Mag ik een rookpauze?, vraagt Leroy van D. aan de rechtbank

Vestia-proces

Ooit bespaarde Leroy van D. woningcorporatie Portaal 25 miljoen euro op een lening. ‘En dan word ik nu afgeschilderd als graaier?’

Woningcorporatie Portaal in Utrecht claimt samen met De Woonplaats in Enschede alsnog 7,5 ton aan schadevergoeding in het strafproces rond Vestia. Foto Boaz Timmermans

In Nederland denken ze dat hij „vijf jaar op Bali achterover onder de palmbomen” heeft gelegen, zegt Leroy van D. dinsdag tegen de rechter. Maar zo was het niet voor de compagnon van Arjan G., ze runden samen het bureautje FIFA Finance in Laren. Toen hun klant woningcorporatie Vestia in 2012 bijna omviel door speculatie met derivaten (renteverzekeringen) was dat het einde voor FIFA. Met zijn gezin ging Leroy van D. een half jaar naar Bali om bij te komen, maar ze bleven.

„Ik heb vijf jaar in een stoel gezeten, sigaretten gerookt en ’s avonds mijn biertje gedronken”, vertelt Leroy van D. (47), een jeugdige man met een bruin gezicht en een stoppelbaard. „Ik was niet aanspreekbaar, voor wie dan ook.” Met moeite zegt hij dat hij niet de man is geweest voor zijn vrouw en kinderen die hij wilde zijn. Hij kon als paria ook geen geld meer verdienen in de sociale huisvesting en financiële sector.

Witwassen

Leroy van D. is een van de vijf overige verdachten in het strafproces rond Vestia, naast hoofdverdachten Arjan G. en oud-kasbeheerder Marcel de V. van de corporatie. Justitie verdenkt Leroy van D. van het witwassen van bijna 2,7 miljoen euro aan commissie op derivatencontracten en leningen. Het OM ziet het als crimineel geld, verdiend door steekpenningen, dat Leroy van D. heeft gebruikt voor allerlei betalingen, van de Belastingdienst en reizen naar Zuid-Afrika en Zweden tot Volvo Car en Kids on Tour.

Die steekpenningen heeft Leroy van D. samen met Arjan G. gegeven aan Jan-Hein G. van Censum Finance & Treasury uit Lelystad, zegt justitie. Jan Hein-G. was de externe adviseur van twee andere woningcorporaties, Portaal uit Utrecht en De Woonplaats uit Enschede. Hij was een bekend gezicht in de publieke sector als mede-organisator van het jaarlijkse congres Public Treasury. Voor derivatentransacties via FIFA kreeg Jan-Hein G. in enkele jaren in totaal 7,5 ton doorgesluisd, volgens justitie.

Jan-Hein G., een kleine man met een bril, hoort alles met gevouwen handen op tafel aan. Alleen zijn duimen wrijven tegen elkaar.

Lees ook het verslag van dag twee van de strafzaak rond woningcorporatie Vestia

Het nieuws van de dag komt van Philine America, de advocaat van Portaal en De Woonplaats. De twee corporaties blijken in totaal alsnog 7,5 ton te claimen van Arjan G., Leroy van D. en Jan-Hein G.. „Dat is de schade die zij minimaal hebben geleden, door te dure derivaten”, zegt America. Zij zegt dat de commissie die via FIFA deels naar Jan-Hein G. ging, in werkelijkheid door banken aan de corporaties werd doorberekend.

Toevallig krijgt Leroy van D. vlak voor zijn verhoor op zijn telefoon een berichtje van zijn spirituele meester uit Indonesië: „Good luck with the case” en „Core power!”. Leroy van D. doet zijn oefeningen, trappelt met zijn benen en concentreert zich met gesloten ogen. Sinds een half jaar zit Leroy van D. beter „in zijn energie”, zegt hij tegen de rechter. Hij is op Bali begonnen met het maken van houten meubels – stoelen, tafels, een picknickzitje – en ziet daar brood in.

De zaak van Arjan G. en Vestia is niet met hém te vergelijken, zegt hij tegen de rechter. Arjan G. heeft 20 miljoen euro aan Vestia verdiend en stiekem de helft aan Marcel de V. gegeven. Leroy van D. heeft 488.000 euro aan Vestia verdiend, schat hij. Hij werkte met zo’n tachtig corporaties en sloot 576 contracten, waarvan slechts 8 met Vestia. „Ik heb er echt geen reet mee te maken.”

Hij heeft zijn commissie en doorbetalingen ook nooit als smeergeld gezien. Pas toen Vestia in 2012 bijna omviel, zou Leroy van D. van alle miljoenen van Arjan G. hebben gehoord. „Het was alsof je vrouw vreemdgaat. Het voelt als een dilemma: je wilt alles weten of helemaal niets.”

Verder ontkent Leroy van D. dat hij samen met Arjan G. 53.000 euro zou hebben gegeven aan Jako G., een oud-Fortis-bankier die voor FIFA zou komen werken. Jako G. is er zelf niet vandaag. „Hij kan het gewoon niet aan”, verklaart zijn advocaat.

Mag ik een rookpauze?, vraagt Leroy van D. de rechter. Hij rookt drie pakjes per dag. Helaas, de rechter wil voortmaken. Leroy van D. houdt het nog even vol, maar barst dan los in de microfoon. Met zijn beste deal ooit bespaarde hij Portaal 25 miljoen euro aan rente! En wat kreeg hij daarvan als commissie? Als je het vergelijkt met een slof sigaretten – 200 stuks – kreeg hij er één, waarvan de helft naar Arjan G. ging en een stukje naar Jan-Hein G.. „En dan word ik afgeschilderd als graaier?”, schreeuwt hij. „Ik had graag een lintje gehad als afscheid.”

Lees ook de reconstructie over wat er misging bij de corporatie: hoe smeergeld leidde tot systeemfalen

Stoute dingen

Ook Jan-Hein G. zegt dat hij onschuldig is. Hij bemoeide zich nooit met transacties en kreeg een „succes-fee” – geen steekpenningen, zegt hij. Net als Vestia-kasbeheerder Marcel de V. heeft hij die doorbetalingen alleen nooit gemeld bij de corporaties waar hij voor werkte. „Dat vond ik niet relevant”, zegt hij daarover.

Sterker, in juni 2012 schreef Jan-Hein G. een brief aan De Woonplaats, waarin stond dat hij nóóit vergoedingen voor derivaten of leningen van FIFA had gehad. Justitie verdenkt hem daarom ook van valsheid in geschrifte. In die tijd waren derivaten „stoute dingen” geworden, legt Jan-Hein de G. uit. „Over Portaal ging rond dat het een tweede Vestia was.” Met de brief wilde hij „discussie” over zijn succes-fee voorkomen.

Nu hobbelt Jan-Hein de G. van klusje naar klusje. Op dit moment is hij een „heel slecht betaalde boekhouder”, zegt hij. Het is hem niet gelukt om taxichauffeur te worden voor kinderen met een beperking, zegt hij. Hij kreeg geen VOG-verklaring, een bewijs van goed gedrag.

De strafzaak gaat deze woensdag verder met het requisitoir van justitie.

    • Eppo König