vorig jaar nog besloot de raad de aandelen te houden.

De Mos zelf benadrukt dinsdag het plan om geen extra statushouders meer op te vangen en fors te investeren in veiligheid. Ook wordt het betaald parkeren – De Mos voerde campagne met de slogan: ‘Betaald parkeren. Gaan we weren!’ – op bepaalde plekken teruggedraaid. Daarnaast wil het college de mogelijkheid van een metro naar Scheveningen verkennen, net als een ‘sisverbod’ naar vrouwen.

Fikse ruzie

De vraag of hij nog wel eens aan de PVV dacht, wuift De Mos dinsdag weg. Iedereen heeft „exen aan wie hij liever niet meer denkt”, aldus De Mos, die locoburgemeester wordt. „Das war einmal.” Van de partij waar hij in 2012 uitstapte bleef na de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag weinig over: de PVV zakte van 7 naar 2 zetels. En inmiddels is vrijwel zeker dat de PVV in geen van de dertig gemeenten waar ze aan de verkiezingen meedeed in een college zal komen.

Opvallend aan het Haagse college is verder de prominente plek voor Rachid Guernaoui, die namens Groep De Mos wethouder financiën wordt. Hij ging een jaar geleden nog met fikse ruzie als raadslid weg bij D66, toen hij niet in aanmerking kwam om wethouder Ingrid van Engelshoven op te volgen, die minister werd. De functie ging toen naar partijgenoot Saskia Bruines, waarop Guernaoui opstapte en zich aansloot bij De Mos. In het nieuwe college zullen Guernaoui en Bruines moeten samenwerken.

    • Clara van de Wiel