Kamer wil ‘noodknop’ tegen huurstijging

Drie vragen over hoge huur Een Kamermeerderheid vindt dat er met meer spoed iets moet gebeuren aan de hoge prijzen in de vrije huursector.

Het tekort aan middenhuur kan de komende tien jaar oplopen tot 200.000. Foto ANP

1.400 euro huur per maand betalen voor veertig vierkante meter? In Amsterdam is het door de krapte op de woningmarkt geen uitzondering. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) presenteerde vorige week haar Nationale Woonagenda om op termijn het grote tekort aan middenhuurwoningen op te lossen. Maar de Tweede Kamer vindt dat er nu al iets moet gebeuren, ook aan de torenhoge prijzen in de vrije huursector. Een Kamermeerderheid steunt dinsdag een motie van regeringspartijen D66 en CDA die Ollongren oproept „exorbitante huurstijgingen tegen te gaan” en het inzetten van een ‘noodknop’ te onderzoeken.

Lees ook: Lost de Nationale Woonagenda de problemen wel op?

1 Hoe groot zijn de problemen in de middenhuur?

Die zijn groot. Een rapport van oud-PvdA-burgemeester Rob van Gijzel voorspelde begin dit jaar dat het tekort aan middenhuurwoningen (tussen de 700 en 1.000 euro) de komende tien jaar kan oplopen tot 200.000. De woningen zijn bedoeld voor starters en jonge gezinnen, die vaak te veel verdienen voor een sociale huurwoningen en ook moeilijk terecht kunnen op de koopmarkt.

Met name in steden als Amsterdam en Utrecht is het tekort aan middenhuur zo groot dat de prijzen over de kop gaan. Het nieuwe Amsterdamse college liet donderdag weten bij het Rijk „krachtig” te blijven lobbyen voor het mogen ingrijpen in de middenhuursector.

2 Hoe ziet een dergelijke noodknop er dan uit?

Van Gijzel, die op verzoek van het kabinet met aanbevelingen voor de middenhuur kwam, introduceerde deze term en verstaat daaronder een tijdelijke maatregel om de huurstijging te beperken. In de vrije sector geldt nu geen maximale huurprijs voor woningen. Van Gijzel opperde gemeenten de optie te geven het puntenstelsel dat bij sociale huurwoningen gebruikt wordt door te trekken naar huizen met een huur tot 1.000 euro.

In dit stelsel krijgen woningen punten voor bijvoorbeeld oppervlakte, het aantal verwarmde ruimtes en afwerking van badkamer en keuken. Het puntensysteem stelt een grens aan de huurprijs (bij sociale huurwoningen 711 euro).

Coalitiepartij VVD gaat zo’n ingreep in de huurmarkt te ver, maar de door een meerderheid gesteunde motie van D66 en CDA vraagt Ollongren dinsdag wel een ‘noodknop’ te onderzoeken. Het is opmerkelijk dat deze coalitiepartijen, die de vrije markt aanhangen, voor meer ingrijpen in de vrije huursector pleiten.

Een puntenstelsel als in de sociale huur vindt D66 overigens „te grofmazig”, zegt Kamerlid Jessica van Eijs, die vindt dat marktpartijen best aan huurwoningen mogen verdienen. „Het gaat ons echt om de aanpak van huisjesmelkers.” Ook het CDA „wil niet dat er volledig gereguleerde middenhuur gaat komen”, zegt Kamerlid Erik Ronnes. Hij wil dat de minister andere opties onderzoekt, zoals het tijdelijk inzetten van sociale woningen in het middenhuursegment.

SP, GroenLinks en PvdA willen dat Ollongren uitdrukkelijk wel kijkt naar het puntenstelsel, maar zullen de motie steunen omdat er zo over landelijk ingrijpen gesproken kan worden.

3 Wat vindt het kabinet?

Ollongren heeft steeds gezegd dat ze niet voor het reguleren van de vrije huursector is. Toch zei ze vorige week in de Kamer dat ze wel bereid is om met lokale partijen in gesprek te gaan over „een noodknop die een tijdelijk karakter heeft”. Mocht Amsterdam met lokale partners tijdelijk een puntenstelsel willen, dan is Ollongren „bereid daarnaar te kijken”, zegt een woordvoerder.

Ollongren benadrukt steeds dat ze, net als de Kamer, excessieve huurstijgingen wil aanpakken, maar bedrijven die woningen bouwen ook niet wil afschrikken. „Het uitgangspunt is dat marktpartijen blijven investeren”, zei Ollongren in het debat.

De minister stelde eerder een ‘expertteam’ in dat bezig is de bestaande mogelijkheden voor gemeenten om te sturen op prijs te onderzoeken.

De koepel van gemeenten VNG vond de Woonagenda „prematuur”. Lees ook: VNG trekt handen af van Woonagenda kabinet
    • Pim van den Dool