ABP blijft via banken indirect nederzettingen financieren

Pensioenfonds ABP staat bij twee Israëlische banken die betrokken zijn bij de bouw van nederzettingen in Palestijns gebied in de top-tien van grootste investeerders. ABP zegt „niet aan politiek” te doen.

Bouwwerkzaamheden bij de nederzetting Beitar Illit. Foto AFP / Menahem Kahana

Het Nederlandse pensioenfonds ABP blijft voorlopig investeren in Israëlische banken die betrokken zijn bij de bouw van nederzettingen in Palestijns gebied. Uit een dinsdag gepubliceerd rapport van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) blijkt dat de grote Israëlische banken bouwprojecten faciliteren. Bij twee van de genoemde banken staat ABP in de top-tien van grootste investeerders.

Israëlische nederzettingen in Palestijns gebied zijn illegaal volgens internationaal recht. Israël bestrijdt dat de nederzettingen illegaal zijn. Volgens HRW zijn de Israëlische nederzettingen „onverbrekelijk verbonden aan beperking van bewegingsvrijheid voor Palestijnen, onrechtmatig verkrijgen van Palestijns land, huizensloop en ontheemding”.

ABP erkent dat het Israëlische nederzettingenbeleid leidt tot mensenrechtenschendingen, maar zegt „niet aan politiek” te doen. „De staat Israël is in die zin veroordeeld, de Israëlische banken niet”, aldus een woordvoerster. De Israëlische banken Leumi en Hapoalim worden echter genoemd als „begeleidende bank” bij grote bouwprojecten in nederzettingen. Ze bieden niet alleen financiering, maar worden ook gekend in de bouwplannen en worden eigenaar indien de projectontwikkelaar niet aan zijn verplichtingen voldoet. Daarnaast bieden de banken diensten aan in nederzettingen die niet beschikbaar zijn voor Palestijnse bewoners van de Westelijke Jordaanoever, zoals geldautomaten en hypotheken aan huizenkopers.

De activiteiten van de banken zijn niet nieuw. Ook in een database van bedrijven die bij nederzettingen betrokken zouden zijn, die de VN Mensenrechtenraad vorig jaar aankondigde, worden volgens Israëlische media de banken Leumi en Hapoalim genoemd. Pensioenbeheerder PGGM besloot in 2014 de aandelen in Israëlische banken te verkopen na berichten over de betrokkenheid bij nederzettingen.

De projecten zijn bij ABP bekend, maar zijn voor het pensioenfonds geen reden zich terug te trekken uit de Israëlische banken. Wel zegt het pensioenfonds alle bedrijven waarin wordt geïnvesteerd vóór 2020 langs „een strengere meetlat” te willen leggen, ook op het gebied van mensenrechten.

    • Jannie Schipper